S 22
A.D. 699 x 716 (Bapchild, Kent). Wihtred, king of Kent, to the churches and monasteries of Kent; grant of privileges and immunity to the churches and monasteries of Kent, with specific prohibition of lay domination over St Peter's at Upmynster, Reculver, Minster-in-Thanet, Dover, Folkestone, Lyminge, Minster-in-Sheppey and Hoo. Confirmation, dated A.D. 716, at a synod at Cloveshoh. Latin.
Archive: Canterbury, Christ Church
MSS: Full version
1. BL Stowe Ch. 2 (s. xi1; OS Facs., iii. 2)
2. BL Cotton Claud. D. ii, 31r-32r (s. xvi)
3. BL Stowe 853, 3r (s. xvii; incomplete)
4. BL Stowe 853, 15v-18r (s. xvii)
5. London, Lambeth Palace, 1212, pp. 385-7 (s. xiii) Short version
6. Cambridge, Corpus Christi College, 189, 195rv (s. xii)
7. Canterbury, D. & C., Reg. A, 77rv (s. xv)
8. Canterbury, D. & C., Reg. P, 12-13r (s. xii)
9. BL Cotton Claud. D. ii, 28rv (s. xvi)
10. BL Harley 636, 36rv (s. xiv; French version)
11. BL Harley 1757, 170rv (s. xvi)
12. London, Lambeth Palace, 1212, pp. 307-8 (s. xiii)
There are English and Latin versions of an account of the Council of Bapchild in BL Cotton Domit. viii, 44r-45v (s. xi2), Printed B 94, 95 and in Magoun 1947, pp. 250-1.
Printed: Full version
Spelman, Concilia, i. 189-90; Alford 1663, ii. 415-16; Wilkins, Concilia, iv. 745-6; HS, pp. 238-40, 300-1, ex MS 5; B 91 ex HS and MSS 1, 2; Morris 1995, pp. 129-34, ex B. Short version
Twysden, X Scriptores, cols 2208-9, ex MS 6; Wilkins, Concilia, i. 57-8; K 996 ex Twysden and MSS 7, 12; Thorpe, pp. 9-11; HS, pp. 242-4, ex MS 12; B 92 ex HS, K, Thorpe, and MSS 7, 9, 11, 12; B 93 ex MS 10; Pierquin, Recueil, pt 3, no. 11; Pierquin, Conciles, pp. 164-6; Fleming 1997, pp. 111-12 (no. 7), ex MS 8.
Comments: HS, pp. 238-42, 300-2; Stevenson 1914, p. 699 n. 48, MS 1 is an 11th-century copy of MS not later than 9th century, passages relating to Rochester and Christ Church are probably interpolations; Stenton 1933, p. 324 n. 2, cited (= Stenton 1970, p. 190 n. 2); Wallenberg, KPN, pp. 21-4, on place-names; Deanesly 1941/1, pp. 44, 51-2; Wright 1950, p. 392; Bishop 1959, p. 95, on script, cf. S 950; John 1960, p. 48, cited with reference to lay domination of minsters; Chaplais 1965, p. 60 n. 105, compares script of MS 1 with that of S 950 (= 1973, p. 42 n. 105); Chaplais 1966, p. 174, forgery, scribe of MS 1 also wrote S 950 and S 914 MS 3 (= 1973, p. 59); Stenton 1970, p. 86 n. 3, doubtful authenticity; Bishop 1971, p. 22, on scribe and script of MS 1; Cox 1976, pp. 16, 20, 21, 23, 25-6, 35, 37, 41, on place-names, Upmynster is a lost place near Minster-in-Thanet; Whitelock 1976, p. 144, probably spurious; Scharer 1982, pp. 100-2, spurious; Brooks 1984, pp. 191-7, forged in early 9th century, perhaps by Archbishop Wulfred, pp. 289-90, on scribe and script of MS 1, p. 366 n. 63, on Upmynster; Everitt 1986, pp. 187-9, 377 n. 15, Upmynster is probably Monkton in Thanet; Pfaff 1992, p. 279, on scribe of MS 1; Dumville 1993, p. 122 n. 59, pp. 131, 139, on scribe (Eadwig Basan) and script of MS 1; Cubitt 1995, pp. 263-4, spurious but witness-list essentially acceptable; Kelly, St Augustine's, p. xvi n. 13; John of Worcester, p. 165 n., on some witnesses.
Endorsement (in hand of s. xi or xii): Privilegium Wichtredi Regis Cantie et Brihtuualdi archiepiscopi de libertate Anglicane Ecclesie . latine .
+ In nomine domini Dei nostri et salvatoris Jhesu Christi:--- Congregatum est magnum concilium in loco ubi nominatur . Baccancelde . Pr{ae}sidente autem eodem concilio . Uuihtredo . clementissimo regi Cantuariorum . necnon . Berhtuualdo . reverentissimo archiepiscopo . Brittanni{ae} . simulque Tobi{ae} Hrofensis {ae}cclesi{ae} . ceterisque Abbatibus . abbatissis . presbiteris . diaconibus . ducibus . Satrapis . in unum glomeratis . pariter tractantes . ancxie examinantes de statu {ae}cclesiarum Dei vel monasteriorum intra Cantiam . qu{ae} a fidelibus regibus prodecessoribus meis . et propinquis . Deo omnipotenti in propriam hereditatem condonata fuerunt . quomodo . vel qualiter secundum normam {ae}quitatis stare . quidve servare amodo et usque ad finem s{ae}culi constituimus. Ideo ego Uuihtred rex terrenus . a rege regum compunctus . zelo rectitudinis accensus . ex antiqua traditione sanctorum patrum . et mandatis didici non . esse . licitum alicui ex laico habitu sibi ipsi usurpare . vel ad se trahere quasi suam propriam possessionem . quod ante fuerat domino concessum . et cruce Christi firmatum . atque dedicatum . quia scimus et veraciter extat . ut si quid semel acceperit homo de manu alterius in propriam potestatem , nullatenus sine ira et ultione illud dimiserit , impunitus . Ideo horrendum est hominibus exspoliare Deum vivum . et scindere tonicam ejus . et hereditatem ejus . quotquot ex aliquo ei concessum fuerit de terrenis substantiis ad id ut eo facilius promereri valeant {ae}ternam retributionem percipere in c{ae}lis . quia manifeste declaratur . quanto incautius adplicaverit se homo secularis in hereditatem regis {ae}terni . et ad ejus imperium trahere desiderat . tanto districtius ab eodem Deo in igne inextinguibili puniatur . Pro ac re firmiter statuimus . atque decernimus . et in nomine omnipotentis Dei omniumque sanctorum precipimus omnibus successoribus nostris . regibus . principibus vel omnibus qui in habitu laico constituti sunt . ut nullus umquam habeat licentiam accipere alicujus {ae}cclesi{ae} vel famili{ae} monasteriis dominium . qu{ae} a me ipso . vel antecessoribus meis priscis temporibus tradita erant in perpetuam hereditatem Jhesu Christo . et sanctis apostolis etiamque Maria virgine domini nostri sacrata . Sed magis sicut decet et in canonibus precipitur servandum est . quando quis evenerit ex numero dominorum obigere de s{ae}culo . Abbas . vel abbatissa . propterea invitatur propri{ae} porr{ae}hi{ae} episcopus et cum ejis consilio . vel consensu . quisquis dignus inveniatur . et ejus vita atque munditia ab episcopo examinatur . talis eligatur . et ab episcopo benedicatur . sanctificatur dominus spiritalis . gradui Dei serviti{ae} et tonsure seu sacr{ae} velamine mancipatus . et nullo modo sino consultu . et licentia archiepiscopi in diocesi suo Abbas . vel abbatissa eligatur . Si quis per insipientiam aliter faciat . pro nihilo habeatur . citiusque abiciatur . neque de ac re aliquid pertineat ad regis secularis imperium . quia illius personis est . principes . prefectos . seu duces seculares statuere . Metropolitani episcopi est {ae}cclesias Dei regere . gubernare . atque abbates . abbatissas . presbiteros . diacones eligere . statuere . et sanctificare . firmare . et ammonere . ne quis ovis de ovibus {ae}terni pastoris erret. Hoc preceptum statuimus his monasteriis . quorum nomina h{ae}c sunt adnotata . primus primi apostolorum principis Petri . Id est Upmynster . Raculf . Su{dh}mynster . Dofras . Folcanstan . Limming . Scepeig . {AE}t Hoe . H{ae}c omnia interdicimus sicut ante diximus ut nullus habitus ex numero laicorum ad se pertrahat vel suscipiat ullum monasterium de his prenominatis. H{ae}c lex supra dicta per evum completa permaneat; Adhuc addimus majorem libertatem. Inprimis Christi {ae}cclesi{ae} . cum omnibus agris ad eam pertinentibus . Similiter Hrofensis {ae}cclesi{ae} cum suis . ceterisque predictis omnibus ecclesiis Dei nostri subiciantur pro salute anim{ae} me{ae} meorumque prodecessorum . et pro spe celestis regni . ex [h]ac die et deinceps concedimus . et donamus ab omnibus difficultatibus secularium servitutis . a pastu regis . principum . comitum . necnon ab operibus majoribus minoribusve gravitatibus et ab omni debitu . vel pulsione regum censuris . liberas eos . esse . perpetua libertate statuimus . nisi suo spontanea voluntate ex largitate beneficiorum quid facere velint . tamen hoc inposterum non servetur . nec habeatur in malam consuetudinem . sed magis securi possint pro nobis Deo omnipotenti hostias dignas offerre . et inmaculatis muneribus nostra abluere peccata . ut per eorum intercessiones mereamur audire felicem sententiam. 'Venite benedicti patris mei percipite regnum . quod vobis paratum est ab origine mundi.'1 Si quis autem rex umquam post nos elevatus in regnum . aut episcopus . aut abbas . vel comes . seu ulla potestas hominum contradicat huic kartule aut infringere temptaverit . sciat se sequestratum a corpore . et sanguine . domini nostri Jhesu Christi . seu etiam sic excommunicatum . sicut qui non habet remissionem neque in hoc seculo neque in futuro . nisi ante pleniter emendaverit judicio episcopi . Manente tamen hac kartula inrefragabilis sua firmitate . muniatur . servetur . et habeatur semper ad ecclesiam salvatoris . que sita est in civitate Dorobernia ubi metropolitanum capud habetur ad exemplum atque defensionem omnibus {ae}cclesiis Dei qu{ae} in hac Cantia morantur . H{ae}c lex inviolabilis usque ad consummationem s{ae}culi permaneat . quia nulli homini terreno data sunt . sed h{ae}c omnia in manus Dei omnipotentis sanctorumque ejus concedimus . et donamus . . ---
+ Ego Uuihtredus . auxilio Christi rex his legibus constitutis pro me . et Uuerburgam reginam . itemque filio nostro Alrico subscripsi .
+ Ego Berhtuuald gratia Dei archiepiscopus . his legibus a nobis constitutis subscripsi.
+ Signum manus {AE}{th}elberhti pro se . et fratre suo Eadberto .
+ Signum manus Tobie episcopi .
+ Signum manus Myl{dh}ry{dh}e abbatisse .
+ Signum manus {AE}{th}eldry{dh}e abbatisse .
+ Signum manus {AE}tte abbatisse .
+ Signum manus Wilno{dh}e abbatisse .
+ Signum manus Hereswy{dh}e abbatisse .
+ Signum manus Redempti presbiteri . .
+ Signum manus {AE}scwaldi presbiteri .
+ Signum manus Eatfri{dh}i presbiteri.
+ Signum manus Botredi presbiteri.
+ Signum manus Hyssan presbiteri.
+ Signum manus Kynheri presbiteri.
+ Signum manus Aldwulfi presbiteri.
+ Signum manus Walh presbiteri.
+ Signum manus Beonna presbiteri.
Hoc privilegium prescriptum ex altera parte ecclesiis Dei constitutum Wihtredo regi Cantuariorum roboratum . est . atque firmatum in synodo mense Julio in loco qui vocatur Cloveshoh . cum auctoritate omnium . quarum h{ae}c sunt nomina adscripta . Anno ab incarnatione domini . dcc . xvi . Indictione . xiii . Anno primo regni regis {AE}{th}elbaldi Merciorum . Si quis autem tyrannica potestate inflatus ex habitu secularium seu ecclesiasticarum infringere minuere temptaverit auctoritatem archiepiscopi et Christi ecclesi{ae} . vel libertatem c{ae}nobiarum . carebit letitia et communione nostrorum omnium vivens et moriens . non solum ipse sed et qui ei viventi vel morienti conjungitur . nisi digna satisfactione correxerit judicio episcoporum.
+ Ego Berhtwaldus gratia Dei archiepiscopus hoc privilegium 'in' synodo constitutum subscripsi .
+ Ego H{ae}dda episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Uuor episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Ecgwine episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego For{dh}here episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Danihel episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Eadberht episcopus hoc idem subscripsi
+ Ego Acca episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Inguuald episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego H{ae}rdred episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Nothbert episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Torhthere episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Tobias episcopus hoc idem subscripsi .
+ Ego Eadgar episcopus hoc idem subscripsi .
+ Signum manus Wihtbaldi presbiteri .
+ Signum manus Boseli presbiteri .
+ Signum manus Cylani presbiteri .
+ Signum manus Bultfri{dh}i presbiteri .
+ Signum manus Wiligeldi presbiteri .
+ Signum manus Bado{th}ini presbiteri .
+ Signum manus Eadbaldi presbiteri .
+ Signum manus Eoredi diaconi .
+ Signum manus A{dh}ugilsi prepositi .
+ Signum manus Ludhere prepositi .
+ Signum manus Duddan . prepositi .
+ Signum manus Albini abbatis .
+ Signum manus {AE}{dh}elfridi comitis .
+ Beornheard .
+ Passa .
+ Abba.
+ Dunna .
+ Wilbald .
+ Ecca .
+ Egisberht .
+ Ald wulf .
+ Scir heard .
+ Fug .
+ Herewald .
+ Adulf .
+ ..... iges.
+ . . a.
+ Bregwald .
+ Siba .
+ G{ae}nbald .
+ Pohta .
+ Tuna .
+ Tigga .
+ Gormund .
1 Matt. 25: 34.
Shorter version (from Birch 92)
+ Anno ab incarnatione domini. dc . xciiii. Whytredus gloriosus rex kanci{ae} cum reverentissimo archiepiscopo Brightwaldo pr{ae}cepit congregari concilium in loco qui nominatur Bachancild, pr{ae}sidente eodem concilio jam nominato clementissimo rege Cantuariorum Whytredo, et eodem venerando patre primate totius Britanni{ae}, simulque Tobia episcopo Roffensis {ae}cclesi{ae} , cum abbatibus , abbatissis , presbyteris , diaconibus , ducibus , satrapis , pariter tractantes de statu {ae}cclesiarum Dei in Anglia , et de hiis qu{ae} a fidelibus regibus pr{ae}decessoribus ejus et propinquis , {AE}{dh}elberto videlicet posterisque ejus , Deo omnipotenti in propriam h{ae}reditatem data fuerunt , qualiter secundum veram justiciam stare et permanere valeant , vel quomodo ea servare oporteat amodo et usque in finem s{ae}culi constituentes . Ego , inquit , Whytredus . rex terrenus , a rege regum compunctus , zelo rectitudinis accensus , ex antiqua traditione sanctorum patrum didici , non esse licitum alicui homini in laico habitu constituto usurpare sibi quasi propriam possessionem quod fuerat ante domino concessum et cruce Christi firmatum. Scimus enim et veraciter constat quia quod semel acceperit homo donatione alterius in propriam potestatem , nullatenus sine injuria illud iterum dimittet . Horrendum est itaque hominibus Deum vivum exspoliare, tunicamque ejus et h{ae}reditatem scindere . Cum ergo Deo oblatum aliquid fuerit de terrenis substantiis , ad hoc ut facilius promereri valeant offerentes {ae}ternam retributionem percipere in c{ae}lis manifeste declaratur , quod quanto incautius homo s{ae}cularis applicuit se in h{ae}reditatem regis {ae}terni , tanto districtius a Deo punietur. Pro qua re firmiter decernimus , et in nomine omnipotentis Dei omniumque sanctorum pr{ae}cipimus , omnibus successoribus nostris regibus , principibus et omnibus in laico habitu constitutis , ut nulli unquam liceat alicujus {ae}cclesi{ae} vel monasterii dominium habere qu{ae} a me vel antecessoribus meis priscis temporibus tradita sunt Deo in perpetuam h{ae}reditatem et sanctis ejus : magis autem sicut in canonibus pr{ae}cipitur servandum est ut quando aliquis de pr{ae}latis defungitur episcopus , abbas , vel abbatissa , intimetur archiepiscopo propri{ae} parochi{ae} et cum ejus consilio et consensu vita ac munditia ejus examinata qui dignus invenitur eligatur , et nullo modo sine consensu et consultu archiepiscopi promoveatur . Neque enim de hac re aliquid pertinet ad decretum vel imperium regis . Illius autem est comites , duces , optimates , principes , pr{ae}fectos , judices s{ae}culares , statuere ; metropolitani vero est archiepiscopi {ae}cclesias Dei replere gubernare , episcopos , abbates , abbatissas , c{ae}terosque pr{ae}latos eligere statuere , firmare , admonere , ne quis de ovibus Christi , scilicet {ae}terni pastoris , aberret . H{ae}c lex per {ae}vum in regno nostro in perpetuum permaneat omnibus {ae}cclesiis Dei nostri pro salute anim{ae} me{ae} meorumque pr{ae}decessorum , proque spe c{ae}lestis regni . Igitur ex hac die et deinceps concedimus et donamus {ae}cclesiis regni nostri liberas esse perpetua libertate ab omnibus difficultatibus s{ae}cularis servitutis , ab omni debito vel pulsione regalium tributorum , ut possint pro nobis Deo omnipotenti hostias dignas offerre nostraque peccata abluere immaculatis muneribus . Si quis autem rex post nos levatus in regnum, aut episcopus aut abbas , seu aliqua alia persona contradixerit huic concilio , vel scripto judicio concilii facto , sciat se a corpore et sanguine domini sequestratum et sic excommunicatum , sicut ille qui non habebit remissionem , neque in hoc s{ae}culo neque in futuro , nisi ante mortem secundum judicium archiepiscopi emendaverit . Hoc scriptum irrefragabile sua firmitate muniatur , servetur , et semper habeatur in {ae}cclesia salvatoris , qu{ae} sita est in civitate Dorobernia ubi primas habetur , ad exemplum omnium {ae}cclesiarum atque deffensionem qu{ae} in Anglia habentur .
+ Ego Wihtredus auxilio Christi rex hiis tegibus constitutis pro me et Werburga regina itemque filio nostro {AE}lrico subscripsi .
+ Ego Brihtuualdus gratia Dei archiepiscopus hiis legibus constitutis subscripsi .
Anglo-Saxons.net : S 60 S 60
A.D. 770. Uhtred, regulus of the Hwicce, with the permision of Offa, king of Mercia, to St Mary's Minster, Worcester; grant of 10 hides (tributarii) at Stoke Prior, Worcs. Latin with English bounds.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 145r-146r (s. xi2)
Printed: Hearne, Heming, pp. 322-4; K 118 and vol. iii. 379-80; B 204; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 55; Hooke 1990, pp. 65-6, bounds only.
Comments: Robinson 1919, p. 23, spurious; Grundy, Worcs. 1928, pp. 62-7, on bounds; Ker 1948, pp. 59, 67-8, one of thirteen charters 'as a group, untrustworthy'; Finberg, ECWM, p. 93, spurious, version of S 59 transformed into a direct grant to Worcester; PN Oxon., ii. 271; Scharer 1982, p. 256, spurious; Wormald 1986, p. 156 n. 31, spurious; Hooke 1990, pp. 65-9, on bounds.
De Stoke.
Px In nomine domini nostri Jhesu Christi. Certissime itaque et absque dubitatione constat omnia qu{ae} videntur temporalia esse . et ea qu{ae} non videntur {ae}terna esse . Iccirco ego Uhtredus Deo donante regulus Huuicciorum cogitavi ut ex accepta portione terreni regni a largitore omnium bonorum aliquid quamvis minus dignum pro remedio anim{ae} me{ae} in usus ecclesiastic{ae} libertatis erogarem . Hinc igitur concessi fratribus Deo servientibus in monasterio Uuigornensi quod constructum est in honore sanctissim{ae} virginis et matris domini nostri Jhesu Christi Mari{ae} . cum consensu et licentia regis Offani Merciorum simulque episcoporum ac principum ejus . terram illam . x . tributariorum . scilicet vicum qui Stoke appellatur juxta fluvium in orientali parte qui dicitur Saleuuearpe jure ecclesiastico pro salute anim{ae} me{ae} omni tempore possidendum . et insuper pro remedio anim{ae} me{ae} et pro amore c{ae}lestis patri{ae} sciat unusquisque hanc terram liberam esse ab omni tributo parvo vel majore publicalium rerum et a cunctis operibus regis vel principis pr{ae}ter instructiones pontium vel necessarias defensiones arcium contra hostes . Augentem hoc meum pr{ae}ceptum omnipotens Deus sua augere bona in {ae}ternum non cesset ; minuentem quod non optamus sciat se ante tribunal Christi rationem redditurum . nisi antea Deo et hominibus satis emendaverit . Conscripta est autem h{ae}c donatio anno ab incarnatione domini nostri Jhesu Christi . dcclxx . indictione . viiii . decennovenal' . xi . . lun . viii .
+ Ego Offa Dei dono rex Merciorium hanc donationem subreguli mei consensi . et signum sanct{ae} crucis imposui .
Ego Mildredus , pia Dei dispensatione humilis Uicciorum episcopus consensi et subscripsi .
Ego Uhtredus Christi gratia concedente regulus propri{ae} gentis hanc me{ae} libertatis donationem pro domino concessam corroborans . signum salutare subscripsi .
Ego Aldredus subregulus Huuicciorum huic concess{ae} donationi fratris mei consentiendo subscribo .
Ego Eada consensi et subscripsi .
Ego Brorda consensi et subscripsi .
Ego Eadbald consensi et subscripsi .
Ego Cyne{dh}ry{dh} regina Merciorum consensi et subscripsi .
Ego Etferdus filius amborum consensi et subscripsi .
{AE}rest fram my{dh}am in cyrstel m{ae}l ac . Of cyrstel m{ae}l ac in east ende teoue lege . Of teofe leage in {th}{ae}t syrf treow . Of {th}am syrf treowe . in {th}{ae}t rug' mapel treow in forweard werdune . Of foreweard wer dune o{dh} midde wearde wer . Of midde wer dune in werdun broc . Of midde 'wer' dune broce in middan wearde langan dune . Of middan wearde langan dune in sceap weg . Of scearp weg' in hw{ae}ta leage . Of hw{ae}ta lege in hens broc . Of hens broce in salwarpan . Of seal warpan in holan weg . Of {th}am weg' in {dh}a hwitan biricean . Of {th}{ae}re birican in alcherdes ford . Eft of salwarpan in {th}a ifihtan ac . Of {th}{ae}re ac in {th}a m{ae}r ac . Of {th}{ae}re ac in bennic {ae}cer . Of {th}am {ae}cere in c{ae}rsa b{ae}t . Of {th}am b{ae}te in pipan . Of pipan in wi{dh}i broc . Of {th}am broce in {th}{ae}t {th}ruh . Of {th}? {th}rug' in holan weg . Of {th}am wege in bridenan brygge . Of {th}{ae}re brigge in cumb . Of {th}am cumbe in ale beardes ac . Of {th}{ae}re ac in {th}a heort sole . Of {th}{ae}re sole in {th}a {th}isle . Of {th}{ae}re {dh}isle eft in {dh}a my{th}an .
q=K=TL Anglo-Saxons.net : S 61 S 61
A.D. 764 x 774. Uhtred, subregulus of the Hwicce, with the permission of Offa, king of Mercia, to St Mary's Church, Worcester; grant of 2 hides (mansiones) at Shipston-on-Stour, Warwicks. Latin.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 146r-147r (s. xi2)
Printed: Hearne, Heming, pp. 324-6; K 128; B 205.
Comments: Robinson 1919, p. 23, spurious; Ker 1948, pp. 59, 67-8, one of thirteen charters 'as a group, untrustworthy'; Finberg, ECWM, no. 219, fabrication; Finberg 1972, p. 409, some doubtful features; Scharer 1982, pp. 256-7, spurious, dates 764 x 775.
Rubric: De Scepvv{ae}isctune .
In margin: Scepstoune
Px Appropinquantem mundi terminum . etiam per indicia comperta et signa manifesta declaratur . quemadmodum sacra evangeliorum oracula pronuntiant . humani quoque generis proles . certis et incertis condicionum eventibus de hac temporali luce multis ac miris modis rapitur . Iccirco ego Uhtredus Dei dono subregulus Huuicciorum de his tremendis causis mente revolvens . optimum hoc fore excogitavi . Ut aliquid ex immensis donationibus qu{ae} mihi indigno Deus omnipotens et domini mei piissimi regis Merciorum donaverunt . Pro remedio anim{ae} me{ae} . ad {ae}cclesiam beat{ae} semper virginis Dei genetricis Mari{ae} que sita est in Uuegerna civi[tate] . ubi corpora patrum meorum digne condiuntur . in usus {ae}cclesiastic{ae} necessitudinis dedissem . Et ideo secundum licentiam et permissionem domini mei excellentissimi Offani regis Merciorum et ducum ejus ac principium quorum signa crucis manuum ac nomina infra perscripta litteris his assignabo ; dabo terram . iiarum. mansionum jugera continentem . qu{ae} jacet juxta fluvium qui dicitur Stur . ad vadum nomine Scepesuuasce . ea conditione . ut congregatio illa {ae}cclesi{ae} sanct{ae} Mari{ae} ad propriam mensur{ae} participationem mens{ae} illorum habeant . et bene unanimes utantur in domo pauperes Christi qui habitant in ea . Et qu{ae} s{ae}pe contigit pro incertis h{ae}redum successibus quibus non est annunciatum . oblivionis ignorantia antiquorum scripta et dicta ignota existunt . propterea causam huius donationis telluris litteris caraxabo ; Milredus videlicet venerabilis episcopus meus et domini mei fidus amicus . postulabat a me . ut terram illam darem ante nominat{ae} {ae}cclesi{ae} pretio ab eo accepto . quod et consilio meorum consiliatorum consensi . Insuper atque placabili pecunia ab eo suscepta pro amore c{ae}lestis patri{ae} et pro stabilitate regni mei . hanc donationis terram concedens donabo ad {ae}cclesiam s{ae}pe nominatam beat{ae} Mari{ae} matris domini . Nunc ergo sicut promisi testium et consentientium signa et nomina . pro majore stabilitatis gratia inperpetuum conservandum conscribo .
Ego Offa Dei gratia concedente Merciorum rex mei ducis postulatione rogatus . huic donationi pr{ae}script{ae} consensi . et vexillum sacratissim{ae} crucis Christi pro admunitione firmissima subscribendo inpressi .
Ego Uhtredus subregulus meam donationem signo sanct{ae} crucis corroboro .
Ego Aldredus frater Uhtredi . atque subregulus Huuicciorum consensi et subscripsi .
Ego Mildredus supplex episcopus . huic donationi signum mirabile beat{ae} crucis infixi .
Ego Eadbertus episcopus consensi .
Signum . manus . Eatan principis .
Signum . manus . Brordan principis .
Signum . manus . Berhtuualdi principis.
Signum . manus . Esni . ducis .
Signum . manus . Eamberhti ducis .
Signum . manus . Eadbaldi . ducis .
q>K>T? Anglo-Saxons.net : S 62 S 62
A.D. 777 x 780. Ealdred, subregulus of the Hwicce, with the permission of Bishop Tilhere, to {AE}thelburh, his kinswoman; lease, for life, of the minster at Fladbury, Worcs., with reversion to the bishopric of Worcester. Latin.
Archive: Worcester
MSS: Somers Ch. 2 (lost)
Printed: Smith, Bede, pp. 765-6, ex MS; K 146 ex Smith; B 238 ex Smith; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 73.
Comments: Wanley, Catalogus, p. 301, no. 2, on MS; Finberg, ECWM, no. 225, authentic, p. 178, {AE}thelburh was abbess of Withington; Whitelock, EHD, p. 494, {AE}thelburh was not Offa's daughter; Hooke 1990, p. 34, on estate; Sims-Williams 1990, pp. 37-8, 158, agrees with Whitelock, p. 132, on Fladbury, pp. 238-9, on a witness; cf. S 1255.
+ Regnante domino in secula s{ae}culorum . Ego Aldred subregulus Huicciorum cum licentia venerabilis episcopi Tilheri monasterium illud on Flaedanbyrg dabo {AE}{th}elburg{ae} propinqu{ae} me{ae} coram testibus infra nominatis ea conditione ut ipsa tam diu vivat possedeat , et postquam viam patrum incedat ad Uuegrenensem Ecclesiam in jus episcopali sedis reddat :. Et ei pr{ae}cipio in almo nomine superi polorum rectoris ut ipsa nec Dei nec meam habeat licentiam hoc in aliud mutare nisi ita implere sicut pr{ae}ceptum erat {AE}lfredi et {AE}{th}elheardi Egcuuinique Episcopi . qui hanc terram prius optinuerunt nobisque tradiderunt . sed ipsa hanc nostram elemosinam perficiendo impleat :--
+ Ego Aldred hanc meam Donationem signo Sanct{ae} Crucis confirmabo .
+ Ego Tilhere episcopus hanc meam petitionem subscribendo confirmabo .
+ Ego {AE}{th}elburg abbatissa liventissime consentiendo subscripsi .
+ Ego Creda abbas .
+ Ego Bacola abbas .
+ Ego Ta{dh}ere .
+ Ego Gu{th}heard .
+ Ego Humberht presbyter .
+ Ego Cyneberht .
+ Ego Cu{th}red .
+ Ego Dudda .
+ Ego Ceobba . omnes consentiendo subscripsimus . atque confirmabimus testimonium nostrum .
q?K?Tw
Anglo-Saxons.net : S 63 S 63
A.D. 757 x 774. Ealdred, with the consent of Uhtred, his brother, and of Offa, king of Mercia, to Beornheard, comes; grant of 3 hides (cassati) at Huntena tun. Latin.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 51v-52r (s. xi1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 106-7; K 125; B 218; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 62.
Comments: Ekwall, DEPN, possibly Huntington near Hereford (q.v.); Finberg, ECWM, no. 29, authentic, dates c. 770, suggests that Huntena tun lay in Gloucs., near Huntingford in Tortworth, perhaps at Charfield; Scharer 1982, p. 257, probably genuine; Abels 1988, pp. 215-16 n. 70; cf. S 148.
Rubric: Huntenatun.
Marginal note in a later hand: Hamtona
+ In nomine domini nostri Jhesu Christi mundi salvatoris . Nihil intulimus in hunc mundum verum nec auferre quid possumus . Idcirco terrenis et caducis c{ae}lestis patri{ae} pr{ae}mia mercanda sunt . Qua de re ego Aldred cum consensu et licentia Offani regis Merciorum et Uhtredi germani mei . pro redemptione anim{ae} me{ae} et pro spe salutis {ae}tern{ae} . Terram trium cassatorum in loco qui dicitur Huntena tun . cum omnibus sibi adjacentibus rebus et rectis hiis omnibus in silvis in campo Beornheardo comita meo digno pr{ae}tio insuper ab eo suscepto in jus proprium libenter pro domino largitus sum . Si autem quod absit quis avariti{ae} spiritu infectus hanc donationem . quam cum conscientia et promissu Offani regis Merciorum et Uhtredi fratris mei minuere temptaverit . ponet Deus partem ejus cum Juda infideli traditore . Si autem quis benivolo animo instinctus augere voluerit . augeat Deus partem illius in paradiso . cum fideli latrone qui meruit audire . 'Hodie mecum eris in paradiso' . Signa autem et nomen consentientibus et conscribentibus hic infra adnotabo .
+ Ego Offa Dei gratia rex Merciorum hanc donationem consentiendo describo .
+ Ego Milred episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Uhtred consensi .
+ Ego Eada consensi et subscripsi .
+ Ego Aldred hanc meam donationem confirmando subscripsi .
+ Ego Brorda consensi .
+ Berhtwald .
+ Tilhere abbas .
+ Cusa .
+ Hunta .
+ Broga .
+ Headda .
+ C{ae}c .
+ {AE}{dh}elmund .
+ Eadgar .
q@K@T~ Anglo-Saxons.net : S 64 S 64
A.D. 699 x 709. Offa, king of Mercia (? recte of Essex), also termed subregulus, to the church of Worcester; grant of 33 hides (cassati) at Shottery, 3 at Nuthurst, Warwicks.; and 3 at Hellerelege (lost, in Kings Norton), Worcs. Latin with English bounds.
Archive: Worcester
MSS: 1. BL Cotton Nero E. i, pt 2, 184r (s. xi)
2. BL Cotton Tib. A. xiii, 107rv, omits Hellerelege (s. xi1)
3. BL Cotton Tib. A. xiii, 107v-108r, omits Nuthurst (s. xi1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 227-9; K 55 and vol. iii. 374-5; B 123 ex MS 1; B 123A ex MS 2; B 123B ex MS 3; Earle, pp. 310-11.
Comments: Earle, p. 311, spurious; Turner 1916, p. xxxii, citing Stevenson, authentic; Grundy, Worcs. 1927, pp. 163-4, on bounds of Hellerelege; PN Worcs., p. 15; PN Warwicks., p. 239 n., on bounds; Finberg, ECWM, no. 200 and p. 182, authentic basis, donor was probably Offa of Essex; Hart, ECNE, no. 42, authentic basis; Cox 1976, pp. 22, 25, 26, 38, 43, 45, on place-names; Dyer 1980, p. 25, cf. S 1278; Hooke 1985, p. 57, on bounds and topography; Wormald 1985, p. 25, unreliable later copy, possible genuine elements; Yorke 1985, pp. 7-8, 22-3, 25-6, uses charter as evidence for royal status of Offa of Essex; Hooke 1990, pp. 58-61, on bounds of Hellerelege, solution still not definite; Sims-Williams 1990, p. 35 n. 99, citing Whitelock, may originally have been a charter of Cenred of Mercia, p. 162; Hooke 1991-2, p. 79; Lapidge 1993, p. 293 n., has some claim to be genuine; Hooke 1996, p. 106.
+ Regnante in perpetuum domino universitatis creatore . Ego Offa rex Merciorum aliquam partem terrarum id est . xxxiii . cassatorum in jus {ae}cclesiastic{ae} libertatis Wigornensis largior . {ae}t Scotta ri{dh} . quem tamen agrum fluvio quem dicunt Afen constat interlui ; is demum subregulus . iii . postea cassatos ruris silvatici largiendo addidit . {ae}t Hnuthyrste . Istis terminis pr{ae}fatum rus cingitur . in primis balgandun . billes l{ae}h . westgraf . heofentill . baddan dun . hoc est in occidentali parte fluminis . in orientali plaga . wudan bergas . ruggan broc . bromhlinces dene . inde on sture . ondlonges sture usque in afene . Addidit etiam pr{ae}dictus Offa . iii . cassatos in alio loco silvatici ruris usitato nomine Hellerelege pro remedio su{ae} anim{ae} in civitate Wegornensi . his terminis cingitur .
{ae}rest on leontan {th}{ae}t cume on blacan mere . {th}onne {th}{ae}t cume in {dh}a geapan linde . {th}onon {th}{ae}t cume on lindwyr{dh}e . spa {th}{ae}t cume on ciondan . of ceondan {th}{ae}t cume on reodmore . {th}onon {th}{ae}t cume on {th}a greatan ac . {th}onon {th}{ae}t cume in {dh}a readan sole . {th}onne {th}{ae}t cume on c{ae}rspytt . swa {th}{ae}t cume in usan mere . of usan mere . {th}{ae}t cume eft on leontan:---
+ Ego Offa rex .
+ Ego {AE}{th}elward .
+ Ego {AE}{th}elberht .
+ Ego Ecgwine episcopus .
+ Ego {AE}{th}elmund .
+ Ego {AE}welric .
Text from MS 2 (Birch 123A)
+ Regnante in perpetuum domino universitatis creatore . Ego Offa rex Merciorum aliquam partem terr{ae} id est . xxxiii . cassatorum in jus ecclesiastic{ae} . libertatis . Wiogernensis concedens libentissime largior ejusdem agelli nomen est Scottarit . quem tamen agrum fluvio quem dicunt . Afen . constat interlui isdem vero subregulus tres postea cassatos ruris silvatici la[r]giendo rogatus addidit usitato nomine. Hnuthyrst dici solet. Istis terminibus cingitur pr{ae}fata ruus in primis balganduun . billesleah . westgraf . hofentill baddanduun . Hoc est in occidentale parte fluminis . In orientale plaga wudan bergas hrucggan broc brom hlinces deonu inde on sture postea tragitur in longitude sture usque in afene ;
+ Ego Offa rex Merciorum consensi et subscripsi .
+ Ego Ecguuine episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elweard propriam donationem et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elmund consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elberht consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elric consensi et subscripsi .
+ Ego Oswudu consensi et subscripsi .
Text from MS 3 (Birch 123B)
+ Regnante in perpetuum domino universalis creatore . Ego Offa rex Merciorum, aliquam partem terr{ae} id est . xxxiii . cassatorum in jus ecclesiastic{ae} libertatis possessionis concedens libentissime . largior ejusdem vero agelli nomen est Scottarit quem tamen agrum fluvio quem dicunt Afen constat interlui isdem vero subregulus tres postea cassatos ruris in alio loco silvatici largiendo rogatus addidit usitato nomine Hellerelege . Hoc largitus sum pro anim{ae} me{ae} in civitate Weogernensis {ae}cclesi{ae} dici solet.
Istis terminibus, cingitur . {ae}rest of liontan {th}{ae}t cume in blacan mere . of blacan mere {th}{ae}t cume in {th}a geapanlinde . of {th}{ae}re geapanlinde {th}{ae}t cume in lindwyr{dh}e . of linwyr{dh}e {th}{ae}t cume in ciondan . of ciondan {th}{ae}t cume in hriodmore of . hriodmore {th}{ae}t cume in {th}a greatan ac . of {th}{ae}re greatan ac . {th}{ae}t cume in {th}a readan sole . of {th}{ae}re readan sole . {th}{ae}t cume in c{ae}rspyt . of c{ae}rs pytte . {th}{ae}t cume in usan mere . of usan mere . {th}{ae}t cume eft in liontan ;
+ Ego Offa rex Merciorum consensi et subscripsi .
+ Ego Ecgwine episcopus . consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elward propriam donationem et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elmud consensi et subscripsi.
+ Ego {AE}{th}elberht consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}{th}elric consensi et subscripsi .
qAKAT" Anglo-Saxons.net : S 65 S 65
A.D. 704 (13 June). Sw{ae}fred, king of Essex, and P{ae}ogthath, comes, with the consent of {AE}thelred, king of Mercia, to Waldhere, bishop; grant of 30 hides (cassati) at Twickenham, Middx, with confirmation by Cenred and Ceolred, kings of Mercia. Ceolred's confirmation took place at Arcencale. Latin with bounds.
Archive: Canterbury, Christ Church
MSS: BL Cotton Aug. ii. 82 (s. viii2 or s. ix1; BM Facs., i. 3; Ch.L.A., iii, no. 188; Wormald 1985, p. 6)
Printed: Smith, Bede, p. 749; K 52; B 111; Earle, pp. 15-17; Hall 1908, i. 6-7; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 22.
Comments: Wanley, Catalogus, p. 262 (art. 77), apparently spurious; Bond 1878, p. 7, late 8th or early 9th century; Earle, pp. 15-16, answers Wanley's doubts; Hall 1908, i. 2; Stevenson 1914, p. 703, dubious or spurious; Stenton 1918, p. 438 n. 30, MS 1 is 9th century, early formulas but may not be authentic (= Stenton 1970, p. 53 n. 4); PN Middx, pp. 1, 2, 6, 29; Kuhn 1943, n. 31; Ch.L.A., iii, no. 188, copy, probably of the late 8th century; Stenton 1971, p. 204, cited with reference to Mercian overlordship; Whitelock 1975, p. 11, MS late 8th or early 9th century; Bischoff 1976, p. 692, agrees with Ch.L.A.; Harrison 1976, p. 70 n. 16, on Cenred's style; Gelling, ECTV, no. 191, authentic; Wormald 1983, p. 115 n. 68, p. 117 n. 77, on Mercian overlordship; Brooks 1984, pp. 141-2, 353 n. 44; Dyson and Schofield 1984, p. 292, cited; Wormald 1985, pp. 5, 10, 25, later copy, content unobjectionable, discusses formulation; Yorke 1985, pp. 22, 28, 33, 34; PN Dorset, iii. 142, cited; Hart 1992, p. 144, no reason to doubt authenticity.
Endorsements:
(1) contemporary: Tuicanham
(2) in a hand of s. xii: Suebred Rex dedit Tuickenham Waldhario episcopo . Latine .
+ In nomine domini nostri Jhesu Christi salvatoris . Quamvis solus sermo sufficeret Ad testimonium attamen pro cautella futurorum temporum ne quis forte posterum fraudulentam ignoranti{ae} piaculum perperam incurrat idcirco scedulis saltim vilibus pro ampliore firmitatis supplimento necessarium reor adnectere Quapropter ego Sueabr{ae}d rex Eastsaxanorum et ego P{ae}ogthath cum licentia {AE}delredi regis comis aliquantulum agri partem pro remedio Animarum nostrarum Uualdhario episcopo in dominio donare decrevimus id est . xxx . cassatorum in loco qu dicitur Tuican hom in provincia qu{ae} nuncupatur Middelseaxan . H{ae}c autem terra his locorum limitibus designatur Ab oriente et austro flumine Tamis{ae} terminata a septemtrione plaga torrente Cujus vocabulum est Fiscesburna possessionem . 'autem' huius terr{ae} taliter ut supradiximus Cum campis sationalibus pascualibus pratis palludibus piscuariis fluminibus Clusuris omnibus qu{ae} ad eam pertinentibus in dominio supra dicti Episcopi possidendum perpetuale jure tradidimus et liberam habeat potestatem agendi quodcumque voluerit porro ut firmior huius donationis largitio jugiter servaretur etiam testes adjunximus quorum nomina subter tenentur inserta . Si quis vero successorum nostrorum hanc donationis nostr{ae} munificentiam augere et amplificare maluerit augeat dominus partem ejus in libro vit{ae} si quis e diverso quod absit tyrannica potestate fretus infringere temptaverit sciat se ante tribunal Christi tremibundum rationem redditurum Maneatque nil hominus in sua firmitate h{ae}c kartala scripta Anno ab incarnatione domini nostri dcc . iiii . indictione . ii . tertia decima die mensis Junii quod est idus Junii .
+ Ego Coenredus rex Mercensium hanc terram Waldhario episcopo pro remedio anim{ae} me{ae} in dominio donare decrevi in loco qui dicitur Tuiccanham et libenti animo propria manu crucem infixi .
+ Ego Headda episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Cotta abbas consensi et subscripsi .
+ Ego Suebr{ae}dus rex Eastsaxonum propria manu .
+ Ego Peohthat signum manus imposui .
+ Ego Friodored signum manus .
+ Coenheard signum manus .
+ Cudr{ae}d signum manus .
+ Uilloc signum manus .
+ Eadred signum .
+ Cymmi signum .
+ Pagara signum .
+ Ego Ciolred [rex] Mercensium hanc donationem quam ante donavit propinqus meus Coenr{ae}dus rex et ego confirmavi in loco Arcencale et signum sancte crucis expressi .
+ {AE}lric signum manus .
+ Lulla signum manus .
+ Cynric signum manus .
+ Eadberht signum .
+ Sceftwine signum .
+ Wulfhat signum .
+ Tuduna signum .
qBKBT1 Anglo-Saxons.net : S 66 S 66
A.D. 685. Ecgfrith, king of Northumbria, to Cuthbert; grant of land at Crayke, Yorks. N.R., and at Lugubalia (Carlisle). Latin.
Archive: Durham
MSS: 1. Cambridge, UL, Ff. 1. 27, p. 186 (s. xvi)
2. Durham, D. & C., 'Cartularium III', p. 137 (s. xiv/xv)
3. BL Harley 533, 100r (s. xvii; ex 1)
4. London, Lincoln's Inn, 114, 5rv (s. xv)
5. PRO Ch.R. 15-17 Ric. II, no. 29
6. PRO ChR. 8 Hen IV, no. 3
7. PRO Ch.R. 1 Hen V pt 1, no. 15
8. PRO Pat. R. 11 Hen. VI pt 2, m. 22
9. PRO Conf. R., 6 Eliz., no. 10
10. Bodleian, Dodsworth 9, 8rv (s. xvii)
11. Bodleian, Dodsworth 10, 34v (s. xvii)
11. Bodleian, Dugdale 21, 97r (s. xvii)
Printed: Mon. Angl., i. 39; Smith, Bede, p. 725, ex MS 2; K 25 ex MS 8; Mon Angl. (rev. edn), i. 234; B 66 ex K.
Comments: HS, p. 166 n., spurious; Craster 1954, p. 181, obvious forgery; Chaplais 1969, pp. 537-8, evidently spurious, but includes one formula with contemporary continental parallels (= 1973 pp. 101-2); Wormald 1985, pp. 17, 26, unreliable later copy, possibly genuine elements; Cubitt 1995, pp. 258-9.
In nomine patris et filii et spiritus sancti . Amen . Anno dominic{ae} incarnationis . dclxxxv . congregato sinodo circa fluvium Alne in loco qui dicitur {AE}t-tuiford , cui Theodorus archiepiscopus Do[r]uvernensis pr{ae}sidebat , cum Cuthbertus legatariis ac literis ad se pr{ae}missis nequaquam sua insula posset erui ; tandem ego Egfridus rex , Northumhymbrorum cum antistite Trumuini et aliis religiosis viris insulam navigavi , et invitum ad synodum pertraxi , ubi omnium jussione episcopatus officium suscipere compellitur . Cui et omnibus successoribus ejus , consilio Theodori archiepiscopi Trumuuini et totius consilii , pro salute anim{ae} me{ae} et successorum meorum , donavi villam qu{ae} vocatur Crec et tria miliaria in circuitu ipsius vill{ae} : Donavi eciam civitatem qu{ae} vocatur Lugubalia, et in circuitu ejus quindecim miliaria ; ut h{ae}c tam ipse quam successores ejus , ad Dei servitium imperpetuum habeant , ita sicut ego habui , libera et quieta et secundum suam voluntatem disponenda .
Ego Theodorus archiepiscopus Doruvernensis subscripsi . + .
Ego Cedd Orientalium Saxonum episcopus subscripsi . + .
Ego Bosa episcopus subscripsi . + .
Ego Saxuulf Merciorum episcopus subscripsi . + .
Ego Eata Hagustaldensis episcopus subscripsi . + .
Ego Trumuuni Pictorum episcopus subscripsi . + .
Ego Ceadda Lichefeldensis episcopus subscripsi . + .
Ego Eadh{ae}d Lindissi episcopus subscripsi . + .
H{ae}c donatio scripta est tempore Agathonis pap{ae} , anno {ae}tatis regis Egfridi quadragesimo , regni vero ejus decimo quarto .
qCKCTĪ Anglo-Saxons.net : S 67 S 67
A.D. 624 (? for 674). Wulfhere, king of Mercia, to Beorhtferth, his kinsman; grant of 5 hides (manentes) at Dillington, Hunts., in return for 30 mancuses of gold. Latin with English bounds.
Archive: Worcester
MSS: BL Add. Ch. 19788 (s. x or xi; BM Facs., iv. 1)
Printed: B 32; Earle, pp. 4-5.
Comments: Bond 1878, p. 7, probably written in 11th century; Maitland 1897, pp. 229, 235, open to grave suspicion; Stenton 1918, p. 434 n. 6, spurious (= Stenton 1970, p. 49 n. 3); Grundy, Wilts. 1919, p. 150, rejects identification with Dilton, Wilts.; PN Hunts., p. 269; Chaplais 1965, p. 50 n., typical forgery (= 1973, p. 31 n. 24); Hart, ECEE, no. 3, spurious, MS probably post-Conquest and very poorly preserved, date may originally have read 674, four witnesses are 8th-century, formulation is mid 9th century, hidage as in Domesday Book; Scharer 1982, pp. 145-6, spurious; Dumville 1993, p. 48 n. 210, notes Ramsey connection with estate.
Px Regnante in perpetuum domino Deo vivo et vero . sine fine ullo in {ae}ternum cuncta tempora labenti s{ae}culi in velocitate deficiunt adque instar umbr{ae} meridiano tranando decidant et cotidie volendo nolendoque de hoc s{ae}culo labimur . ideo magnopere cogit[and]um est ut cum caducis et temporalibus rebus {ae}terna pr{ae}mia conparare valeamus in c{ae}lis . memor illius exempli de quo dominus dixit :-- 'Sicut aqua extinguit ignem ita elemosinam extinguit peccatum.' 1
Ob quam causam ego Wulfhere rex Mercentium gentis pro amore omnipotentis Dei et illius fidelis ministri beati Petri apostoli . et quia in evangelio dictum est ;-- 'Dilige proximum tuum tanquam temet ipsum' 2 , et reliqua . ideo cum consensu et licentia amic[or]um meorum et optimatum meorum dabo Berhfer{dh}e propinqus meus aliquam partem agri in hereditatem perpetuam id est . v . manentes . ubi ruricoli nominantur Dilingtun cum campis et silvis et omnibus utensilibus rebus ad isto agro pertinente {ae}ternaliter ac perseverabiliter possideat abendi vel dandi cuicunque eligere voluerit. Hoc agrum liberatum est cum . xxx . mancusis cocti auri . et semper liber permaneat omnibus habentibus ab omnibus duris secularibus notis et ignotis pr{ae}ter arcem atque pontem ac vulgare militiam . Si quis vero quod non obtamus . . . . . frangere vel minuere temptaverit . sciat se anathematum ab omnipotenti . . . . . orum nisi hic cum satisfacione digne D[e]o et hominibus emenda[verit] . . . . . . hanc meam donationem signo crucis Christi perscribere jussi . . . . . ege suisque pr{ae}cipientibus perscripsi
+ Wita episcopus .
+ Totta episcopus .
+ Ofa princeps .
+ Eadbriht princeps .
+ Tepra princeps .
+ Cynred princeps .
+ Eadbald minister .
+ Hearnbriht minister .
+ Eada .
+ Eoppa .
+ Ofa .
+ Acta est autem h{ae}c donatio anno ab incarnatione domini . d.c.xxiiii.
qDKDT±] Anglo-Saxons.net : S 68 S 68
A.D. 664. Wulfhere, king of Mercia, to St Peter's Minster, Medeshamstede; confirmation and grant of land at Peterborough (Medeshamstede), Thorpe Hall, Dogsthorpe, Eastfield near Peterborough, Newark, Garton End, Eye, Werrington, Gunthorpe, Peakirk, Glinton, Deeping Gate, Peakirk Marsh, Eye Marsh, the hermitage of Singleshole, Castor, Ailsworth, Sutton near Peterborough, Upton near Ailsworth, Milton Park, Barnack, Southorpe, Walcot Hall in Southorpe, Pilsgate, Ufford, Bainton, Ashton in Bainton, Torpel (lost) in Ufford, Thornhaugh, Sibberton Lodge in Thornhaugh, Wansford, Wittering, Wothrope, Burghley near Stamford, Maxey, Lolham Hall in Maxey, Nunton in Maxey, Helpston, Northborough, Etton, Woodcroft Castle in Etton, Paston, Walton, Marholm, Warmington, Oundle, Ashton Wold, Churchfield, Stoke, Benefield, Glapthorn, Cotterstock, Stanwick, Irthlingborough Kettering, Cottingham, East Carleton, Pytchley, Northampton, Northantss.; Olney, Bucks.; Hoo and Avery Farm, Kent; Howden, Yorks. ER; Breedon on the Hill, Leics.; Hrepingas (? Repton, Derbys.); Cedenac; Swineshead, Lincs.; Heanbirig; Lodeshale; Shifnal, Salop.; Costesford (? Salop.), Stretteforde (? Stretford, Salop.), Wecelleburne, Lusgerde (Lizard Hill, Salop.); Ethelhuniglonde (? in Kent); Barchanig (Bardney, Lincs.); Langeledenham; Washingborough, Lincs.; Binnington, Yorks. E.R.; Conisbrough, Yorks. W.R.; Barnwell, Northants.; Great Easton, Bringhurst, Prestgrave, Leics.; Drayton, Northants.; Glaston, Rutland; Langton, Leics.; Tinwell, Ingthorpe, Rutland; Collingham, Notts.; Fiskerton, Reepham, Scotter, Scotterthorpe, Scotton, Northorpe, Yawthorpe, Riseholme, Messingham, Manton, Cleatham, Hibaldstowe, Ravensthorpe, Holme in Bottesford, Risby near Market Rasen, Walcot in Alkborough, Alkborough, Normanby, Althorpe, Lincs.; Muskham, Notts.; Thurlby, Osgodby in Lavington, Walcot near Folkingham, Breidesthorpe (? Bowthorpe), Lincs.; Ryhall, Belmesthorpe, Rutland; Manthorpe, Carlton Scroop, Quadring in Holland, Lincs.; Fletton, Orton and Alwalton, Hunts. Latin with bounds.
Archive: Peterborough
MSS: There are two versions: A 1. BL Cotton Aug. ii. 5 (s. xiii/xiv)
2. BL Add. 39758, 193r-195v (s. xiv)
3. London, Soc. Ant., 38, 205r-208r (s. xv)
B 4. BL Egerton 2733, 14v-21v (s. xiii)
5. BL Harley Roll Z 17 (s. xiv)
6. London, Lambeth Palace, 321, p. 62 (s. xvi; extract)
7. London, Soc. Ant., 60, 59v-64r (s. xii med.)
8. Peterborough, D. & C., 1, 37v-38v (s. xiii)
9. Peterborough, D. & C., 5, 39v-42r (s. xiii)
10. Peterborough, D. & C., 6, 9r-10v (s. xiv)
Printed: Mon. Angl., i. 63-5; Gunton 1686, pp. 117-21; K 984 ex MSS 1, 7, 8, etc.; Mon. Angl. (rev. edn), i. 377-8 (no. 2); B 22 ex K and MS 1 etc.; B 22A ex K and MS 7; Pierquin, Recueil, pt 3, no. 2.
Comments: Stubbs 1861/1, pp. 200-1, forgery, bounds probably taken from S 787; HS, p. 100, spurious; Maitland 1897, p. 334 n., abominable forgery; Plummer 1899, p. 25, spurious; Stevenson 1911/1, p. 2, pious fraud; Stenton 1918, p. 434 n. 6, spurious (= Stenton 1970, p. 49 n. 3); Stenton 1933, p. 314, flagrant forgery (= Stenton 1970, p. 180 n. 2); Levison 1946, p. 219 n. 2, p. 260, spurious, Version A is a copy of B with interpolations. B is possibly the work of Guerno; Harmer 1950, pp. 348-9, 357 n. 3, spurious; Finberg 1964, pp. 75-6; Hart, ECEE, no. 1 (pp. 21, 97, 107, 110), spurious, suggests the following identifications, Cadenac (Cadney, Lincs.), Lodeshale (Louth, Lincs.), Langeledenham (Leadenham, Lincs.); Finberg, ECWM, no. 426, spurious; Potts 1974, bounds represent a clumsy conflation of two areas, a larger estate covering the eastern half of the Soke of Peterborough and extending into Lincs., Cambs. and Hunts. (as in S 787), the other corresponding to the western half of the Soke; Hart, ECNE, no. 1 (pp. 55, 67, 111, 117), post-Conquest forgery; Rumble 1977, p. 170, on Hrepingas; Scharer 1982, pp. 143-4, spurious; Fleming 1985, p. 255 n. 4, 'one of the most elaborate post-Conquest forgeries produced in England'; Sims-Williams 1990, p. 99, on certain estates.
+ Wulfhere Dei beneficio rex Merciorum et Mediterraneorum Anglorum australium quoque regnorum pr{ae}sentibus et posteris omnibus Christum sanctamque ejus {ae}cclesiam colentibus perpetuam salutem. Benedicat anima mea dominum Jhesum salvatorem meum . et coram omnibus viventibus confitear ei cum fratribus et sororibus meis . populisque meis novo nuper baptismate iniciatis . quia sol justiti{ae} ortus est nobis . qui nos de tenebris idolatri{ae} transtulit in admirabile lumen su{ae} agnicionis . Qui non solum reos paternis erroribus absolvit . et advenas et pupillos suscepit ; set eciam in filios adopcionis credentes elegit . Cumque {ae}terna regna omnium regnorum distributor suis fidelibus repromiserit ; eciam in hac brevi vita qua ad {ae}ternitatem transitur nos regnare facit . Quid ergo retribuam domino pro omnibus qu{ae} retribuit mihi? Cum sine ipso nichil habeamus . nichil valeamus . nichilque simus . magna eciam aviditate salutis nostr{ae} omnium largitor accipit parva et infima nostra quatinus habeat causam retribuendi maxima sua . quodque dederimus sanctis suis . quodque dilect{ae} {ae}cclesi{ae} su{ae} . hoc sibi datum et acceptum ipse attestabitur in fine . mercedem quoque justi justi susceptorem promittit . accepturum esse.
Quapropter illum divin{ae} fidei et {ae}cclesiarum principem regnique Dei clavigerum per quem admittar in paradisum domini specialius reconciliari michi gestio per privilegium domus su{ae} qu{ae} Medeshamstede studio venerabilis abbatis Saxulfi gloriose est condita . et divina Monachorum familia bene disposita . Cui quicquid antecessor germanus mens Peada vel Oswius Christiana fide confrater et coregnator concessere ; non solum mea cupio auctoritate stabilire . verum eciam de meo aliqua addere . Deo et beato Petro et Monasterio suo de Medeshamsted' et Abbati et ejusdem loci Conventui in puram et perpetuam elemosinam omnia h{ae}c subscripta tenementa confero et confirmo . Videlicet villam de Medeshamstede in qua situm est dictum Monasterium cum Mercato et Theloneo et omnibus appendiciis suis . Scilicet . Thorpe . Dodesthorpe . Estfelde . Newerke . Carton' et Eye . et villam de Wytherington' et Gunthorpe . Peichirche et Glinton' cum {AE}cclesia et Capella . cum Theoloneo et Depingge et cum piscariis et omnibus pertinentiis suis . Totum pr{ae}terea Mariscum de Peychirche . et totum Mariscum de Eye . cum Heremitorio de Senglesholt . et cum aliis Heremitoriis in eisdem Mariscis . Villam de Castre et Eylesworthe , Sutton' . Upton' et Milton' cum capellis . Villam de Bernake cum appendiciis . Videlicet Suthorpe . Walcote . Pilesgate . Ufforde . Badington' . Aiston' . Torpel . villam de Thornhawe cum appendiciis . Videlicet Sibertone et Walmesforde . villam de Witheringge de Wirthorpe et Burle . Villam de Makeseye cum membris et appendiciis . Videlicet Loholm . Nunton' . et Depingge . villam de Helpeston' . et de Northburge . Villam de Etton' cum Wodecrofte . villam de Paston' ; cum Walton' . et villam de Marham cum pertinentiis . stagna eciam et paludes . lacus et piscaturas . cum terris et omnibus pr{ae}dictis infrajacentibus . qu{ae} de meo regali jure vel principum meorum mutuacione et assensu amodo imperpetuum libere famulentur Deo famulantibus . qu{ae} ita determinari volumus . Ab ipso Medeshamstede ; ad Northburge . et inde ; usque ad locum quem vocant Folies , et inde ; totam paludem in directum usque ad Esendike . et de Esendike ad locum quem F{ae}dermudem dicunt . et inde in directum ad locum via decem leugiarum ; quem Gugedike circa-habitantes nominant . et inde ad Raggewilhc . et de Raggewilhc ; quinque miliariis ad magistram aquam qu{ae} ducit ad Elm . et ad Wisebeche . atque inde sicut itur tribus leugiis contra cursum magistr{ae} aqu{ae} usque ad Trokenholt in directum per immensam paludem ad Derevorde . longitudine viginti leugiarum . et inde ad Gretecros . et de Gretecros ; per unam pulchram aquam Bradanea nomine sex leugiis ad Paccelade . et sic in medium partitis stagnis plurimis et inmensis paludibus cum habitatoribus Huntedenensis provinci{ae} . una cum stagnis et lacis Schelfremere et Witelesmere . et ne quis ignorantia l{ae}datur de descriptione terminorum de Wittelesmere ; eam sic cum suis piscuariis paludibus et aquis terminari volumus. In septemtrionali parte stagni est aqua nomine Merelade exiens de amne Nen ubi terminus Septemtrionalis est ipsius stagni . h{ae}c vero cum suis paludibus illi adjacet, habens in fine piscuarium unum quod dicitur Ethemuthe in orientali parte sunt duo stagna qu{ae} vocantur Wellepol et Trendemere. Inter h{ae}c stagna est aqua angusta duorum stadiorum longa, qu{ae} vocatur Trendemerebec, habens in se duo piscuaria . Est eciam ibi aqua angusta unius miliarii longa . qu{ae} dicitur Falet habens in se unum piscuarium. In illa parte inter Wittelesmere et Kingesdelf ubi terminus est orientalis ; est spacium paludis trium miliariorum in latitudine habens in se angustam aquam qu{ae} vocatur Thescuf et silvam qu{ae} dicitur Ragreholt. In australi vero parte illius est aqua angusta trium stadiorum longa qu{ae} vocatur Schelfremerebec, habens in se duo piscuaria in cujus fine est stagnum qu{ae} vocatur Schelfremere habens ad suam australem plagam aquam angustam qu{ae} vocatur Ubbemerelade dimidii miliarii longa. In cujus eciam capite id est in fine stagni est unum piscuarium. Ad cujus aqu{ae} medietatem in longitudine est locus e contra in palude qui vocatur Alduuines baruue ubi australis est terminus. In occidentali autem parte illius est aqua angusta duorum stadiorum longa qu{ae} vocatur Trendemerebeke habens in se unum piscuarium. ln cujus fine est stagnum quod dicitur Westetrendemere . Sunt in illa parte eciam aqu{ae} quarum nomina sunt Dreigmere . Wellepol . Withibuscemere . Langemere . Keninges . et Musclemere . Est eciam ibi aqua unius miliarii longa usque ad terram de Opbec vocata habens in se unum piscuarium . in huius aqu{ae} fine est terminus occidentalis paludum et aquarum ad Witelesmere pertinencium . Cum terris quoque et mansionibns qu{ae} jacent in australi parte Sch{ae}lfremere . et cum infra septa undique palude usque ad Medeshamstede . et de Medeshamstede ; usque ad Welmesforde . et de Welmesforthe usque ad Clive ; et inde ad Eston' et de Eston' ; ad Staunforde . et sic totam illam partem vill{ae} de Staunforde qu{ae} est versus Medeshamstede circa pontem cum terris et Molendinis eidem parti adjacentibus . Et cum Ecclesia sancti Martini et cum Ecclesia Omnium Sanctorum . Monasterium sancti Michaelis cum omnibus ad idem Monasterium pertinentibus . et sic de Staunforde sicut aqua currit ad supradictam Northburgam. Concedimus etiam pr{ae}fato monasterio de Medeshamstede . Abbati et Monachis ibidem Deo servientibus ; Villam de Wermington' . cum Ecclesia et Molendino et cum omnibus pertinenciis suis Villam de Undale, Aiston' et Chirchefelde cum Ecclesia et Capella et Molendino et cum Bercaria de la Bigge . et terris . et pascuis . et boscis circumjacentibus . et Villas de Stoke . Benifelde . Glapthorn' et Cotherstoke . cum omnibus suis pertinenciis . cum Mercato de Undale et Theoloneo cum omni libertate donamus . Hundreda eciam sua qu{ae} Ett-hundred vocantur cum omnibus suis libertatibus . Villam de Stanewigge cum Ecclesia et Molendino et cum omnibus pertinenciis suis . Villam vero de Irtelingburge cum Ecclesia et Molendino et cum omnibus pertinenciis suis . Ketteringge cum Ecclesia et Molendino et cum omnibus pertinenciis suis . Cotingham cum Ecclesia et Capella de Carleton' eidem Ecclesi{ae} adjacenti cum molendinis et omnibus appendiciis suis . Pittelle ; cum Ecclesia et Molendino et cum omnibus pertinenciis suis . In villa de Norhamtonne sexdecim mansuras cum omnibus appendiciis suis . Quandam vero modicam numinis mei particulam . decem videlicet mansas in illo loco qui dicitur Ollanege . Quadraginta vero terr{ae} illius manentes ubi Hogh nuncupatur ad Hebureahge insulam pertingentes pr{ae}dicto Monasterio de Medeshamstede Christique famili{ae} ibidem in propriam pro domino possessionem obtulimus.
Concedimus insuper beato Petro in hoc loco de Me[de]shamstede has terras et possessiones cum omnibus rebus ad eas pertinentibus . Hoc est terram de Hoveden . Bredun . Hrepingas . Cedenac . Swynesheved . Heanbirig , Lodeshale . Scuffanhalch . Costesforde . Stretteforde . Wecelleburne . Lusgerde . Ethelhuniglonde . Barchanig . Langeledenham . Wassingburge . Binnington' . Cuningesburge . et terram in Bernewelle . In Leycestreschira ; Eston' et membra eidem pertinentia . videlicet Brimhirst . et Prestegrave . Draytun . Glathestun' cum Ecclesia et Capella et Molendino et villam de Langeton . in Rotelandia ; Tynewelle et Inge{dh}orp cum Ecclesia et Capella et molendinis et cum omnibus appendiciis suis . In Notinghamschira ; Colingham et cum Ecclesia et cum libertatibus regiis et Molendino et cum omnibus pertinentiis suis . In Lincolnschira ; Fiskerton cum Ecclesia et Capella de Refham eidem {ae}cclesi{ae} adjacenti . et cum omnibus appendiciis suis . Villam de Scotere et Scal{dh}orpe cum Ecclesia et molendino et cum omnibus appendiciis suis . In Scotton' ; sex carucas terr{ae} in Thorpe . ii . carucas in Iolthorpe ; dimidiam . In Rismu ; dimidiam . In Messingham . iiii . Carucas et . vi . bovatas . In Malmiton' . ii . carucas . In Cletam . i . Carucam . In Hibaldestowe . i . Carucam . et quartam partem Ecclesi{ae} . In Ragenildetorpe . ii ; Carucas ii . Carucas et dimidiam . In Holm ; ii . Carucas . In Riseby ; dimidiam Carucam . In villa de Walcote super Humbram ; vi . Carucas . In Alkebarue ; unam et totam Ecclesiam . In Normanby ; unam Carucam . In Alethorpe dimidiam carucam . In Mustam ; unam Carucam et . ii . bovatas . Et villam de Thurleby cum Ecclesia et appendiciis . Et villam de Osgoteby cum omnibus pertinenciis suis . Et Walcote juxta Trikingham et Breidesthorpe . Rihale . et Belmesthorpe . Manthorpe . et Carletun . Et Quadaveringge in Hoylandia . cum salinis et pascuis et omnibus pertinenciis suis . In Huntingdonneschira villam de Fletton' cum Ecclesia et Molendinis . Et villam de Overton' cum pertinenciis suis . Et villam de Alewalton' cum Ecclesia et Molendinis. cum theoloneo Navium et cum omnibus appendiciis suis . Mercatum vero in Medeshamstede constituimus singulare . ut nullum aliud habeatur inter Staunforde et Huntingdon . et ad idem damus . ibidemque solvi jubemus totum sine ulla contradictione theoloneum . et propter varia lucra corporalium et spiritualium utilitatum ; hoc Mercatum decrevimus illic celebrari . et undique illic requiri . quatinus et Dei ministri inde adjuventur propinquius . et a concurrente populo inter terrena necessaria ; c{ae}lestia petantur subsidia . dummodo per sancti Petri qu{ae}sita patrocinia . et per missarum audita misteria . secundum fidem cujusque ibi possint redimi diversarum offensionum debita .
Concedimus eciam pr{ae}dictis Abbati et Monachis quod ipsi habeant francum plegium in omnibus dominiis suis in custodia sua . et prohibemus ne aliquis de hoc se intromittat nisi ipsi et ballivi sui . et prohibemus etiam ne aliquis pr{ae}sumat emere . absque eorum licencia in mercatis suis de Medeshamstede et de Undale nisi illi qui ostenderint quod inde libertatem habeant . item pr{ae}cipimus ut pr{ae}dictum monasterium habeat omnes libertates et consuetudines quas regia potestas liberiores alicui ecclesi{ae} conferre potest.
Quare volumus et firmiter pr{ae}cipimus quod pr{ae}dicti abbas et successores ejus et monachi habeant et teneant omnia pr{ae}dicta bene et in pace . libere et quiete . integre et honorifice . in bosco et in plano . in viis et semitis . in pratis et pascuis . in aquis et molendinis . in piscariis . in vivariis . in stagnis . et in mariscis et turbariis . cum soka et saka . et Tolle et Theem . et Infangenthefe . et utfangenthefe . hamsoke . grithbriche . blodewithe . murdro et Thesauro . forstalle . flemmeflethe . Ordel . et cum duello in omnibus dominiis suis . et in omnibus locis . et in omnibus causis qu{ae} sunt vel esse possunt.
Pr{ae}cipimus eciam quod ipsi et dominia sua sint libera et quieta ab omni Scotto et Geldo et ab omnibus auxiliis Regum . vicecomitum et omni Ministralium suorum . hidagio . et Danegeldo . et Schiris . et Hundredis . et placitis et querelis . Wardepeny et Boroupeny . et lestage . Wrec . et ab omnibus operibus Castellorum . Parcorum . Poncium et de clausturis . et ab omni Careio . et summagio . et Navigio . et regali domorum {ae}dificatione . et omnimoda operatione . et silv{ae} eorum ad pr{ae}dicta opera vel ad aliqua alia nullo modo capiantur.
Pr{ae}cipimus etiam quod pr{ae}dictum Monasterium et dominia sua sint libera et quieta ab omni dominacione . exactione . comitum . Baronum . Vicecomitum . et Ministralium suorum . et pr{ae}dicti abbas et monachi . homines . et omnia dominia sua sint quieta ab omni theoloneo in omni foro . et in omnibus Nundinis . et in transitu viarum . poncium . et portuum maris per totum regnum nostrum in Anglia . et omnia Mercata sua sint similiter quieta . et hoc super forisfacturam nostram. Item catalla furium Mercieque ex Murdro et aliis forisfacturis quibuscumque contingunt ; quantum ad sua dominia sint. H{ae}c inquam omnia licet parva ita concedo ut ego regaliter tenui vel ab aliis effici libera . quatinus ab omni servitute absoluta in proprias tantum expensas liberrima possideat {ae}cclesia tanquam regina non tanquam famula.
Inter has donationes et sanctiones venerabilis pater monasterii Saxulfus habens monachos anachoretic{ae} conversacionis amatores suggessit michi cum nonnullis fratribus velle Dei quidem nutu et nostro assensu monasterium in ipsa subjacente heremo cum heremiticis cellulis in honore Dei genitricis construere in loco qui jam nomen accepit Ancarig . quatinus ibi vel c{ae}nobit{ae} pro anachoritis . vel anachorit{ae} pro c{ae}nobitis divina pace possent conversari . quibuscum ego, quod semel inquam vobis perpetuavi eciam si ad alios vestros usus converteretis non habuissem contradicere . quanto magis cum id proposueritis in edificationem Ecclesi{ae} et in Augmentationem Religionis divin{ae} . immo ego faveo et laudo ut perficiatur eo loci h{ae}c bona et laudabilis [voluntas] vestra juxta vestram ditionem in domino.
H{ae}c nobis beato Petro principante principalis in sua regione et specialius Romana sit ecclesia . hic qu{ae}ramus ipsum patronum qui Rom{ae} non possumus. Non decet immo non expedit nobis ut h{ae}c serviat qu{ae} fide ipsius Petri Christo regaliter desponsata est . 'Reges gencium' ait dominus Petro 'a quibus accipiunt tributa . a filiis an ab alienis?' 'Ab alienis' inquit Petrus. 'Ergo liberi sunt filii' 1 dicit dominus. Ergo et a nobis sit libera h{ae}c Regina mater cum filiis suis ministris Dei nostri . ut dimissis hiis qu{ae} Regis erant ; tota libertate qu{ae} sunt Dei Deo reddant. Alia quoque Monasteria qu{ae} Dei famuli Saxulfi instancia assurgunt cum aliis Ecclesiis finitimis qu{ae} deinceps generantur . Huius prim{ae}v{ae} matris visceribus fovenda et educanda pignora commendamus . quatinus Christiana religio nostris primum temporibus nostrum regnum ingressa ; ubique propagetur confirmetur perpetuetur . Hanc oblationem nostram beatissime pater Deusdedit . apostolica manu tua obsecro perhenniter corroborari qui successor legacionis fidei beati Gregorii et propagator Ewangelii pacis protodoctoris nostri Augustini sextus ab ipso beato Augustino apostolicus vicarius pr{ae}sides ecclesi{ae} Dorobernensis. Tu quoque mi frater Ethelrede et vos sorores piissim{ae} Kyneburga et Kyneswitha pro mutua animarum nostrarum redemptione huic Testamento nostro testes optimi ut primus condigniores conscribite. Precor eciam omnes successores meos . sive filii . sive fratres . sive externi Reges successerint . ut hoc nostrum pactum ita servent inviolatum ; sicut volunt recipere rectitudinis pr{ae}mium . et evadere rapacitatis supplicium.
Quisque autem benivola mente hanc nostram donationem et elemosinam amplificare satagerit ; in hoc pr{ae}sente s{ae}culo vit{ae} illius prospera f{ae}liciter augeantur . et {ae}tern{ae} vit{ae} gaudia {ae}terna succedeant. Si quis igitur diabolica illectus pravitate hoc donum in aliud quam quod constituimus pervertere molitus fuerit ; maneat {ae}ternaliter retrusus inter flammivomas {ae}stuantis gehenn{ae} incorrupciones lucubre sibi solium vendicans inter tres nefandissimos proditores Christi . Judam . Annam . et Caiapham . et in Satan{ae} faucibus maneat deglutiendus [et] omnium infernalium morsibus carnificum sine fine laceretur . nisi hic digna satisfactione emendare curaverit quod contra nostrum Decretum inique commisit.
Huius confirmacionis isti testes subscribuntur.
+ Ego Uulfhere Rex cum sociis Regibus et patribus ac Ducibus hoc Testamentum donacionis me{ae} pr{ae}sente apostolico patre nostro Deusdedit confirmavi.
+ Ego Oswius Rex Northanhumbrorum amicus Abbatis Saxulphi . immo Ecclesi{ae} Dei debitus adjutor laudavi.
+ Ego Sighere Rex voluntarie immo Christian{ae} fidei recenti perceptione Regi Uulfhero subjectus concessi.
+ Ego Gibbius Rex simili gratia devotionis ac nova industria baptismatis eundem Uulferum habens pr{ae}latum subscripsi.
+ Ego Ethelredus frater Regis cum eodem consensi.
+ Ego Kyneburga soror Regis amplector.
+ Ego quoque soror Regis Kyneswitha favi.
+ Ego Dorovernensis Ecclesi{ae} Pontifex Deusdedit annui.
+ Ego Itamar Rofensis Episcopus corroboravi.
+ Ego Wyna Lundoniensis Episcopus subnotavi.
+ Ego Jerumannus Merciorum Episcopus approbavi.
+ Ego Tuda episcopus aspiravi.
+ Ego Wilfridus presbyter famulus Ecclesiarum et bajulus Evangelii Dei in gentes affectavi.
+ Ego Eoppa presbyter missus a Rege Uulfero legatione Dei convertendi gentes in Whit benedixi.
+ Ego abbas Saxulfus s{ae}pedicti Monasterii conclamavi.
+ Signum Immine principis.
+ Signum Eadberhti principis.
+ Signum Herafridi principis.
+ Signum Whitberti principis.
+ Signum Abonis principis.
+ Signum {AE}{dh}ilbaldi ministri.
+ Signum Brordani ministri.
+ Signum Walberti ministri.
+ Signum Ealhmundi ministri.
+ Signum Fredegysi ministri.
Cum c{ae}teris optimatibus ac Ministris Regis h{ae}c collaudata sunt. Sancitum est hoc privilegium Anno dominic{ae} Incarnationis Sexcentesimo . Sexagesimo quarto . Uulferi Regis septimo . Deusdedit Nono . quod nullius insana et punienda cupiditas violet.
+ Wulfhere dei beneficio rex ............ de meo aliqua addere (as in No.22)
qEKET¾ Anglo-Saxons.net : S 69 S 69
A.D. 666 x 675. Wulfhere, king of Mercia, to the church of St Peter, Chertsey; confirmation of grants of land by Frithuwold, subregulus, and Eorcenwold. Latin.
Archive: Chertsey
MSS: BL Cotton Vitell. A. xiii, 24v (s. xiii)
Printed: K 986; Mon. Angl. (rev. edn), i. 429 (no. 5); B 33.
Comments: Stenton 1918, p. 434 n. 6, spurious (= Stenton 1970, p. 49 n. 3); Gelling, ECTV, no. 308, spurious; Scharer 1982, pp. 144-5, spurious, based on S 420; cf. S 1165.
+ Regnante domino nostro Jhesu Christo in perpetuum . Ego Wlfarius rex Mercianorum . largiente domino et omnibus sanctis ejus omnes terras quas Fritheuualdus subregulus et beatus Erkenuualdus Ecclesi{ae} sancti Petri Certeseye dederunt {ae}ternaliter confirmo . et pr{ae}cipio in nomine sanct{ae} et individu{ae} trinitatis ut omnes supranominat{ae} terr{ae} {ae}ternaliter sint liber{ae} ab omni jugo terren{ae} servitutis . necnon et hoc pr{ae}cipio in nomine Dei omnipotentis et omnium sanctorum ejus quod nullus Rex aut episcopus vel aliquis alius potens sit tam audax ut huius me{ae} confirmacionis condictum confringere pr{ae}sumat .
Si quis vero hanc confirmacionem adaugere voluerit adaugeat ei Deus pr{ae}mium in regno c{ae}lorum. Si quis autem minuerit minuatur merces ejus hic et in regno Dei nisi prius cum satisfactione digna emendaverit. Amen.
qFKFTB Anglo-Saxons.net : S 70 S 70
A.D. 671 for ? 679 (Chelsea). {AE}thelred, king of Mercia, to Osric and Oswald, his noble ministri; grant of 300 hides (tributarii) at Gloucester, Gloucs., to Osric, and 300 hides (cassati) at Pershore, Worcs., to Oswald; Osric's part being used by him for the foundation of a minster at Gloucester. Latin.
Archive: St Peter's, Gloucester
MSS: Gloucester, D. & C., Reg. A, 9r (s. xiv)
Printed: Hart, Cart. Gloucs., i, pp. lxxi-ii; B 60 ex Hart; Finberg, ECWM, p. 158; Morris 1995, p. 123, ex B.
Translated: Jones 1958, pp. 52-3.
Comments: Taylor 1903, pp. 319-31; Stevenson 1904, p. 155 n. 6; Stenton 1918, p. 436 n. 18, not a medieval fabrication (= Stenton 1970, p. 51 n. 4); PN Worcs., p. xvi, very corrupt but should not be rejected, cf. n. 3; Finberg 1957, p. 12; John 1960, pp. 7, 46, 76, based on early materials; John 1966, pp. 83-5, not in the ordinary sense a forgery, much more an incompetent foundation history based on authentic contemporary material; Finberg, ECWM, no. 1, authentic basis, pp. 153-66, composed in 9th century from miscellaneous material, p. 240, on vocabulary; Scharer 1982, pp. 146-8, fabricated, authentic material minimal, probably based on a charter of Osric founding Gloucester; Hooke 1990, p. 19; Sims-Williams 1990, pp. 34-5, on beneficiaries, p. 89 n. 9, on Gloucester, pp. 94-6, on Pershore, p. 122.
Notes: S 70 is part of a composite 'foundation charter', other sections of which are formed by Glo 1 (S 1782) and S 209.
In nomine domini nostri Jhesu Christi.
Solet non nunquam inter multos sacerdotes domini vel quoslibet minores gradus ecclesi{ae}, et inter ipsos etiam laicos fideles, de possessionibus agrorum vel quis vel ad quamlibet ecclesi{ae} pertineat, vel quis etiam cujuslibet magis sit, maxima discordia oriri, quapropter ego Ethelredus, Deo adjuvante, rex Merciorum fui cogitans de remedio anim{ae} me{ae} ut aliquid fecerim mihi in elemosinam pro nomine omnipotentis Dei in s{ae}cula. Concedens autem donabo duobus ministris meis nobilis generis in provincia Huicciorum, Osrico scilicet et Oswaldo fratri ejus in vicarium, cum nostra licentia et consensu, aliquam partem telluris, id est . ccc . tributariorum at Gleaweceasore Osrico, et altera similiter . ccc . cassatorum at Pershoram, hoc est, ut Osric acciperet illud obe Gleaweceasdre, Oswald etiam et Pershoram haberet.
Postquam ego Etheldredus rex fui rogatus a venerabili viro pr{ae}fato Osrico licenti{ae} me{ae} ut monasterialem locum et vitam in illa civitate construere potuisset, et c{ae}nobialem regulam perenniter ibi constitueret; et tunc ita fiebat, et ipse comparavit illam civitatem cum agro suo, et ad liberam potestatem omnis rei, cum uno suleaurea, in quo fuit . xxx . milia, sibi in perpetuam h{ae}reditatem possidendum et adhabendum, et post se in suam genelogiam qualicunque manu voluerit donandum.
Facta vero est h{ae}c conditio in quinto anno regni Ethrelwedi regis Merciorum, hoc est, anno dominic{ae} incarnationis sexcentesimo septuagesimo primo, tunc fuerunt domini archiepiscopus Deusdedit, et Saxulphus episcopus, gentes Mercini, et sinodus congregata fuit in loco famosa Ethcealchy de istis rebus sic factis .
qGKGTŽ
Anglo-Saxons.net : S 71 S 71
A.D. 680 for 681. {AE}thelred, king of Mercia, to Aldhelm, abbot; grant of 15 hides (cassati) near Tetbury, Gloucs. (The rubric in MSS 1 and 2 refers to Cherletune juxta Tetteburi.) Latin.
Archive: Malmesbury
MSS: 1. BL Lansdowne 417, 9v (s. xiv/xv)
2. PRO E 164/24, 122v-123r (s. xiii)
3. Bodleian, Wood empt. 5, 14v-15r (s. xiii)
Printed: Mon. Angl., i. 51; K 23 ex MS 1; Mon. Angl. (rev edn), i. 258 (no. 7) ex MS 3; Giles, Opera Aldhelmi, cols 311-12; Brewer, Reg. Malm., pp. 282-3, ex MS 2; B 59 ex Brewer, K, Mon. Angl. and MS 1.
Comments: Stevenson 1914, p. 703, dubious or spurious; Stenton 1918, p. 438, of ill repute (= Stenton 1970, p. 52); Darlington 1955, p. 3; Watkin 1956, p. 211 and n. 23; Finberg, ECW, no. 339, the bounds in B 59A (S 1578) have no connection with this grant, which refers to Charlton in Tetbury, Gloucs.; Stenton 1971, p. 69, cited; Scharer 1982, pp. 148-50, dubious, some genuine elements, used for fabrication of S 73; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Edwards 1988, pp. 90-2, authentic.
Rubric in MSS 1 and 2:
Quomodo {AE}delredus rex contulit Aldhelmo Abbati et Meldunensi cenobio Newentune et Cherletune juxta Tetteburi.
In nomine domini Dei nostri Jhesu Christi salvatoris !
'Nihil intulimus', ut apostolicum testatur oraculum , 'in hunc mundum , verum nec auferre quid possumus' 1 ; Iccirco terrenis ac caducis {ae}terna et mansura mercanda sunt . Quapropter ego {AE}thelredus rex Merciorum , rogatus a patricio meo et propinquo Coenfritho pro remedio anim{ae} me{ae} , ac pro oratione fratrum in Meldunesburg Deo servientium , . xv . cassatos prope Tectan Monasterium Aldelmo abbati libenter largitus sum.
Si quis vero hanc donationem augere et amplificare voluerit , augeat Deus partem ejus in libro vit{ae} : quod si quis , tyrannica potestate fretus , demere vel auferre satagerit , sciat se coram Christo novemque angelorum ordinibus in tremendo examine rationem redditurum.
Scripta est autem h{ae}c cyrographi cartula , anno ab incarnatione domini . dclxxx . Indictione . ix .
+ Ego Theodorus gratia Dei archiepiscopus confirmavi .
+ Ego Saxulfus episcopus subscripsi .
+ Ego Bosel episcopus subscripsi .
+ Signum manus {AE}thelredi regis Merciorum .
+ Signum Cenfrithi comitis .
qHKHT2I Anglo-Saxons.net : S 72 S 72
A.D. 680. {AE}thelred, king, to St Peter's Minster, Medeshamstede; grant, appended to a bull of Pope Agatho, of land at Breedon on the Hill, Leics.; Hrepingas (? Repton, Derbys.); Cedenac; Swineshead, Lincs.; Heanbyrig; Lodeshale; Shifnal, Salop.; Costesford; Stretford (? Stretford, Salop.); Wattlesborough and Lizard, Salop.; {AE}thelhuniglond (? in Kent); and Bardney, Lincs. Latin and English versions.
Archive: Peterborough
MSS: Bodleian, Laud 636, 18v-19r (s. xii; English; facsimile)
Printed: Latin (all deriving from Spelman's translation of the English) Spelman, Concilia, i. 164-6; Mon. Angl., i. 67-8; Gunton 1686, pp. 123-8; Wilkins, Concilia, i. 48-50; K 990; Mon. Angl. (rev. edn), i. 379-80 (no. 3); HS, pp. 155-7; B 48 ex K.
Comments: HS, p. 153. spurious; Plummer 1899, pp. 25, 30, spurious; Stenton 1933, pp. 314-15, a late and clumsy fabrication but the list of ancient possessions of the abbey is probably based on an early record (= Stenton 1970, pp. 180-1); Levison 1946, pp. 200-1, 219, 260, spurious, possibly the work of Guerno; Whitelock 1954, p. 33, spurious; Hart, ECEE, no. 146, spurious; Finberg, ECWM, no. 427, spurious; Hart, ECNE, no. 33, spurious; Rumble 1977, p. 170, on Hrepingas; PN Shrops., i. 263; PN Lincs., ii. 75, Cedenac is not Cadney.
+ Gloriosissimo filio regi Merciorum {AE}{dh}elredo , fratribus quoque et coepiscopis Theodoro Dorobernensi et Saxulfo , Mediterraneorum Anglorum vel Merciorum episcopo , c{ae}terisque consacerdotibus , Agatho servus servorum Dei in domino salutem.
'Dominus regnavit , exultet terra , l{ae}tentur insul{ae} mult{ae}' 1 ; reges terr{ae} et omnes populi et c{ae}tera omnia laudent nomen domini , quia exaltatum est nomen ejus solius. Gratia domini nostri Jhesu Christi regis omnium s{ae}culorum f{ae}liciter cotidie adimpletur h{ae}c prophetica exhilaratio, quando reges et gentes orbis terrarum et pr{ae}cipue juxta divinum oraculum reges insularum multarum adorant et colunt ipsum Jhesum Christum unicum dominum et regem suum ; unde etiam sanctum nomen ejus specialius benedicimus quod vos , pr{ae}cellentissime fili , cum vestris pi{ae} memori{ae} fratribus non solum dampnosa sculptilia d{ae}moniorum cum paternis erroribus exterminantes , verum salvatorem agnovistis et ver{ae} divinitatis effecti estis cultores , verumetiam ad vertendos subjectos vobis reges et populos fidei balteo ut boni ministri Christi vos accinxistis.
Cumque in {ae}cclesiis et baptisteriis extruendis quibus populus adquisitionis Dei multiplicetur , devote laboretis , hanc caritatis vestr{ae} flagrantiam familiarius amplectimur , quod de {ae}cclesia beati Petri quam a Deo primitivam abbatiam censetis in regione vestri imperii , qu{ae} est Mediterraneorum Anglorum , in loco qui appellatur Medeshamstede pr{ae}claram , tam benevola vota nobis regia scilicet legatione mandaveritis. Hanc quippe , ut perhibetis, antecessores vestri et fratres Christianissimi per venerabilem virum, nuper abbatem nunc sacerdotem , Saxulfum regaliter condidere et amore beati Petri pr{ae}cipue coluere , hanc regia largitate necnon et libertate regia cum privilegii descriptionibus gloriosius extulere ; hanc et vos clarissimi filii non minori fervore regalis industri{ae} vultis Romana et apostolica auctoritate contra omnes impetus procellosi mundi perpetuo muniri , immo etiam quantum est in vobis prompta vestri benevolentia Romanam et apostolicam eam facere , ubi beatum Petrum , nobis quidem corpore , vobis vero spiritu, semper pr{ae}sentem possideatis , ubi et a vobis et a toto regno vestro ac si Rom{ae} requiratur et piis veneretur votis fidelium. Apparet nimirum vos esse intimum filium huius qu{ae} totius orbis mater est principalis {ae}cclesiarum et ipsum ejus pr{ae}sidium affectare patronum qui clavigeri potestate vobis aperiat regna c{ae}lorum.
Quapropter non solum voluntarie sed et maxime gratias agentes annuimus pi{ae} vestr{ae} petitioni ; quatinus pr{ae}dicta {ae}cclesia in Medeshamstede , sicut regia auctoritate regia , ita apostolica confirmatione sit apostolica ; sit ab omni servitute s{ae}culari libera , ita videlicet ut quemadmodum vos dictastis , nec rex nec episcopus nec pr{ae}ses aliquis abbati ipsius post electionem {ae}cclesi{ae} et regis assensum quicquam terreni oneris injungat ; non census , non tributum , non militia , non aliqua unquam servitutis occasio de omnibus rebus ad ipsam {ae}cclesiam pertinentibus vel in magno vel in minimo ab ullo exigatur , quatinus sub rege suo defensore non tyranno libere Christo soli deserviat. Episcopus quoque dioceseos non typo pr{ae}lationis sed officio caritatis huic se impendat , abbatemque ipsius , ac si Romanum legatum et comministrum evangelii habeat , et secundum sibi socium {ae}stimet non subjectum. Nullum vero potentatum in hoc monasterium pr{ae}ripiat , nec ordinationem ibi nec quodlibet officium sine abbatis favore arroget , sed neque ab ipsius intimis et peculiaribus locis aut parochiis vel in omni privilegio ipsius , juris quicquam pr{ae}ter ejusdem abbatis assensum accipiat vel faciat , ne qua scilicet abusione pacem perturbet gregis dominici , quales scandalizare est cum mola asinaria in profundo dimergi. Ubi autem electus ab ipsa congregatione abbas ordinandus erit , ab archiepiscopo Dorobernensi , Romani pontificis vicario, aut a quo ipse modo inefficatior jusserit , rege favente , ordinetur , nec parochianus pontifex , sive ipse sive aliquis alius pr{ae}dicta dumtaxat auctoritate ordinaverit , quicquam in eum pr{ae}ter fraternitatis obsequium pr{ae}ripiat. Hanc autem {ae}cclesiam c{ae}teris imperii vestri monasteriis qu{ae} modo assurgunt , vel deinceps in omnem posteritatem nascentur , tanquam religionis primicias excipimus , quatinus apostolica gratia suique Petri vestr{ae}que promotionis pr{ae}rogativa pr{ae}stet c{ae}teris a Tamense fluvio in aquilonem , sicut et orta perhibetur mater primaria ; abbas quoque ejus aliquis arcto{ae} plag{ae} prior habeatur et in omnibus conventibus anterior sedeat , ita duntaxat ut ad sacr{ae} fidei, religionis , caritatis , et concordi{ae} compaginem , loco primogeniti et vice Romana affectuose pr{ae}luceat , confratribus non imperet, sed et in aula regia et regalibus consiliis sicut et monasterii pr{ae}stantial audamus , ut primus vel inter primos adh{ae}reat , et exemplo Saxulfi omnes successores opportune seu importune regem frequentent religiosa conversatione , a terrenis revocent , ad c{ae}lestia erigant , ad pietatem , ad justitiam , ad Dei cultum , hortatu crebro accendant . Hanc quoque ad vestrum votum , non solum voluntarie verumetiam necessarie concedimus benedictionem huic apostolic{ae} {ae}cclesi{ae} quatinus tam vos quam c{ae}teri populi vestri imperii totius quoque Britanni{ae} sed et proximorum regnorum nationes , quicumque , vel vi{ae} longinquitate vel varia necessitudine pr{ae}pediti , Rom{ae} beatum Petrum in urbe sua revisere non sufficitis , hic eum spiritu vobis cohabitantem plena fide requiratis , hic vota persolvatis , hic absolutionem peccatorum et apostolicam benedictionem per ipsum ligandi ac solvendi principem fideliter speretis , et justa desideria cum precibus exaudiri ac c{ae}li januam vobis aperiri credatis . H{ae}c , igitur, et c[{ae}tera] qu{ae}cumque sunt tam a vobis quam a fratribus et antecessoribus vestris huic monasterio in {ae}ternam libertatem h{ae}reditatemque perpetuam donata , ac privilegiorum sanctionibus perenniter commendata , qu{ae}cumque etiam in posterum aut a vobis aut a successoribus vestris vel a quibuslibet personis usque in finem jure tradentur , omnia , scilicet , secundum vestram postulationem apostolica beati Petri auctoritate confirmamus , et ita h{ae}c observanda ab omnibus regibus et principibus Britanni{ae} contestamur , sicut ipsum c{ae}li janitorem timent offendere.
Si quis autem h{ae}c in aliquo , quod absit , violare pr{ae}sumpserit, cujuscumque potestatis aut ordinis sit , excommunicatorio ipsius sancti Petri gladio nisi emendaverit , excidatur . Qui vero custodierit , quique res {ae}cclesi{ae} amplificare maluerit , ipsius clavigeri gratia suscipiatur , et sicut infernus raptoribus , ita defensoribus ejus paradisus aperiatur . Huic ergo definitioni regia dignitas vestra , ut vestram majestatem decet , indelebiliter subscribat . Tua quoque devotio , reverentissime frater Theodore , quem , tam Gr{ae}cis quam Romanis institutionibus atque eruditionibus pr{ae}stantissimum , in lucem totius Britanni{ae} beat{ae} memori{ae} Vitalianus pr{ae}decessor meus destinavit , hanc qu{ae}so regiam et apostolicam s{ae}pedict{ae} {ae}cclesi{ae} libertatem vobiscum corroborare , et omnem perversorum injuriam divina animadversione recidere satagat ; sed et c{ae}tera aquilonalia a Tamense monasteria hoc sibi cum abbate suo paterna auctoritate pr{ae}stare unanimi corpore foveant. Similiter et tua caritas, frater Saxulfe , sicut et obnixe petisti hanc confirmationem perseverabiliter cum coepiscopis et amicis subscribi , ut videlicet nec tu nec quisquam successorum episcoporum quicquam huius {ae}cclesi{ae} usurpet pr{ae}ter abbatis pr{ae}sidentis voluntatem, ne qua contentionis oriatur occasio . Sic vos omnes cum vestro rege filio nostro karissimo in pace custodiat Dei gratia.
Hoc privilegium a sancto papa Agathone , assentiente concilio centum . xxv . episcoporum , per reverentissimum episcopum Wilfridum destinatum , Ego {AE}{dh}elredus Dei dono rex anno domini . dc. lxxx . meique regni . vi . suscipiens approbante etiam domino archiepiscopo Theodoro cum concilio celebrato in campo Estfeld, tam gratanter regali subscriptione confirmo , quam ipse desideriosus in hoc exactor extiti , ut scilicet dilectum nobis monasterium beati Petri in Medeshamstede per industriam spiritualis patris nostri Saxulfi alienigena carnis genitore pr{ae}eunte , benignissim{ae} memori{ae} fratres mei Peada regaliter instituit , Wlferus regali opulentia et privilegio principaliter nobilitavit ; ego quoque tam pro me{ae} anim{ae} quam ipsorum fratrum salute , necnon et pro sacratissimis sororibus meis , beatissim{ae} scilicet memori{ae} Kyneburga , et qu{ae} adhuc superstes sacrata Christo virginitate deservit Kyneswida , et rebus augere et divina auctoritate munire curavi. Proinde trado beato Petro in hoc loco Medeshamstede has terras et possessiones cum omnibus rebus ad eas pertinentibus , hoc est , Bredune , Hrepinges , Cedenac, Swinehafed , Heanbyrig , Lodeshale , Scuffanhalch , Costesford , Stratford , Watelleburne , Lusgard , {AE}delhuniglond , Bardunig . H{ae}c inquam beato Petro regaliter habita regaliter concedo habenda in perpetuam h{ae}reditatem atque liberrimam {ae}cclesi{ae} proprietatem , obsecrans per ipsum Apostolorum principem et per apostolicam sententiam pr{ae}sumptam . ne quis unquam succedentium tam de hiis quam de omnibus rebus ad ipsam {ae}cclesiam appendentibus quicquam detrahat . Quod si quis fecerit omnibus episcopis dampnantibus et hiis pr{ae}sentialiter subscribentibus apostolico gladio animadvertatur .
+ Ego Theodorus Romana legatione in hos fines terr{ae} destinatus et licet indignus vice beat{ae} memori{ae} Augustini Dorobernensi cathedra inthronizatus, juxta apostolicum pap{ae} Agathonis mandatum privilegium monasterii Medeshamstede subscriptione nostra confirmo , cujus inviolatores dampno et excomunico , defensores vero gratifico et benedico .
+ Ego humilis Saxulfus regali beneficio ejusdem monasterii fundator , ita ipsius in omnibus libertatem et pr{ae}rogativam corroborare gaudeo , sicut ei specialius optima omnia cupio , ut nichil usurpem vel de rebus vel officiis ipsius monasterii pr{ae}ter voluntatem et postulationem abbatis , nec ego nec successores mei ; ego quoque omnem violenti{ae} abusionem anathemate hinc excludo .
+ Ego Wilfridus apostolico favore repetens sedem Eboracensem testis et relator huius sanctionis votiv{ae} assentior .
+ Ego Ostrich regina {AE}{dh}elredi regis prompto animo hiis annuo .
+ Ego Adrianus apostolicus legatus et comes et suffraganeus reverentissimo Theodoio h{ae}c approbo.
+ Ego Johannes Romanus legatus conlaudo .
+ Ego Putta Rofensis episcopus ultro subscribo .
+ Ego Waldhere Lundoniensis episcopus confirmo .
+ Ego abbas Cu{dh}baldus ejusdem monasterii Medeshamstede successor venerabilis Saxulfi speciali amore amplector , ut quisquis h{ae}c servaverit valeat , quisquis pr{ae}varicatus fuerit , quod absit , omnium episcoporum ac sacerdotum excommunicatione dispereat . Amen .
+ Ic {AE}ga{dh}o papa of Rome grete wel seo wur{dh}fulle {AE}{dh}elred . Myrcene kynning . 7 se {ae}rcebiscop Theodorum of Cantwarbyrig . 7 seo Myrcene biscop Saxulf . seo {ae}r w{ae}s abbot . 7 ealle {dh}a abbotes {dh}a sindon on Englalande Godes gretinge 7 minre bletsunge .
Ic hawe geheord seo kynninges {AE}{dh}elredes geornunge 7 {dh}es {ae}rcebiscopes Theodorus 7 {dh}es biscopes Saxulfes . 7 {dh}es abbotes Cu{dh}baldes . 7 ic hit will {dh}at hit on {ae}lle wise beo . swa swa ge hit sprecon hawen ; 7 ic bebeode on Godes half . 7 sancte Petres . 7 ealra halgan . 7 ealre hadode heafde . {dh}et ne kynning . ne biscop . ne eorl . ne nan man ne habbe nan onsting . ne gafle . ne geold . ne feor{dh}ing . ne nannes cinnes {dh}eowdom ne nime man of {dh}{ae}t abbotrice of Medeshamstede .
Ic beode {ae}c {dh}{ae}t {dh}e scyrbiscop ne seo swa dyrstlece {dh}{ae}t he ne hading . ne haleging ne do on {dh}is abbotrice buton seo abbot hit him bydde . ne biscopwite . ne sina{dh} . ne nanes cinnes {th}ing , na hawe {dh}{ae}r nan onsting .
7 ic wille {dh}{ae}t seo abbot beo gehealden for legat of Rome ofer eal {dh}{ae}t iglande . 7 hwilc abbot {dh}e {dh}{ae}r be{dh} coren of {dh}e munecan {dh}{ae}t he beo gebletsad of {dh}an {ae}rcebiscope of Cantwarbyrig .
Ic wille 7 cy{dh}e {dh}{ae}t hwilcman swa hawed behaten to faren to Rome . 7 he ne muge hit for{dh}ian . o{dh}er for untrumnisse . o{dh}er hlafordes neode . o{dh}er for hawelest o{dh}er for hwilces cinnes o{dh}er neod he ne muge {dh}{ae}r cumon . beo he of Englelande . o{dh}er of hwilc o{dh}er igland beo he . cume to {dh}{ae}t mynstre on Medeshamstede . 7 hawe {dh}{ae}t ilce forgiwenesse of Criste . 7 Sancte Peter , 7 of {dh}one abbot . 7 of {dh}one muneca {dh}{ae}t he scolde hawen gif he to Rome fore .
Nu bidde ic {dh}e bro{dh}er Theodorus . {dh}{ae}t {dh}u lete bedon geond {ae}l Englelande {dh}{ae}t seo sina{dh} wur{dh}e gegaderod . 7 {dh}is write wur{dh}e geredd 7 gehealdon .
Alswa ic beode {dh}e Saxulf biscop . {dh}at swa swa {dh}u hit geornest . {dh}{ae}t seo mynstere beo freo . swa ic forbeode {dh}e 7 ealle {dh}e biscopas {dh}e after {dh}e cumon of Criste 7 of ealle his halgan . {dh}{ae}t ge nan onsting ne hawen of {dh}at mynstre . buton swa micel swa {dh}one abbot wille :
Nu wille ic hit segge mid worde {dh}{ae}t hwa swa halt {dh}is write 7 {dh}is bode . {dh}a wur{dh}e he efre wunnende mid God {ae}lmihtig on heawenrice . 7 hwa swa hit tobrece{dh} , {dh}a wur{dh}e he amansumod 7 ani{dh}rod mid Judas . 7 mid ealle deofle on helle . buton he come to dedbote . Amen.
{DH}as writ seond seo papa Aga{dh}o . 7 an hundred 7 fif 7 twenti biscopes bi Wilfrid {ae}rcebiscop of Eorferwic to Englelande : . {DH}is w{ae}s gedon {ae}fter ure drihtnes se acennednesse .dc.lxxx. {dh}es kininges .vi. gear {AE}{dh}elredes.
{DH}a heot seo kining {dh}one {ae}rcebiscop Theodorus {dh}{ae}t he scolde setton ealle witene gemot {ae}t {dh}one stede {dh}e man cleope{dh} Heatfelde. Da hi w{ae}ron {dh}{ae}r gegaderod {dh}a leot he r{ae}don {dh}a gewrite . {dh}e seo papa {dh}ider seonde 7 ealle hit getton and fulfeostnodon.
{DH}a seide se kyning, Ealle {dh}a {th}ing {dh}e min bro{dh}er Peada . 7 min bro{dh}er Wulfere . 7 mine swuster Kineburh 7 Kynesui{dh} geafon 7 getton sancte Peter 7 {dh}one abbot , {dh}a wile ic {dh}{ae}t stande , 7 ic wile on min d{ae}i hit {ae}con for here sawle . 7 for minre sawle.
Nu gife ic sancte Peter to-d{ae}i into his minstre Medeshamsted {dh}as landes 7 eal {dh}{ae}t {dh}{ae}rto ligge{dh} , {dh}{ae}t is . Bredune . Hrepingas . Cedenac . Swinesh{ae}fed . Heanbyrig . Lodeshalc . Scuffanhalch . Costesford . Stretford . W{ae}telleburne . Lusgeard {AE}{dh}elhuniglond . Bar{dh}anig . {DH}as landes ic gif sancte Peter eal swa freolice . swa ic seolf hit ahte . and swa {dh}{ae}t nan min {ae}ftergengles {dh}{ae}r nan {th}ing of ne nime ; gif swa hit do{dh} . {dh}{ae}s papa curs of Rome . 7 ealre biscope curs he habbe . 7 here ealre {dh}e her be gewitnesse. 7 {dh}is ic festnie mid Cristes tacne . + .
Ic Theodorus . {ae}rcebiscop of Cantwarbyrig . am witnesse of {dh}as gewrite of Medeshamstede . 7 ic festnie mid min gewrite . 7 ic amansumie ealle {dh}a {dh}{ae}r any {th}ing of breke . 7 ic bletsige ealle {dh}a {dh}e hit healden. +.
Ic Wilfrid {ae}rcebisceop of {AE}ferwic . ic eam witnesse of {dh}as gewrite , 7 ic g{ae}te {dh}{ae}s ilce curs . + .
Ic Saxulf . {dh}e w{ae}s first abbot . 7 nu eam biscop . ic gife hi min curs and ealle min {ae}ftergengle . {dh}e {dh}is tobrecit . + .
Ic Os{dh}ri{dh}e . {AE}{dh}elredes cwen . hit ty{dh}e . + .
Ic Adrianus legat hit gete . + .
Ic Putta . biscop of Rofecestre . ic hit write . + .
Ic Waldhere . biscop of Lundene . hit festnie . + .
Ic Cu{dh}bald abbot hit geate .
Swa {dh}at hwa swa hit breket . ealre biscope cursunge 7 eal cristine folces he hafe . Amen.
qIKITā Anglo-Saxons.net : S 73 S 73
A.D. 681. {AE}thelred, king of Mercia, to Aldhelm, abbot, and his successors; grant of 30 hides (cassati) west of the highway (Long Newnton, Wilts., cf S 1038) and 15 near Tetbury, Gloucs. Latin.
Archive: Malmesbury
MSS: 1. BL Lansdowne 417, 9rv (s. xiv/xv)
2. PRO E 164/24, 122v (s. xiii)
3. Bodleian, Wood empt. 5, 13v-14v (s. xiii)
4. Oxford, Magdalen College, 172, 82v-83r (s. xiii)
Printed: Mon. Angl., i. 51; Wharton, Anglia Sacra, ii. 10; K 22 ex Wharton and MS 1; Mon. Angl. (rev. edn), i. 258 (no. 6); Giles, Opera Aldhelmi, p. 343; Hamilton, William of Malmesbury, G.P., pp. 35-1 ex MS 4; Brewer, Reg. Malm., pp. 281-2, ex MS 2; B 58 ex Brewer, K, Mon. Angl. and MS 1.
Comments: Stevenson 1914, p. 703, dubious or spurious; Stenton 1918, p. 438, of ill repute (= Stenton 1970, p. 52); Darlington 1955, p. 3; Watkin 1956, p. 211 and n. 22, citing Stenton, genuine; Finberg, ECW, no. 183, authentic; Finberg, ECWM, no. 2, authentic, and p. 237; Stenton 1971, p. 69, cited; Scharer 1982, pp. 149-50, spurious, based on S 71; Edwards 1988, pp. 90-2, interpolated version of S 71.
In nomine domini Dei nostri Jhesu Christi salvatoris !
'Nichil intulimus', ut apostolicum confirmat oraculum, 'in hunc mundum nec auferre quid possumus' 1 . Iccirco terrenis ac caducis {ae}terna ac mansura mercanda sunt. Quapropter ego Ethelredus, rex Mertiorum, rogatus a patricio meo ac propinquo Cenfritho, pro remedio anim{ae} me{ae}, ac pro oratione fratrum in Meldulfesbirg servientium .xxx. cassatos ab occidentali parte strat{ae} public{ae} , et non longe in alio loco .xv. prope Tettan monasterium Aldhelmo abbati et successoribus . ejus in libertatem terrenarum servitutum perpetualiter , libenter largitus sum . Et hanc donationem meam sacr{ae} crucis signaculo propria manu confirmavi , et favorabilium virorum claro consensu corroboravi ; ut nulla post obitum nostrum regalis audatia nec secularis dignitas decretum nostrum confringere attemptet. Si quis vero hanc donationem augere et amplificare voluerit , augeat Deus partem ejus in libro vit{ae} . Quod si quis , tirannica potestate fretus , demere sategerit , sciat se coram Christo novemque angelorum ordinibus rationem redditurum.
Scripta est autem h{ae}c cirographi cartula anno ab incarnatione domini .dclxxxi. , indictione .ix.
+ Signum manus {AE}thelredi regis Merciorum .
+ Signum manus Coenfrithi comitis .
+ Ego Theodorus , gratia Dei archiepiscopus , confirmavi .
+ Ego Saxulfus episcopus subscripsi .
+ Ego Bosellus episcopus subscripsi .
qJKJT¨ Anglo-Saxons.net : S 74 S 74
A.D. 682. {AE}thelred, king of Mercia, to the church of St Peter, Gloucester; grant of privileges. English.
Archive: St Peter's, Gloucester
MSS: Cambridge, U.L., Add. 3041, 282v-283r (s. xvi)
Printed: Finberg, ECW, pp. 252-4 (= Finberg, ECWM, pp. 241-2).
Comments: Finberg, ECW, p. 254, probably spurious (= Finberg, ECWM, pp. 242-3, probably spurious); Scharer 1982, p. 150, spurious; Pelteret 1995, p. 287; Faith 1997, p. 25.
In seo nama of wre heland cryst wurthmynt of god and for hale of myne sawle ye {ae}delred myd fwltwne of {ae}lmyhtey god cynyg of merchnrich' habbeang mylda willan to god and haly cyric and to st[a]thelon ryhtwisnesse freonesses and habbeange swa[s]wa myne welbylyfod osryc ge gyf to seo cyric of haly peetre {ae}t glocestre yc wil and yc getithige th{ae}t seo sylfa haly stowe swa fre ge beo swa swa th{ae}t was tha tha myne lyfod osryc th{ae}t h{ae}fad and th{ae}t seo theowan of god th{ae}r weald and myta of eall' thyng habben swa swa osryc h{ae}fad and swa yc macyed hyt to be alysed and schildyd of eall' gealden and wyton and yc wyll' th{ae}t nea mann of mynn ne othth' cynnesmann bycon seo habberon othth' men of seo sylfan stowe myd {ae}rdelyc othth' wordelyc myht othth' lage anh't do yn thylc stowe ongayne seo wyll' of seo habberys of than stowe for th{ae}t yc yn myne schyldyngnesse stathel and eall' th{ae}t hye habben. Thys was ge wreten and ge gyfe wyd seo wyll' of swyde wale dryht' in ceo mycel gadryenge and sommonga th{ae}t ate glocestre w{ae}s hefed seo geora of wre dryh' .dclxxxii. and swa hwa swa seo freonesse gyf and statheled to th{ae}t haly cyryc ge breacad ic bydde god th{ae}t thron of seo boc of lyf hys namann be dryfed and eall' th{ae}t gefycad othth' schylded seo freonesse and ryhtwysnesse of th{ae}t haly stowe wyd eall' halgwynen etnesse hy synden anen.
And forthan ye wyll' th{ae}t thyl[c] stathelyng of gedan and freonesse gyfe yn eall' tydene obyden ye adelred toe thys boc seo tacne of cryche oan ge seo sette + and myd mygne handa sette hyt ofre seo weofed.
qKKKTS Anglo-Saxons.net : S 75 S 75
A.D. 692. {AE}thelred, king of Mercia, to Oslaf, his former minister and now a servant of God at Worcester; grant of 10 hides (manentes) at Wychbold, Worcs. Latin.
Archive: Worcester
MSS: 1. Lost original
2. BL Cotton Tib. A. xiii, 173v-174r (s. xi2)
3. BL Cotton Vitell. C. ix, 129v (s. xvii; incomplete; ex 1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 383-5 ex MS 2, pp. 557-8, ex MS 3; K 34; B 77.
Comments: Stevenson 1914, p. 692 n. 16, dubious or spurious; John 1960, pp. 74-6, may be a largely authentic 7th-century record; Finberg, ECWM, no. 199, authentic basis; Scharer 1982, pp. 150-2, skilfully forged from 8th-century models, probably in 11th century; Hooke 1990, pp. 20-1, on estate.
Tempore certo cadunt cuncta qu{ae} in hoc s{ae}culo possidentur et perpetua possessione manebunt qu{ae} propter Christum fideliter dividuntur.
Quapropter Ego {AE}thelred rex Merciorum rogante me Oslauuo . qui aliquando fuit minister meus . et nunc manet in Dei servitio in civitate qu{ae} nostratim dicitur Uuegerna cester . Ut aliquam partem terr{ae} . id est . x . manentium illi perdonarem . Et ego libenter petitioni ejus adquiescens particulam terr{ae} illius quam ille postulavit . cum campis silvisque et cum devota mente propter Christum et pro retributione ministerii ejus et laboribus quos mecum diu patienterque toleravit . jure Weogornensis {ae}cclesi{ae} possidendum . et tamen se vivente vel etiam post obitum ejus cui voluerit dimittendum libenter concedendo . trado . Hac etiam conditione . ut cathedr{ae} episcopalis potestati nunquam auferatur . in Dei omnipotentis nomine precipio . Est autem prefati agelli particula juxta fluvium quem dicunt Saluuerpe in vico quem nobili vocitant nomine Uuicbold . Et ut elemosina mea quam pro omnipotente domino fideli amico meo nec non et fauta congregationi donabo ; Eo amplius . et altius coram Deo adcrescat . terram illam in libertatem totius rei puplic{ae} hoc est in vectigalibus in expeditionibus in operibus et in omnibus rebus concedens libenter donabo.
Augentibus hanc donationem pro domino factam . augeat Deus bona illius . diminuentes autem damnet et minuet regnum et potentiam ejus et hic et in futuro s{ae}culo . amen .
Hec autem acta est anno ab incarnatione domini nostri Jhesu Christi . dc.xc.ii . coram his testibus infrascriptis .
Ego {AE}{dh}elred rex hanc donationem meam propria manu corroborans subscripsi .
Ego Berhtuuald gratia Dei archiepiscopus consensi et subscripsi.
Ego Eguuine episcopus consensi et subscripsi .
Ego {AE}{dh}ilheard consensi et subscripsi .
Ego {AE}{dh}ilweard consensi et subscripsi .
Ego {AE}{dh}elberht consensi et subscripsi .
Ego {AE}{dh}elric consensi et subscripsi .
Ego Osuuidus consensi et subscripsi .
Ego Scefthere consensi et subscripsi .
Ego Eadberht consensi et subscripsi .
Haelric abbas .
Pehtat abbas .
T{ae}bba abbas .
Eadwald princeps ,
Waldhere pr' ..
Pinewald exorc[ista] .
qLKLT! Anglo-Saxons.net : S 76 S 76
A.D. 697 x 699. {AE}thelred, king, to Oftfor, bishop; grant of 44 hides (cassati) at Fladbury, Worcs., so that monastic life may be re-established there. Latin.
Archive: Worcester
MSS: 1. Somers Ch. 1 (lost)
2. BL Add. 46204, recto (s. xi)
3. BL Cotton Tib. A. xiii, 9rv (s. xi1)
Printed: Smith, Bede, pp. 764-5, ex MS 1; Hearne, Heming, pp. 21-2, ex MS 3; K 33 ex Smith; B 76 ex K; Stevenson 1911, pp. 199-200 ex MS 2.
Translated: Jones 1958, pp. 62-3.
Comments: Wanley, Catalogus, p. 301, no. 1; HS, p. 280, spurious; Stevenson 1911, pp. 199-200; Stevenson 1914, p. 692 n. 16, doubtful or spurious; Stenton 1918, p. 436 n. 18, cited (= Stenton 1970, p. 51 n. 4); Stenton 1918/1, p. 258, accepted; Finberg, ECWM, no. 198, authentic; Hart, ECNE, no. 41, authentic; Hooke 1985, pp. 38, 106; Cox 1976, pp. 32-3, on place-names; Scharer 1982, pp. 152-4, not genuine in present form, perhaps based on S 77, date is 697 x 699; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Hooke 1990, pp. 21-2, on estate; Sims-Williams 1990, pp. 140-1; cf. S 1252.
+ Apostolus Paulus de extremo judicio domini manifestissime loquens ita refert :-- 'Omnes enim stabimus ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque prout gessit sive bonum sive malum.' Quid autem sit quod apostolus pro meritis suis quosque percepturos adfirmat , ipse dominus in evangelio suo manifestat dicens :-- 'Ibunt impii in supplicium {ae}ternum , justi autem in vitam {ae}ternam :'
Hoc sane tremendum ac terribile omnipotentis domini judicium ego {AE}thilred, Christo largiente rex , tota cordis formidine sine cessatione perhorresco ; quapropter ut ibidem sub pr{ae}sentia almi judicis veniam merear adipisci , pro absolutione criminum vel meorum vel conjugis quondam me{ae} Osthryth{ae} , terram qu{ae} dicitur Fledanburg . xliiii . cassatorum capacem , Oftforo episcopo in possessionem tradidi ; ut quemadmodum primitus tradita fuerat , rursus per illius diligentiam monachorum in ea sub abbate degentium honestissima conversatio recuperetur .
Si quis autem pertinacium contra hanc donationem fractoris animo venire temptaverit , eamque infringere conatus sit , sciat se sub tremendo examine poenas debitas luturum .
+ Ego {AE}thilred propriam donationem corroborans , titulo sanct{ae} crucis subscripsi .
+ Ego Headda episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Torhctuuald , comes regis , consensi et subscripsi.
+ Ego Eaduuald consensi et subscripsi .
+ Ego Cille consensi et subscripsi .
+ Ego Osfrith consensi et subscripsi .
+ Ego Ecfrith consensi et subscripsi .
+ Ego Tuddul consensi et subscripsi .
+ Ego Guthlac consensi et subscripsi .
+ Ego Sigiuuald consensi et subscripsi .
+ Ego Folchere consensi et subscripsi .
+ Ego Berhttred consensi et subscripsi .
+ Ego Oftfor episcopus donationem quam a rege accepi propria manu confirmans subnotavi .
qMKMT9 Anglo-Saxons.net : S 77 S 77
A.D. 691 x 699. {AE}thelred, king of Mercia, to Oftfor, bishop, and St Peter's Church, Worcester; grant of 30 hides (cassati) at Henbury and Aust, Gloucs. Latin.
Archive: Worcester
MSS: 1. Lost original
Printed: Hickes, Inst. Gramm., p. 169, ex MS 1, cf. pp. 168-9; K 32; Mon. Angl. (rev edn), i. 584-5 (no. 4); B 75; Earle, pp. 12-13; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 16.
Translated: Jones 1958, pp. 61-2.
Comments: Taylor 1894/1, pp. 297-8, authentic; Stevenson 1914, p. 697 n. 38, it may have been written or interpolated about the end of the 8th century; Stenton 1918, p. 436 n. 18, cited (= Stenton 1970, p. 51 n. 4); Dyer and Clarke 1968-9, p. 27; Finberg, ECWM, no. 6, authentic basis, date 691 x 699; Scharer 1982, pp. 152-3, not genuine in present form, date 691 x 693/9; Wormald 1985, p. 25, unreliable later copy, possibly genuine elements; Sims-Williams 1990, p. 78, on Aust, p. 149 n. 32, of doubtful authenticity; Baker et al. 1992, p. 72; Abrams 1996, pp. 50-1, dubious, on estate history of Aust.
+ Apostolus Paulus de extremo judicio manifestissime loquens ita dixit :-- 'Omnes enim stabimus ante tribunal Christi ut recipiat unusquisque prout gessit sive bonum sive malum.' 1 Etiam ipse dominus in evangelio suo manifestat dicens :-- 'Ibunt impii in supplicium {ae}ternum justi autem in vitam {ae}ternam.' 2 Hoc sane tremendum et terribile Dei omnipotentis judicium omnibus est nobis perhorrescendum .
Quapropter ego {AE}thelred Christo donante rex Mercensium pro absolutione criminum meorum , et pro amore Dei viventis , terram qui vetusto vocabulo nuncupatur Heanburg et in alio loco {AE}t-austin . hoc est circiter in illis duobus locis . xxx . cassatorum Oftforo meo venerabili episcopo in propriam possessionem tradidi ad illam ecclesiam beati Petri principis apostoli qu{ae} sita est in Uueogorna civitate cum antiquis confiniis et captura piscium et cum omnibus utilitatibus campo , vel in silva , vel in flumine ad se rite pertinentibus illi . . . . . perfruantur in {ae}vum ; similiter etiam ab secularibus omnibus servitutibus . . . . . levis sint in perpetuum liberati nisi tantum . . . . . et expeditione contra hostes non sunt . . . . . servantibus minuentibus vero vel con . . . . . sempiterna . Amen .
+ Ego {AE}thilred rex propriam donationem corroborans , titulo sanct{ae} crucis subscripsi.
+ Ego Headda episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Oftfor episcopus donationem quam a rege [accepi] propria manu connotavi .
+ Ego Torhtuuald consensi et subscripsi .
+ Ego Eaduuald consensi et subscripsi .
+ Ego Cille consensi et subscripsi .
+ Ego Osfrith consensi et subscripsi .
+ Ego Ecgfrith consensi et subscripsi .
+ Ego Tuddul consensi et subscripsi .
+ Ego Guthlac consensi et subscripsi .
+ Ego Sigiuuald consensi et subscripsi .
+ [Ego Folchere] consensi et subscripsi .
+ [Ego Berhttred] consensi et subscripsi .
qNKNT´
Anglo-Saxons.net : S 78 S 78
A.D. 708. Cenred, king of Mercia, to Ecgwine, bishop of the Hwicce, for his church at Cronuchomme (Evesham); grant of 5 hides (cassati) at Abbots Morton, Worcs. Latin with English bounds.
Archive: Evesham
MSS: BL Cotton Vesp. B. xxiv, 36r (s. xii)
Printed: K 59 and vol. iii. 376; B 120; Hooke 1990, p. 43, bounds only.
Comments: HS, p. 280, spurious; Grundy, Worcs. 1927, pp. 5-7, on bounds; Finberg, ECWM, no. 203, spurious; Scharer 1982, pp. 155-6, spurious; Hooke 1990, pp. 43-6, on bounds; Lapidge 1993, p. 293 n., spurious; cf. S 80, where this grant is dated 703.
+ Anno dominic{ae} incarnationis dcc oviii o.
Ego Kenredus , rex Merciorum , Romam transire disponens ; venerabilem virum Ecguinum Uuicciorum episcopum qui prius ibi fuerat itineris mei comitem atque laboris consolatorem elegi . et eligendo amicabili precatu ut id fieret obtinui. Eodem namque anno antequam illud iter inciperemus . inter plurima donaria concessi sibi terram . v e . cassatorum qu{ae} Mortun appellatur . cum omnibus ad eam pertinentibus . pratis videlicet . pascuis . silvis . ut ecclesia sua qu{ae} Cronuchomme nuncupatur quam tunc moderno tempore construxit perpetuo jure pro redemptione anim{ae} me{ae} possideat ita ut nullus princeps vel potestas post h{ae}c illam inde auferat vel aliquid diminuat. Sit autem pr{ae}dictum rus omni terren{ae} servitutis jugo liberum tribus exceptis rata videlicet expeditione . pontis arcisve restauratione.
Si quis igitur hanc nostram donationem in aliud quam constituimus transferre voluerit privatus consortio sanct{ae} Dei {ae}cclesi{ae} {ae}ternis baratri incendiis lugubris jugiter cum Juda Christi proditore ejusque complicibus puniatur . si non satisfactione emendaverit congrua quod contra nostrum deliquit decretum.
His metis prefatum rus hinc inde giratur .
{DH}is sinde {th}a londe gem{ae}re in to Mortune . {AE}rest of grindeles pytt on wi{dh}im{ae}re . of wi{dh}im{ae}re on {th}{ae}t reade sloh . of {th}am sloh up on {th}a fearnige leage . of {th}ere leage on wulfandune . of {th}ere dune on beran heafde . of bearan heafde on wude crofte . of {th}am crofte on carca dic . of {dh}ere dice on {th}ene blace pol. of {th}am pole {ae}fter long pidele in to {th}am mersce . of {th}am mersce {th}{ae}t {ae}ft on grindeles pytt .
qOKOT Anglo-Saxons.net : S 79 S 79
A.D. 709. Cenred, king of Mercia, to Ecgwine, bishop; grant, for life, of 12 agri at Oldberrow, Warwicks., with reversion to St Mary's Minster at Evesham. Latin with English bounds prefixed by a statement that Berhtwulf, king (of Mercia), gave the land to Evesham (A.D. 840 x 852).
Archive: Evesham
MSS: BL Cotton Vesp. B. xxiv, 38v-39r (s. xii)
Printed: K 60 and vol. vi. 226; B 124.
Comments: HS, p. 280; spurious; Stevenson 1914, p. 695 n. 33, spurious, p. 702, a late and clumsy fabrication; Davies 1972, p. 465, spurious; Finberg, ECWM, no. 204, spurious, the witness-list appears to have been copied from a genuine charter, but the bounds belong to the reign of Berhtwulf (840-52); Hooke 1978, bounds appear to date from mid 9th century; Scharer 1982, p. 156, spurious; Hooke 1985, pp. 63, 191-2, on boundary marks; Hooke 1991-2, p. 90, with map p. 96; Lapidge 1993, p. 293 n., spurious; Hooke 1996, p. 109 and map p. 110.
+ Subthronizatus regali solio et sceptrifera 'ditione' per pantocratoris inedicibilem potentiam 'sullimatus' ego Kenredus rex Merciorum ipsius eximi{ae} munificenti{ae} refero indefessas grates . qui alta . media . yma superno nutu gubernat. Potissime id censeo fore ratum divis mortalibus. quia sontium prothoplastorum piaculum expiavit . et chelindrum veneniferum inerte l{ae}tantem destruxit . data pace supernis et mediis civibus . ut media eligant summorum consortium . respuendo ima . Quoniam assuescit microcosmus superni regis vultum l{ae}tificare dapsilitate terrena.
Iccirco astipulatus monarchia Albionis regni celsoque fastigio culminis roboratus . non solum {ae}cclesias vel arcisteria quassata desideramus renovari . donando qu{ae} nobis collata sunt a Sabaoth perpetuo verum etiam pr{ae}stantissimis pontificibus et amicis volumus munifico corde largire . quatinus fideliores effecti valeant honestius vit{ae} huius tempora tractare viventes gloriose . Sane quoniam carta carraxata subsistit . quod os fatur transit . propterea insignire perplacet quod volumus cuidam nostro fideli amico et pontifici Ecguino quandam partem terr{ae} concedere . id est bissenos agros . quam incol{ae} huiusce regionis sic vocitant Aet Ulenbeorge . quam a me placita obedientia dignoque officio impetravit . atque grato adquisivit pr{ae}tio . donando pensum libr{ae} auri purissimi quod {ae}qua lance trutinatum ponderatumque pr{ae}cipuum reddidit talentum . Tribuamus illi ob beneficium su{ae} reverenti{ae} ut sit illa terra libera ab expeditione et arcis constructione et pontis renovatione . et post eclipsin huius fallentis vit{ae} derelinquat in cenobio quod construxit in honorem sanct{ae} Mari{ae} {ae}t Homme . pro redemptione animarum nostrarum . ut simul sumere in extremo examine valeamus perpetu{ae} salutis denarium crescente corona.
Si quis autem hanc nostram donationem a nobis traditam infringere temptaverit . confringat Deus regnum et potentiam ejus et hic et in futuro s{ae}culo . et ponat partem illius cum Juda infideli traditore. Si quis autem servando augere voluerit . augeat Deus partem illius cum fideli latrone qui meruit audire . 'Hodie mecum eris in paradiso.' 1
Acta sunt haec anno dominic{ae} incarnationis . dcc . ix indictione . iiii . his testibus consentientibus quorum nomina infra caraxata esse videntur.
Ego Kenredus rex Merciorum hanc pr{ae}fatam donationem sub sigillo agi{ae} crucis donavi .
Ego Brithwaldus archiepiscopus in nomine sanct{ae} et individu{ae} trinitatis corroboravi .
Ego Ceadda episcopus consensi .
Ego Acca episcopus consensi .
Ego Ecguinus episcopus consensi .
Ego Aldelmus episcopus consensi .
Ego Inwaldus episcopus consensi .
Ego Ceolredus rex consensi
Ego {AE}ilbaldus rex consensi .
Ego {AE}hilhardus rex consensi .
Ego {AE}hilwardus consensi .
Ego E{th}elscic {ae}{th}eling .
Ego Osweda .
Ego {AE}{th}ilmund .
Ego Cuthbert comes .
Ego {AE}{th}elbrith comes .
Ego {AE}adbrith comes .
Ego Eoppa comes .
Ego Turtuc miles .
Ego Wada miles .
Ego Waldhere miles .
{DH}ys synd {th}a . xii . acera londe gem{ae}ra {ae}t ulenbeorge {th}e Beortulf cyng gefreoda 7 gebocoda into Eveshomme .
{th}{ae}t is {ae}rest of ulan wyllan on osland m{ae}re . of osland m{ae}re on long mores on {dh}a brodan stret . {th}anon on {dh}one rescihtan garan . of {th}am garan on {dh}a m{ae}r áác on stanbeorge . {th}anne on {th}a lytle dic . on stanbeorge . of {th}am beorge on {dh}one ealde weg . of {th}am wege in {th}{ae}t ri{dh}i . {th}anne on ederes broc . swa uppon heortpord . {th}anon fif gem{ae}re . swa on fearnlege . {th}anne on feala m{ae}res broc . {th}{ae}t swa on {dh}one ealdan broc . of {th}am broce on buntinge dic . {th}anne on wynes wyr{dh}e . swa on {th}onne grenan garan . {th}onon on {th}{ae}t ri{dh}i . swa {ae}ft on feala m{ae}res broc . onlong streames on sceannforde . {th}onan to {th}am ry{dh}ie . {dh}wyres ofer {dh}ene ridig on fif acan . {th}onon on ceoldry{dh}e bece ufeweardne . {th}anon in {dh}ene broc 7lang streames . of {th}am streame on ryschealas middewearde on {th}ene blacan broc . {th}onon on {dh}ene ealdan broc . onlong broces midstreame on {th}a lytle ri{dh}ig . of {th}am ri{dh}ige {ae}ft on ulan wylle.
qPKPT-" Anglo-Saxons.net : S 80 S 80
A.D. 709. Cenred, king of Mercia, and Offa, ruler of the East Angles, to the monastery at Evesham; confirmation of 67 hides (mansae) at Evesham, Lenchwick, Norton, Offenham, Littleton, Aldington, Badsey, Bretforton, Church Honeybourne, Willersey, Wickhamford, Bengeworth, Hampton, and at Abbots Morton, all in Worcs. except Willersey, Gloucs. Latin with bounds.
Archive: Evesham
MSS: 1. BL Cotton Vesp. B. xxiv, 68r-69r (s. xii)
2. BL Harley 358, 52v-53v (s. xvi)
3. BL Lansdowne 447, 15r-16r (s. xvii)
4. Bodleian, Dodsworth 10, 26v-27v (s. xvii; no bounds)
5. Bodleian, Dugdale 11, 23r-24r (s. xvii)
6. Bodleian, Rawl. B. 252, 12v-13r (s. xvii)
Printed: Spelman, Concilia, i. 209-10; Mon. Angl., i. 145-6; Alford 1663, ii. 461; Wilkins, Concilia, iv. 748-9; Tindal 1794, pp. 150-2; K 61 and vol. iii. 376-7; Mon. Angl. (rev. edn), ii. 15-16 (no. 3); B 125 ex K and MS 1; Hooke 1990, p. 47, bounds only.
Comments: HS, p. 280, spurious; PN Worcs., p. 2, a gross forgery; PN Gloucs., i. 257, 264-5, ii. 7, on bounds; Finberg, ECWM, no. 10 (pp. 33, 88-9), spurious; Cox 1975, pp. 42-3, obvious forgery; Scharer 1982, pp. 156-7, spurious; Hooke 1987, pp. 96-9, on a detail of topography; Hooke 1990, pp. 46-57, bounds cover all the places named in the abstract, except Abbots Morton; Dumville 1992, p. 42 n. 58, spurious.
+ In nomine patris . et filii . et spiritus sancti Amen.
Quoniam transeuntis quidem mundi vicissitudo cotidie per incrementa temporum crescit . et crescendo decrescit . et ampliando minuitur . crescentibus repentinis variorum incursuum ruinis finis esse cunctis in proximo cernitur . ideo vanis ac transsilibus rebus mansura celestis patri{ae} pr{ae}mia mercanda sunt.
Qua propter ego Kenredus Dei dono Rex Mertiorum . et ego Offa divina permissione Orientalium Anglorum gubernator pro redemptione animarum nostrarum . ac pr{ae}decessorum nostrorum . et subsequentium salute donamus . concedimus in loco in quo beata virgo Maria se venerabili viro Egwino manifestavit in Homme . et pr{ae}senti libello confirmamus . ad honorem et reverentiam ejusdem Dei genitricis . lxvii . mansas ex duabus partibus fluminis quod vocitatur Avena . tres videlicet qu{ae} sunt in Homme . in Lenchwic . i . in Nortona . vii . in Offeham . i . in Litletona . xiii . in Aldintona . i . in Baddeseia . v . et dimidiam . in Bretfertona . xii . in Huniburna . ii . et dimidiam . in Willerseia . vii . in Wicwona . iii . in Benigwrthia et in Hamtona . ix . Et ex mera liberalitate sicut dignum est . et regali munificentia pr{ae}nominatas mansas ubi manifestatio habita fuisse refertur . cum ceteris partibus pr{ae}assignatis regi{ae} libertati donamus . ac omnipotenti Deo . ac beatis apostolis ejus Petro et Paulo in perpetuum liberas commendamus . quatinus ibidem congregatio monachorum secundum regulam beati Benedicti possit instaurari . et indesinenter Christo famulari. Ad majorem autem nostr{ae} donationis firmitudinem . in notitiam tam pr{ae}sentium quam in posterum succedentium venire volumus ; quibus limitibus sacer locus quem regi{ae} libertati donatum Deo contulimus circumseptus includitur.
In primis á twiford ex parte australi usque in cronochomme juxta decursum fluminis ambitus loci protrahitur . ac inde juxta aquam usque ad divisionem terr{ae} de fladeburg qu{ae} meredic appellatur. 7 sic in directum per ascensum montis per medium {ae}ldegaren ad ealdeneswinhage . ab ealdeneswinhage ad boelagesette . á boelagesette in nor{th}cnol . ex quo per lencdune usque ad divisiones terrarum de lench et de herverton' in wennecumbe. Inde per fulan broc 'usque' in harenwilles . 7 ab harenwilles in carkefor{dh} . at inde in goldewelle . 7 sic in longum rivuli ; usque in smalemoresyc . at inde in avenam . 'et sic' in offepole . ab offepol in pikereshomme . a pikereshomme in burglences . ahlence in ealdenedune . ab ealdenedune in ealdenemyxan . ex quo 'in' buggildestret in semeslod . ac inde in chirchestige . a chyrstige in flittindgare. 7 sic in blackanpyt.
A parte tamen orientali non longe . a blakenepyt in mere {th}urne . á mere wurne in huniburne , ex quo per nor{dh}amere in easthammore . Inde in circuitu prati de poddenho . dehinc in podemore . 7 sic in herienhale . iterum in huniburne in longum rivuli usque ad stanitefor{dh} . Iterum in buggildstret versus scenedune . at inde in mer{dh}broc . á mere broc in mere dic . 7 sic in winburne ; in lales {th}orn . á lales {th}orn in lauergeboerge a lauerkeboerge in poddenhomme . á poddenhomme in pol{dh}orne a pol{dh}orne in merebroc . 7 sic in stanitun hullessyce . á syce in buregwelle . á buregwelle in buregwalles . ac inde in ealdegare quod indigen{ae} nannesmonnesland vocant secus buggildestret ex quo á parte occidentali usque ad boerges . a boerges in halwichestan . ab alwichestan in cademunstre . á cademunstre in blechemere . á blechemere in bracedestane . a bracedestane in ealdgare in willerseiam . á willerseia in sondbroc . ex quo in hegeweie . 7 sic in nor{dh}homme . a nor{dh}homme in brer{th}urne . dehinc in hecheneige . ab echeneige in badeswelle . á welle in litle{th}urne . a {th}urne per pichedesho in prestesmede . at inde in mere{th}orne . a mere{th}orne in brodemere . a brodemere in {ae}st merelowe . inde in poticot . á poticot in {th}rittiacre. 7 sic in rugweie . a rugweie in meredic . a meredic in wadberegwe . a beregwe in lihte mede . Iterum per meredic in esenburnen . Iterum in meredich . deinde in wurtemede . 7 sic in merebroc . per merebroc usque in domnipol . ex quo in hallesborge . ab hallesborge in merewelle . a mereswelle iterum in avenam .
Volumus insuper ac decernimus in nomine domini terram quinque cassatorum qu{ae} Mortona nuncupatur . eadem libertate inperpetuum gaudere . quam quidem terram ego Kenredus rex Mertiorum anno dominic{ae} incarnationis . dcc o. iii o. cum jam una cum venerabili viro Egwino episcopo apostolorum limina visitare disponerem . inter qu{ae}dam alia donaria ad fabricam monasterii construendi in Homme concessi eidem . et sub testimonio plurium potentum meorum scripto confirmavi. Statuimus igitur in nomine domini . et in virtute Dei summi pr{ae}cipimus tam viventibus quam domini pr{ae}destinatione nobis in posterum succedentibus ut huius donationis seu libertatis statuta ad irritum deducere minime quispiam audeat.
Si quis autem hoc nostr{ae} munificenti{ae} donum depravare vel diminuere, seu quolibet modo alienare versutus attemptaverit . deleatur nomen ejus de libro vit{ae} . et {ae}terna miserimus cum complicibus suis dampnatione puniatur . nisi prius satisfactione digna emendaverit . quod contra nostrum decretum obstinatus pr{ae}sumpsit. Amen.
Acta sunt h{ae}c anno dominic{ae} incarnationis .dccix. in {ae}cclesia salvatoris Laterana . confirmante Constantino Roman{ae} sedis antistite . astantibus et confirmantibus regibus Angli{ae} Kenredo . et Offa . rogante venerabili viro Egwino episcopo cum pluribus archiepiscopis . et episcopis . principibus . ac nobilibus diversarum provintiarum . cunctis clamantibus et dicentibus. 'Nos hanc voluntatem et regiam liberalitatem laudamus . donationibus ac libertati consentimus.'
Ego Constantinus Roman{ae} sedis episcopus per hoc signum . + . sanct{ae} crucis has donationes . et libertatem hanc confirmavi .
+ Ego Egwinus episcopus humilis confirmavi .
+ Ego rex Kenredus corroboravi .
+ Ego rex Offa consensi.
qQKQTś Anglo-Saxons.net : S 81 S 81
A.D. 710. Ceolred to the church of St Mary, Evesham; grant of 35 hides (cassati) at Ragley, Arrow, Exhall, Wiveleshale, Atherstone, Dorsington, Broom in Bidford, Milcote, Temple Grafton, Binton, Bidford and Hillborough in Temple Grafton, all in Warwicks. Latin.
Archive: Evesham
MSS: BL Harley 3763, 62r (s. xii)
Printed: K 62; B 127.
Comments: HS, p. 281, spurious; Hart, ECNE, no. 44, forged at Evesham c. 1097 x 1104, cf. p. 63; Scharer 1982, pp. 157-8, spurious; Hooke 1985, p. 128, spurious.
+ Beantis universorum voce monemur pr{ae}clara procuremus incessanter sine amaritudine mentis huius s{ae}culi ambitione integra libertate apertis januis intrare ad eum qui suo cruore scelera nostra detersit injusta . Licet primi prothoplasti facinore violata . improbis successionibus deterioranda istic degentibus vilescerent ; tamen omnibus namque sapientibus notum ac manifestum constat quod dicta futura vel facta pro multiplici erumpnarum perturbatione et cogitationum vagatione frequenter ex memoria recedunt . nisi literarum apicibus et custodiæ cautela scripturarum reserventur . et ad memoriam revocentur . Iccirco ego Cheolredus {AE}{dh}elredi Pende filius viri venerabilis Ecgwini beneficium dignum duxi manifestare . Reverentissimus vero episcopus Egwinus a Romana curia reversus ponpam mundi parvipendendo episcopatum suum penitus relinquendo in ecclesia beat{ae} Mari{ae} semper virginis qu{ae} fundata est in Ethom anno regni mei tertio me consentiente mihi primus factus est abbas. Ideo pro redemptione anim{ae} me{ae} et pr{ae}decessorum meorum et spe remunerationis {ae}tern{ae} . terram triginta quinque cassatorum in plaga Warewicensi videlicet Rageleia . Arne . Eccleshale . Wiveleshale . Eadrichestone . Dorsintone . Brome . Mulecote . Graftone . Bunintone . Budiford. Hildeburhwrthe . pr{ae}nominat{ae} ecclesi{ae} in perpetuum tradens donavi . Sit autem pr{ae}dicta terra libera ab omni mundali obstaculo cum omnibus qu{ae} ad se rite pertinere dinoscuntur . tam in magnis quam in modicis rebus . campis pascuis . pratis . silvis . dirivatisque aquarum cursibus . Excepto communi labore . videlicet expeditione . pontis arcisve constructione . Si quis autem hanc nostram donationem a nobis traditam infringere temptaverit ; confringat Deus regnum et potentiam ejus et hic et in futuro . et ponat partem illius cum Juda infideli traditore. Si quis servando augere voluerit ; augeat Deus partem illius cum fideli latrone qui meruit audire . 'Hodie mecum eris in paradiso.'1
Acta sunt h?c anno dominic{ae} incarnationis . dcco. xo., His testibus consentientibus quorum nomina infra caraxata videntur . + Ego Chelredus rex Merciorum hanc pr{ae}fatam donationem sub sigillo sanct{ae} crucis donavi . + Ego Britwaldus archiepiscopus in nomine sanct{ae} et individu{ae} trinitatis corroboravi . + Ego Cedda episcopus consensi . + Ego Acca episcopus consensi . 1 Luke 23: 43.
qRKRT‡ Anglo-Saxons.net : S 82 S 82
A.D. 716. {AE}thelbald, king of Mercia, founds a monastery at Crowland, Lincs. Latin with bounds.
Archive: Crowland
MSS: 1. Lost (s. xii; partial facsimile in Hickes, Diss Epist., tabula D, p. 71; Searle 1894, frontispiece)
2. BL Arundel 178, 29v-30r (s. xvi)
3. BL Lansdowne 207 c, 96v-99r (s. xvii)
4. PRO Conf. R. 1 Hen. VIII, pt 2, no. 7
5. PRO Pat. R. 17 Rich. II, pt 1, m. 31
6. PRO Pat. R. 1 Hen. IV pt 2, no. 8
7. Oxford, All Souls College, 32, 1r-2r (s. xv)
Printed: Savile, Ingulph, pp. 851-2; Fulman, Ingulph, pp. 2-4, ex MS 2; K 66 ex MS 2; Mon. Angl. (rev. edn), ii. 107-8 (no. 2); HS, pp. 296-9, ex K, Mon. Angl.; B 135 ex K and MS 2.
Comments: Hickes, Diss. Epist., p. 73, spurious; Riley 1862, p. 36, spurious; HS, p. 99, spurious; Lieberman 1892, p. 250; Searle 1894, pp. 56-7, 165-6; Stevenson 1896, p. 733 n. 4, spurious, Hickes's facsimile suggests that MS 1 was 12th century; Levison 1946, p. 262, spurious; Chibnall, Orderic Vitalis, ii, pp. xxvii, 338; Scharer 1982, pp. 160-1, spurious; Roffe 1995, pp. 104-8, forgery probably in existence by 1124, p. 104 n. 7, bounds may be pre-Conquest.
Ethelbaldus divina dispensatione Rex Merciorum omnibus catholic{ae} fidei cultoribus salutem perpetuam . Regi regum omnium et universorum creatorum magna cum exultatione gratias ago, qui me usque ad presens cunctis involutum sceleribus patienter sustinuit , misericorditer attraxit , et ad sui nominis agnitionem parumper erexit . Unde ei adh{ae}rere mihi bonum est , et in ipso ponere spem meam . Sed quid retribuam domino pro omnibus qu{ae} retribuit mihi , ut placeam coram eo in lumine viventium , cum sine ipso nihil habemus , nihil simus , nihil valemus ? Magna enim aviditate nostr{ae} salutis autor et universorum largitor acceptat nostra minima , ut causam habeat retribuendi maxima et infinita gaudia . Sectantes ejus doctrinam per opera misericordi{ae} sic consolatur dicens : 'Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis.'
Hinc est quod cum dilecti confessoris mei Guthlaci anachorit{ae} devoti instructus fuissem consilio, precibus pulsatus gratanter in hunc modum acquievi . Ad perpetuam securitatis memoriam hoc chirographo patenti dono , trado , et concedo omnipotenti Deo , beat{ae} Mari{ae} , et sancto Bartholomeo de dominicis meis , ad fundationem monasterii nigrorum monachorum , sub norma beati Benedicti Deo famulantium , totam insulam Croylandi{ae} ad sedem abbathi{ae} separatam , et seperaliter obtinendam , cum quatuor aquis interclusam ; videlicet cum aqua qu{ae} dicitur Schepishe versus orientem , et cum aqua qu{ae} vocatur Nene versus occidentem , et cum aqua que vocatur Southee versus austrum , et cum aqua vocata Asendick versus aquilonem , ubi communis sewera est , inter Spaldeling et dictam insulam . Et continet dicta insula in longitudine quatuor leucas et tres leucas in latitudine cum mariscis adjacentibus versus occidentem , ex opposito ejusdem insul{ae} ex utraque parte aqu{ae} de Weeland , cujus una pars versus boream , vocata Goggislond , continet duas leucas in longitudine a ponte de Croyland , ubi fit ingressus ad insulam usque ad Asphath , et unam leucam in latitudine ab aqua de Weeland in australi parte usque ad Apenholt versus boream juxta ripam , et habet per totam longitudinem {ae}qualitatem latitudinis: et altera pars marisci in australi parte aqu{ae} de Weeland continet in longitudine duas leucas a ponte de Croyland usque ad Southlake juxta ripam ex opposito de Aspath ; et habet in latitudine duas leucas ab aqua de Weland usque ad Finset juxta aquam de Nene in australi parte ejusdem marisci cum separali piscaria in aquis de Weeland et Nene , usque ad supradictos utriusque marisci limites ; et in aquis omnibus supradictam insulam ambientibus ; unde quendam cenobitam Eveshamensem , probat{ae} religionis virum , nomine Kenulphum , ut secum ejusdem ordinis monachos probatos ibidem congregaret , abbatem constitui ; pr{ae}bens ei de thesauro meo ad {ae}dificationem monasterii ejusdem , primo anno trecentas libras legalis monet{ae} , et per decem annos proxime sequentes quolibet anno centum libras , concedendo eisdem licentiam ad villam {ae}dificandam ibidem, sive includendam quantum ex iis duobus mariscis versus occidentem dictis monachis pro se et suis placuerit.
Quare volo quod predicti monachi habeant ista dona mea cum omnibus appendiciis libera et soluta ab omni onere s{ae}culari in perpetuum elemosynam meam cum omni commodo , quod evenire aut extorqueri poterit infra dictos limites tam subter terram quam supra , cum commina pastur{ae} pro omni genere animalium omnibus seisonis sibi et hominibus suis sive tenentibus suis secum ibidem moram facientibus ex utraque parte aqu{ae} de Weeland , videlicet ex una parte usque ad agrum de Medeshamsted , et ex altera parte usque ad {ae}dificia [de] Spalding , cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus quas regia potestas liberius alicui ecclesi{ae} in regno meo contulerit temporibus retroactis .
Et districte pr{ae}cipio , quod si quis contra hoc me{ae} autoritatis testamentum aliquod machinari impedimentum pr{ae}sumpserit , quo minus pacifice possideant aliqua per me data vel concessa , centum libras legalis monet{ae} thesauro meo persolvet , necnon dictis monachis pro damnis et expensis digne satisfaciet . Deprecor omnes posteros meos mihi ad regnum succedentes ut hanc penam et censuram meam ita observent inviolatam sicut voluerint recipere debit{ae} justiti{ae} pr{ae}mium, et evadere rapacitatis supplicium . Qui vero istam eleemosynam meam provexerit et defensaverit , in sorte electorum Dei remuneretur {ae}ternaliter .
Firmatum est hoc chirographum meum in anno ab incarnatione Christi . dccxvi . quod et his probabilibus testibus sanct{ae} crucis indicio subnotatur :---
+ Ego Ethelbaldus Rex Merciorum gratuito consensu confirmavi .
+ Ego Brithwaldus Dorobernensis archiepiscopus ratificavi .
+ Ego Wynfridus Merciorum episcopus approbavi .
+ Ego Ingulfus Londiniensis episcopus mere consensi .
+ Ego Aldwinus Lichfield episcopus adoptavi .
+ Ego Tobias Roffensis episcopus collaudavi .
+ Ego Ethelredus abbas de Bardeney multum affectavi .
+ Ego Egbaldus abbas de Medeshamsted illud fieri devote rogavi .
+ Ego Eggo Comes Lincoln consilium dedi .
+ Ego Leuicus Comes Leicestrie assensum pr{ae}bui .
+ Ego Saxulphus filius Saxulfi comitis corroboravi .
+ Ego Ingulphus pr{ae}sbiter et humilis minister vocatus audivi .
+ Ego Ethelbaldus licet indignus patientia tamen divina regni Merciorum gero gubernacula summa cum fiducia autori meo Christo redeo humiliter , de quo prophetice scribitur in Psalmo :-- 'Miserationes ejus super omnia opera ejus' . Ejusdem pietati me totum submitto, et sanct{ae} matris ecclesi{ae} precibus beneficiis spiritualibus commendo .
qSKST, Anglo-Saxons.net : S 83 S 83
A.D. 716. {AE}thelbald, king of Mercia, to the church of St Mary, Evesham; grant of 25 hides (mansae) at Acton Beauchamp, Herefords.; Bransford, Hampton Lovett near Droitwich, Upton Warren, Witton in Droitwich, Sheriffs Lench, Worcs.; at Weston-on-Avon, Warwicks.; and at Hidcote and Larkstoke in Admington, Gloucs. Latin.
Archive: Evesham
MSS: BL Harley 3763, 62v (s. xii)
Printed: K 65; B 134.
Comments: HS, p. 281, spurious; Finberg, ECWM, no. 12 (pp. 33, 90, 139), spurious, p. 237, correction; Sawyer 1977, p. 148 n. 44, doubtful authenticity; Sawyer 1978, p. 225, authenticity uncertain; Hooke 1981/1, p. 148, on Droitwich; Scharer 1982, p. 161, spurious, anachronistic formulas; Campbell 1989, p. 24, spurious; Hooke 1990, pp. 24-5, on estates; Sims-Williams 1990, p. 150, forged.
In nomine Dei summi et altissimi . Certis adstipulationibus nos sancti et justi patres frequentativis orationibus admonent . ut Deum quem diligimus et credimus intima mentis affectione . cum bonorum operum diligentia incessanter amemus et timeamus . quia retributionem omnium actuum nostrorum in die examinationis juxta uniuscujusque meritum reddet . Ideoque subtilissima mentis certatione illum imitari satagamus . licet mortalis vit{ae} pondere pressi . et labentibus huius s{ae}culi possessionibus simus incecati tamen miserationis ejus largitate caducis opibus {ae}terna c{ae}lestis vit{ae} pr{ae}mia mercari queamus .
Quapropter ego {AE}{dh}elbaldus Christi annuente clementia rex Merciorum pro spe mercedis {ae}tern{ae} . et cum concilio venerabilis archiepiscopi Britwaldi . et ob reverentiam domini abbatis Ecgwini . 'ad' ecclesiam beat{ae} Mari{ae} qu{ae} fundata est in Ethom . anno regni mei primo .xxv. mansas perpetua largitus sum hereditate . et in locis sequestratis . videlicet . Actona . Branesforde . Hamtona juxta Wiccium . emptorium . Uptona . Wittona . Lench . Alnod . Westona juxta Avenam . Hudicota . Stoke . ut habeat in perpetuam libertatem . et possideat cum omnibus qu{ae} Deus c{ae}lorum in ipso telluris gramine procreavit . campis . pascuis . pratis . silvis . dirivatisque aquarum cursibus . H{ae}c autem pr{ae}dicta donatio mea et omnium pr{ae}decessorum meorum sit libera ab omni mundiali obstaculo tribus exceptis . expeditione . pontis . arcisve constructione .
Deus tocius mundi creator et rector qui cuncta creavit et fecit . et cunctorum corda scrutatur et renes cunctos qui huic me{ae} donationi adjuverint ut firma sit sua benedictione multiplicet et custodiat . et accrescere qui voluerint . cunctis bonis crescant et repleantur . et e contrario si qui sunt qui huic me{ae} donationi nocere volunt . vel adversari moliuntur . in profundum inferni descendant viventes . et perpetuis p{ae}nis mancipati . judicium ultionis percipiant cum impiis nisi ante mortem ad satisfactionem venerint . et reatum suum agnoscentes p{ae}nitentiam egerint .
Scripta est autem h{ae}c donatio mea anno dominic{ae} incarnationis . dcc o . xvi o . His testibus consentientibus . quorum nomina infra caraxantur .
Ego E{dh}elbaldus dono Dei rex Mertiorum pro majori stabilimento signo crucis + Christi munivi . +
Ego Brithwaldus archiepiscopus confirmans subscripsi . +
qTKTT´
Anglo-Saxons.net : S 84 S 84
A.D. 718 (? for 727). {AE}thelbald, king of Mercia, to B{ae}gia, servant of God; grant of 6 hides (cassati) at Daylesford, Gloucs., for the founding of a minster. Latin with English bounds.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 31v-32r (s. xi1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 68-9; K 69; B 139; Earle, p. 20; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 27.
Comments: Turner 1916, p. xxxii, citing Stevenson, genuine; Grundy, Worcs. 1927, pp. 70-2, on bounds; Grundy, Gloucs., pp. 102-4, on bounds; PN Gloucs., i. 212, 217, ii. 207, on bounds; Finberg, ECWM, no. 13, authentic, indiction is correct for 727; Finberg 1972, p. 389, on a boundary mark; Cox 1976, pp. 20, 43, on place-names; Scharer 1982, pp. 164-6, not genuine in present form, contamination from S 194; Fleming 1985, p. 252; Wormald 1985, p. 25, unreliable later copy, possibly genuine elements; Sims-Williams 1990, pp. 119, 151-2, on B{ae}gia's minster; Dumville 1992, pp. 41-2 n. 58, on estate history; Bassett 1996, p. 166.
[D]{ae}glesford.
+ Ego {AE}{th}elbald divina dispensante gratia Mercensium rex terram sex cassatorum . juxta fluvium cui nomen est Blad{ae}n prope vadum cui vocabulum est D{ae}glesford pro redemptione anim{ae} me{ae} servo Dei quem vocant B{ae}gia in possessionem juris ecclesiastici libertatisque tradidi ita ut in ea monasterium construeretur et servorum Dei habitaculum fieret ea tamen conditione in omnibus rebus donabo illi noti et ignotis regis sive principis libera permaneat in sempiternum .
Si quis autem hanc donationem meam violare temptaverit sciat se in tremendo extremi judicii Dei examine rationem Deo redditurum .
+ Ego {AE}{th}elbaldus rex propriam meam donationem consensi et subscripsi .
+ Ego Uuilfri{dh}us episcopus consensi .
Ego Eadberht consensi .
Ego {AE}{dh}elric consensi .
+ Ego Cynric consensi .
Ego {AE}lfred consensi .
Ego Sigebed consensi .
Ego Osred consensi .
Hec sunt confinia huius ante nominati agelluli . hoc est primum of bladene on b{ae}ganwellan . inde in montem susibr? . urbs antiqua et postea bi {th}{ae}re aldan cestelbyrig on nunnena beorgas . ac deinde on fearhom et sic of fearhom neo{dh}eweardum . iterum on bleadene .
Acta est autem hec donatio. anno incarnationis Christi . dcc.xviii . indictione . x .
qUKUTš Anglo-Saxons.net : S 85 S 85
A.D. 718 (? for 727). {AE}thelbald, king of Mercia, to Buca, his comes; grant of 3 hides (manentes) at Acton Beauchamp, Herefords., to be a perpetual dwelling for the servants of God. Latin.
Archive: Evesham
MSS: BL Cotton Vesp. B. xxiv, 39v (s. xii)
Printed: K 75; B 146; Earle, pp. 23-4; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 29.
Comments: K, vol. i. 90 n., indiction and witnesses do not fit 718; PN Worcs., p. xxv n. 2, substantially genuine; Davies 1972, p. 466, cited; Finberg, ECWM, no. 406, authentic; Cox 1976, p. 29, on place-name; Scharer 1982, pp. 172-4, not genuine in present form, but largely based on authentic charter; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Sims-Williams 1990, pp. 150-1, suspicious, but formulae and name forms acceptable and may be genuine, Kemble is wrong in stating that witnesses will not fit A.D. date.
+ In nomine Dei summi . Reverentissimus rex Mercensium Ego {AE}{dh}ilbold pro redemptione anim{ae} me{ae} largitus sum terram qu{ae} dicitur Aactune trium manentium Bucan comiti meo firmiter possidendum benignissime trado contra ejus pecuniam ita largitus sum terram hanc pr{ae}fato comiti meo ut perpetuum sit habitaculum servorum Dei divina suffragante gratia sollicite in eo servetur .
Hanc autem donationem si quis tirannica potestate infringere voluerit . sciat illum in examine Deo rationem redditurum .
Ego {AE}{dh}ilbald rex Mercensium propria manu signum crucis impressi .
Ego Wor episcopus consensi .
Ego Torchere episcopus consensi
Ego Tida consensi .
Ego Osfrid consensi .
Ego {AE}{dh}ilmod consensi .
Ego Wuda et Vilbroth consensi .
Eadbert consensi .
Ego Wilfrat consensi .
Ego Oua consensi .
Ego Tunualud et Peot consensi .
Ego Teol et Theodor consensi .
Actum autem hoc me{ae} concessionis donum anno dominic{ae} incarnationis . dcc . xviii . indictionis . x .
qVKVT’ Anglo-Saxons.net : S 86 S 86
A.D. 716/17 for ? c. 733 (29 October). {AE}thelbald, king of Mercia, to Mildrith, abbess, and her familia in Minster-in-Thanet; remission of the toll due on one ship at London. Latin.
Archive: Canterbury, St Augustine's (ex Minster-in-Thanet)
MSS: 1. Cambridge, Trinity Hall, 1, 64v-65r (s. xv)
2. BL Cotton Julius D. ii, 131v (s. xiii)
Printed: Lewis 1736, pp. 63-4, ex MS 1; K 97 ex MSS 1, 1*; Hardwick, Elmham, pp. 306-7 ex MS 1; Thorpe, pp. 30-1; B 149 ex K and MSS 1, 1*; Kelly, St Augustine's, no. 49, ex MSS 1, 2.
Comments: B, vol. i. 216 n. 1, on date; Stevenson, 1914, p. 703, apparently genuine; Stenton 1918, p. 439 n. 31, probably genuine (= 1970, p. 53 n. 5); Harmer, Writs, p. 568, probably authentic; Harrison 1973, p. 63, on dating; Brooke and Keir 1975, p. 367, probably authentic; Gelling. ECTV, no. 195, authentic; Whitelock, EHD, p. 491; Scharer 1982, pp. 198-200, authentic; Wormald 1985, pp. 10-11, on formulation, p. 25, broadly trustworthy; Kelly 1992, authentic basis; Kelly, St Augustine's, pp. lxxxv-xc passim on diplomatic, pp. 169-72, authentic, but dating clause has been tampered with.
In nomine Domini Dei saluatoris nostri Iesu Christi. Si ea que quisque pro recipienda a Deo mercede hominibus uerbo suo largitur et donat stabilia iugiter potuissent durare, superuacaneum uideretur ut litteris narrarentur ac fulcirentur. Sed dum ad probanda donata ad conuincendumque uolentem donata infringere nihil prorsus robustius esse uidetur quam donationis manibus auctorum ac testium roborate, non immerito plurimi petunt ut que eis prestita dinoscuntur paginaliter confirmentur. Quorum postulationibus tanto libentius tantoque promptius consensus prebendus est, quanto et illis qui precatores sunt utilior res secundum hoc uisibile seculum nunc impertitur et illis qui concessores existunt pro impertito opere pietatis uberior fructus secundum inuisibile postmodum tribuetur. Quamobrem ego Aethelbaldus rex Merciorum presentibus apicibus indico me concessisse atque donasse pro anime mee salute Mildrithe religiose abbatisse eiusque uenerabili familie que una cum ea conuersatur in insula Tanet totam exactionem nauis earum mihi et antecessoribus meis iure publico in Lundoniensi portu prius conpetentem, quemadmodum mansuetudinem nostram rogarent. Que concessio atque donatio ut inperpetuum firma et stabilis sit, ita ut nullus eam regum uel optimatum uel theloneariorum uel etiam iuniorum quilibet ipsorum in parte aut in toto in irritum presumat ut possit adducere, manu propria signum sancte crucis subter in hac pagina faciam testesque ut subscribant petam, proculdubio sperans quia sicut ego quod poposcerunt libenter concessi, sic ille quod promiserunt erga orationes pro me ibidem celebrandas implebunt fideliter. Quisquis igitur id quod pio animo donaui ita ut donatum est illibatum permanere permiserit, habeat communionem beatam cum presente Christi ecclesia atque futura. Quisquis autem non permiserit, separetur a societate non solum sanctorum hominum sed etiam angelorum, manente hac donatione nostra in sua firmitate coram uniuersis qui recta diligunt et custodiunt. Actum est die .iiii. kalendarum Nouembris, anno .i. regni mei, indictione .xv., in loco qui dicitur Willanhalch.
+ Ego {AE}dbaldus rex Merciorum hanc donationem meam firmaui et subscripsi manu mea.
+ Signum manus Wori.
+ Signum manus Cottan.
+ Signum manus Cinrici.
+ Signum manus Wilfrid
+ Signum manus Lullan.
+ Signum Cuthredi.
+ Signum manus Oban.
qWKWT8
Anglo-Saxons.net : S 87 S 87
A.D. 737 for ? 716/17 (29 October). {AE}thelbald, king of Mercia, to Mildrith, abbess, and her church; remission of the toll due on one ship. Latin.
Archive: Canterbury, St Augustine's (ex Minster-in-Thanet)
MSS: 1. Cambridge, Trinity Hall, 1, 65v-66r (s. xv)
2. BL Cotton Jul. D. ii, 131v-132r (s. xiii)
Printed: Lewis 1736, pp. 64-5, ex MS 1; K 84 ex MSS 1, 1*; Hardwick, Elmham, pp. 310-11, ex MS 1; Thorpe, pp. 25-6, ex MS 1; B 150 ex K and MSS 1, 1*; Kelly, St Augustine's, no. 50, ex MSS 1, 2.
Comments: B, vol. i. 216 n. 1, on date; Harmer, Writs, p. 568, based on authentic material; Harrison 1973, p. 63, on dating; Scharer 1982, pp. 200-1, spurious; Wormald 1985, pp. 10-11, on formulation, p. 25, broadly trustworthy; Yorke 1985, p. 23, on one of the witnesses; Kelly 1992, probably authentic; Kelly, St Augustine's, pp. lxxxv-xc passim, on diplomatic, pp. 170-5, authentic, but dating clause probably tampered with.
Ego {AE}thilbaldus rex Merciorum Deo omnipotenti gratiarum actiones in quantum possum persoluo, qui me ad tantum sublimitatis gradum eligere dignatus est de tam humili et inquieta uita quam per tot annorum spacia transegi. Idcirco pro remedio anime mee mihi in potestatem redacta et pro munificentia sanctarum orationum seruorum et ancillarum Dei, largifica munera summi saluatoris Domini nostri Iesu Christi libenter ecclesiis Dei impendo et tibi Mildrithe abbatisse singulariter et ecclesie tue nauis onuste transuectionis censum, qui a theloneariis nostris tributaria exactione inpetitur, perdonans attribuo, ut ubique in regno nostro libera de omni regali fiscu et tributo maneat. Si quis hanc donationem a nobis perdonatam infringere uel in maximo uel in modico temptauerit, sciat se alienum a nostra communione et maxime a cetu sanctorum manere.
+ Signum manus {AE}thilbaldi.
+ Signum manus Cuthraedi.
+ Signum manus Seler{ae}di.
+ Signum manus Worres.
+ Signum Cottin.
+ Signum manus Cynrices.
+ Signum manus Wlfridi.
+ Signum manus Lullan.
+ Signum manus Oban.
Actum est die .iiii. kalendarum Nouembris, anno .xxii. regni nostri, in loco qui dicitur Willanhalch.
qXKXTÉ Anglo-Saxons.net : S 88 S 88
A.D. 733 (1 or 24 September). {AE}thelbald, king of Mercia, to Ealdwulf, bishop, and the church of St Andrew (Rochester); remission of the toll due on one ship at London; with confirmation (A.D. 844 x 851, Werburgewic) by Berhtwulf, king of Mercia. Latin.
Archive: Rochester
MSS: 1. BL Cotton Ch. xvii. 1 (s. ix med.; BM Facs., ii. 1; Ch.L.A., iii, no. 197; Making of England, p. 196)
2. Maidstone, Kent Archives Office, DRc/R1 (Textus Roffensis), 120v-122r (s. xii1; facsimile)
3. Maidstone, Kent Archives Office, DRb/Ar2 (Liber Temporalium), 7v (s. xiv)
Printed: Hearne, Textus Roffensis, pp. 66-8, ex MS 2; Thorpe, Reg. Roff., pp. 14-15; K 78; Mon. Angl. (rev. edn), i. 165 (no. 24), pp. 184-5 (no. 70) ex Hearne; Thorpe, pp. 21-3; B 152 ex MS 1; Earle, pp. 27-8; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 31; Campbell, Rochester, no. 2, ex MS 1
Translated: Whitelock, EHD, no. 66 (pp. 491-2).
Comments: Bond 1878, p. 7, MS 1 probably 9th century; Stevenson 1914, p. 695 n. 35, 9th-century copy of a presumably genuine charter; Stenton 1918, p. 439 n. 31, probably genuine (= Stenton 1970, p. 53 n. 5); Ch.L.A., iii, no. 197, 9th-century copy; Bruckner 1965, p. 24; Ch.L.A., iv, p. xvi, on use of dorse; Campbell, Rochester, pp. xiv, xxii, authentic, probably 9th-century copy; Brooke and Keir 1975, p. 367, probably authentic; Sawyer 1978, p. 225, cited; Gelling, ECTV, no. 196, authentic; Whitelock, EHD, p. 491, authentic, copy perhaps made at time of confirmation, dates confirmation to c. 844 x 845; Scharer 1982, pp. 196-8, authentic; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Kelly 1992, on ship-toll privileges; Making of England, pp. 196-7 (no. 151); Keynes 1993/1, p. 127, on Berhtwulf's endorsement; Kelly, St Augustine's, pp. lxxxv-xc passim, on diplomatic, pp. 169-72, on relationship with S 86; Lapidge 1996, p. 448, notes that Berhtwulf's brief confirmation is in correct Latin.
A. London, BL, Cotton Charter xvii. 1: original, parchment, s. ix.2, 200 x 290 mm. Six horizontal and three vertical folds.
Endorsements:
(1) in a hand of s. x: Anes ceorles [ryne] o[n Lon]de[n] Ethilbald rex Mer[ciorum San]cte [And]ree apostoli Duro. et [Beor]n [...] episcopo . in hereditatem. The parts of this endorsements that are illegible under ultraviolet light are supplied from the transcript in BMFacs ii, 1
(2) in a hand of s. xv: Edbaldus de vectigali + In nomine domini dei saluatoris nostri Iesu Christi, si ea qu{ae} quisque pro recipienda a deo mercede hominibus uerbo suo largitur et donat stabilia iugiter potuissent durare superuacaneum uideretur ut litteris narrarentur ac fulcirentur, sed dum ad probanda donata ad conuincendumque uolentem donata infringere nihil prorsus robustius esse uideretur quam donationis manibus auctorum ac testium roborate non inmerito plurimi petunt, ut que eis conlata dinoscuntur paginaliter confirmentur . quorum postulationibus tanto libentius tantoque promptius consensus prebendus est quanto et illis qu{ae} precatores sunt utilior res secundum hoc uisibile seculum nunc inpertitur, et illis qui concessores existunt pro inpertito opere pietatis uberior fructus secundum inuisibile postmodum tribuetur, quam ob rem ego Ethilbaldus rex Merciorum presentibus litteris indico me dedisse pro anima mea Alduulfo episcopo ecclesi{ae}que beati Andre{ae} apostoli quam gubernat unius nauis siue illa proprie ipsius siue cuiuslibet alterius hominis sit incessum id est uectigal . mihi et antecessoribus meis iure regio in portu Lundoni{ae} usque hactenus conpetentem quemammodum mansuetudinem nostram rogauit, qu{ae} donatio ut in perpetuum firma et stabilis sit ita ut nullus eam regum uel optimatum uel teloniariorum uel etiam iuniorum quilibet ipsorum in parte aut in toto in irritum presumat aut possit adducere manu proprio signum sancte crucis subter in hac pagina faciam testesque ut subscribant petam, quisquis igitur id quod pro anima mea donaui aut donatum est inlibatum permanere permiserit habeat communionem beatam cum presente Christi ecclesia atque futura, si quis autem non permiserit separetur a societate non solum sanctorum hominum sed etiam angelorum, manente hac donatione nostra nihilominus in sua firmitate, actum mense septembrio die indictionis, ii, anno regni nostri xvii,
+ Ego Aethilbald rex subscripsi
+ Ego Danihel episcopus scripsi
+ Signum manus Oba,
+ Signum manus Sigibed
+ hoc etiam iterum confirmatum est a Beorhtuulfo regi Merciorum in uico regali Uuerburgeuuic;
+ Ego Berhtuulf rex Merciorum hanc meam donationem 'et predecessoris mei Ethilbaldi regis' cum signo sancte crucis Christi confirmaui, his testibus consentientibus et quorum nomina hic continentur ad indulgentium delictorum meorum atque predecessoris mei Ae{dh}elbaldi regis, Siquis autem successorum meorum regum aut principum uel thelonariorum hanc donationem nostram infringere uel minuere uoluerit sciat se separatum a congregatione omnium sanctorum in tremendo die iudicii, nisi prius digne emendauerit,
+ Ego Berhtuulf rex Merciorum
+ Ego Ceolnoth archiepiscopus
+ Ego S{ae}{dh}ry{dh} regina
+ Ego Ceolred episcopus
+ Ego Tatnoth episcopus
+ Ego Hunberht dux
+ Ego Mucel dux
+ Ego Hunstan dux
qYKYT~ Anglo-Saxons.net : S 89 S 89
A.D. 736. {AE}thelbald, king of the Mercians and of the South Angli, to Cyneberht, comes; grant of 10 hides (cassati) at Ismere by the river Stour and land at Brochyl in Morfe forest, Worcs., for the construction of a minster. Latin with bounds.
Archive: Worcester
MSS: 1. BL Cotton Aug. ii. 3 (s. viii1; BM Facs., i. 7; Ch.L.A., iii, no. 183; Lowe, Uncial, pl. 23; Making of England, p. 197 (no. 152); Campbell 1982, p. 96)
2. BL Cotton Vitell. C. ix, 129r (s. xvii; incomplete; ex 1)
3. Bodleian, Dodsworth 78, 1rv (s. xvii; ex 1)
Printed: Mon. Angl., i. 121; Smith, Bede, p. 786; Hearne, Heming, p. 555 ex MS 2; K 80; Mon. Angl. (rev. edn), i. 585 (no. 7); B 154; Earle, pp. 29-30; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 33.
Translated: Whitelock, EHD, no. 67 (pp. 492-4).
Comments: Birch 1876, pp. 84-6; Bond 1878, p. 7, contemporary; Sweet OET, p. 429 (no. 9); Stenton 1913, p. 19 n. 2, cited; Stenton 1918, pp. 439-42, MS 1 contemporary, discusses royal style (= Stenton 1970, pp. 53-6); Lowe 1935, pp. xiii-xiv, trustworthy; Parsons 1939, pp. 14, 27-30, genuine and contemporary; Ker 1948, p. 65, on endorsement; Ker, Catalogue, pp. 266-7; John 1960, p. 97, on royal style; Lowe, Uncial, p. 21, MS 1 probably contemporary; Ch.L.A., iii, no. 183, MS 1 contemporaneous, very probably original; Bruckner 1965, pp. 24, 26, on script, pp. 39, 43 n. 163; Chaplais 1965, p. 53, on script, p. 54, on provenance (= 1973, pp. 34-5); John 1966, p. 8, on royal style, pp. 86-7, 105; Ch.L.A., iv, p. xvi, opistograph, p. xvii, on script; Wright 1967, p. 56, on script; Chaplais 1968, p. 333, original, 7 subscriptions added later (= 1973, pp. 84-5); Englebert 1969, pp. 406, 410, on script; Stenton 1971, pp. 286, 305, cited; Finberg, ECWM, no. 211, authentic, minster probably at Kidderminster; Harrison 1973, p. 65, first charter of undoubted authenticity to include an incarnation year; Harrison 1976, p. 118, on dating; Sawyer 1978, pp. 145-6; Whitelock, EHD, pp. 492-3; Ford 1980, on Brochyl; Scharer 1982, pp. 179-81, genuine and contemporary; Wormald 1982, pp. 95-7; Wormald 1985, pp. 23, 25, original or early copy; Scharer 1988, pp. 56-63, on royal style; Hooke 1990, pp. 61-3, on bounds, with map p. 62; Sims-Williams 1990, pp. 148-9, on beneficiary, pp. 192, 376, on topography, translation in EHD is misleading, Brochyl estate was probably of 4 hides (cf. S 1411), Foard's identification is impossible; Making of England, pp. 196-7 (no. 152); King 1996/1.
Notes: Written in two stages (main text and witnesses; further witnesses) by a single scribe; a postscript was added on the dorse by a different scribe.
Endorsement (s. x): Nor{dh} Stur
+ Ego {AE}thilbalt domino donante rex non solum Marcersium sed et omnium provinciarum qu{ae} generale nomine Sutangli dicuntur pro remedio anim{ae} me{ae} et relaxatione piaculorum meorum aliquam terr{ae} particulam id est . x . cassatorum venerando comite meo Cyniberhhte ad construendum c{ae}nubium in provincia cui ab antiquis nomen inditum est Husmer{ae} . juxta fluvium vocabulo Stur , cum omnibus necessariis ad eam pertinentibus cum campis silvisque cum piscariis pratisque in possessionem {ae}cclesiasticam benigne largiendo trado . Ita ut quamdiu vixerit potestatem habeat tenendi ac possidendi cuicumque voluerit vel eo vivo vel certe post obitum suum relinquendi . est autem supradictus ager in circuitu ex utraque parte supranominati fluminis habens ex aquilone plaga silvam quam nominant cynibre ex occidentale vero aliam cui nomen est . moerheb . quarum pars maxima ad pr{ae}fatum pertinet agrum .
Si quis autem hanc donationem violare temptaverit sciat se in tremendo examine tyrannidis ac pr{ae}sumptionis su{ae} Deo rationem terribiliter redditurum .
Scripta est autem h{ae}c cartula anno ab incarnatione domini nostri Jhesu Christi septincentissimo tricessimo . ui indictione quarta .
+ Ego {AE}tdilbalt rex Britanni{ae} propriam donationem confirmans subscripsi .
+ Ego Uuor episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Uuilfridus episcopus jubente {AE}thilbaldo rege subscripsi .
+ Ego {AE}thilric subregulus atque comes gloriosissimi principis {AE}thilbal[di] huic donatione consensi et subscripsi .
+ Ego Ibe ac si indignus abbas consensi et subscripsi .
+ Ego Heardberht frater atque dux pr{ae}fati regis consensi et subscripsi .
+ Ego Ebbella consensum meum acomodans subscripsi .
+ Ego Onoc comes subscripsi .
+ Ego Oba consensi et subscripsi.
+ Ego Sigibed consensi et subscripsi .
+ Ego Bercol consensi et subscripsi .
+ Ego Ealduuft consensi et subscripsi .
+ Ego Cusa consensi et subscripsi .
+ Ego Pede consensi et subscripsi .
Est autem agrum in memorata silva moreb cui vocabulum est brochyl quem ego Edilbalt rex suutanglorum fidele duce atque comite meo Cyniberhtt{ae} in jus ecclesiasticam cum supradicto agro largiendo donavi .
qZKZT9* Anglo-Saxons.net : S 90 S 90
A.D. 742 (Clofeshos). {AE}thelbald, king of Mercia, to the Kentish churches; confirmation of privileges. Latin.
Archive: Canterbury, Christ Church
MSS: 1. Canterbury, D. & C., Chart. Ant. M 363 (Red Book, no. 1; s. ix1; OS Facs., i. 1; Campbell 1982, p. 127)
2. Cambridge, Corpus Christi College, 189, 195v-196r (s. xii)
3. Canterbury, D. & C., Reg. P, 13rv (s. xii)
4. BL Cotton Claud. D. ii, 28v (s. xvi)
5. BL Cotton Domit. viii, 47v-48r (s. xi)
6. London, Lambeth Palace, 582, p. 106 (s. xvii)
7. London, Lambeth Palace, 1212, p. 308 (s. xiii)
Printed: Spelman, Concilia, i. 230-1; Twysden, X Scriptores, col. 2209, ex MS 2; Wilkins, Concilia, i. 86-7; K 87 ex MSS 4, 7, and witnesses ex MS 1; Johnson, Laws and Canons, pp. 541-2; Thorpe, pp. 26-8; HS, pp. 340-1, ex MS 7; B 162 ex MS 1; B 162A ex K and MSS 4, 5, 7; Earle, pp. 36-9, ex MS 1, pp. 39-40 ex MS 7; Pierquin, Recueil, pt 1, n. 38; Pierquin, Conciles, pp. 245-6; Fleming 1997, pp. 113-14 (no. 9), ex MS 3.
Translated: Johnson, Laws and Canons, pp. 238-9.
Comments: HS, pp. 340-2, attestations to B 162 spurious, B 162A the best copy; Sweet, OET, p. 432 (no. 17); Stevenson 1914, p. 692 n. 16, MS 1 doubtful or spurious, p. 697 n. 40, exemption clause inserted in MSS 4 and 7, p. 700 n. 49, MS 1 written c. 800; Drögereit 1935, p. 408 n. 4, original; Kuhn 1943, pp. 475-6; Sisam 1953, p. 92 n. 1; Sisam 1953/1, p. 310 n. 5, MS 1 not strictly contemporary; Sisam 1956, p. 117 n. 1, MS 1 two or three generations later than 742; John 1960, pp. 67, 70, authentic; Bruckner 1965, p. 12 n. 10, MS 1 9th-century; John 1966, p. 17, treats MS 1 as contemporary; Vollrath-Reichelt 1971, pp. 133-9; Whitelock 1972, pp. 20-1 n. 6, discusses witness-list; Scharer 1982, pp. 187-8, spurious, perhaps forged by Archbishop Wulfred; Wormald 1982, p. 127, MS 1 9th-century; Brooks 1984, pp. 191-3, 196, 317-19, 366 nn. 53, 60, forged in early ninth century, perhaps by Archbishop Wulfred, witness-list an impossible concoction; Vollrath 1985, pp. 159-61, spurious, but may be based on genuine tradition; Brown 1986, p. 128, on script.
Endorsements:
(1) s. x: Libertas eclesi{ae} Christi E{th}elbaldi regis Merci{ae} et Cu{th}berti archiepiscopi.
(2) s. xi: Decretum Athelbaldi regis et Cuthberti archiepiscopi de libertate ecclesiarum. Latine.
+ Regnante in perpetuum Deo et domino nostro Jhesu Christo anno vero dominic{ae} incarnationis dccxlii . Indictione . x . et regni {AE}{dh}elbaldi regis Merciorum . xxvii . synodus congregatum fuerat in loco ce[leb]ri ubi nominatur Clofeshos . de diversis eccle[sia]rum Dei ; et hutilitatibus pr{ae}sitente autem eodem synodo {AE}{dh}elbaldus rex cum suis optimatibus necnon Cutberhtus venerabiles archiepiscopus . ceterisque episcopis . s . . . . . . necessaria diligenter examinantes de statu totius christianitatis vel de symbolo ex antiquo sanctorum patrum institutionibus traditam esse vel qualiter in primordia nascentis ecclesi{ae} . jubebatur habere aut ubi honor cenubiarum . secundum normam equitatis servaretur . h{ae}c et is similia anctie . inquirentes undique antiquas privilegias . recitantes tandundem pervenit ex rogatu . {AE}{dh}elberhti regis Canti{ae} coram omnibus legatur libertas ecclesiarum Dei et institutio . vel preceptam Wihtredi regis . de electione dominarum cenubiarum in regno Cantuariorum . Quomodo vel qualiter secundum imperium et electioni archiepiscopi fieri 'stare' precipitur . Post eo hoc privilegium lecta et inter se examinata ante regis . et episcoporum presentia fuisset . placuit itaque omnibus pariterque condixerunt nec ullam aliam . tam nobilem tamque prudenter constitutum invenire potuissent . secundum ecclesiasticam . disciplinam . Et hoc adnuentes stare seu ab omnibus firmare rectum esse sancserunt :
Ideoque pro hac re Ego {AE}{dh}elbald rex Merciorum pro salute anim{ae} me{ae} et pro stabilitati regni mei nec non ex petitioni . {AE}{dh}elberhti regis Canti{ae} seu . . . . . . . pro reverenti{ae} Cutberhti archiepiscopi hoc idem munifica manu propria mea subscribo ut per omnia ho . . . . et auctoritas et securitas Christi ecclesi{ae} citra humbrensis flufio . . . . . . denegatur . . . . . omnium cenubiarum in terra Canti{ae} . . . . tam in libertate a secularium serviciis quam etiam in omnibus causis majoris minorisque secura permanet et sicut supradictus . . . . . . . pro se suosque constituit ad servandum . . . . . . . . per omnia inrefragabilis et immutabilis usque ad terminus seculi perdurare precipimus .
Si quis autem regum successorum nostrorum seu epis[coporum] vel principum hoc salubre decretum inf[ring] . . . rationem Deo omnipotenti in die tremendo . si comes vel pr{ae}sbyter diaconus clericus . aut moniales . huic institutioni restiterit sit sui gradui privatus et 'a' participatione corporis et sanguinis Christi . separatus . et alienus a regna Dei . nisi ante ea satisfactione emendaverit quot sui malo superbi{ae} iniqui egessit quia in evangelio dictum est . 'quicumque ligaveritis super terram . erit ligatum et in celis . Et quecumque solveritis super terram erit solatum et in celis' .
+ Ego E{dh}elbald rex . divino suffragio fultus . gentis Merciorum regens inperium . signum sanct{ae} crucis subscribo .
+ Ego Cu{dh}berhtus archiepiscopus propria manu subscripsi .
+ Ego Uuita episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Torhthelm episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Willfredi episcopus consensi et subscripsi.
+ Ego Cu{dh}berht episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Huetlac episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Eanfri{dh} episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Ecglaf episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Aluuig episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Hunwald episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Daniel episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Aldwulf episcopus consensi et subscripsi
+ Ego E{dh}elfrid episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Herewald episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Sigcga episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Redwulf episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego Ofa patricius consensi et subscripsi .
+ Ego Aldwulf dux consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}{dh}elmod indolis Merci{ae} consensi et subscripsi
+ Ego Heardberht dux consensi et subscripsi .
+ Ego Eadbald dux consensi et subscripsi .
+ Ego Bercul dux consensi et subscripsi .
+ Ego Cyneberht consensi et subscripsi .
+ Ego Freo{dh}orne consensi et subscripsi .
+ Ego Wermund abbas consensi et subscripsi .
+ Ego Cu{dh}red abbas consensi et subscripsi .
+ Ego Buna abbas consensi et subscripsi .
An . dccxlii . Her was mycel synod gegaderod at Cloveshou . 7 {th}ar was A{dh}elbald myrcna cing . 7 Cutbert arb' . 7 fela o{dh}re wise menn.
Hic congregatum est magnum concilium apud Clovesho presidente Adelbaldo rege Merciorum cum Cutberhto archiepiscopo Cantuariensi . c{ae}terisque episcopis simul assidentibus diligenter examinantes circa necessaria de statu totius religionis et de simbolo ex antiquis sanctorum patrum institutionibus tradita; vel qualiter in primordio nascentis {ae}cclesi{ae} jubebatur habere aut ubi honor c{ae}nobiarum . secundum normam equitatis servaretur . H{ae}c et his similia anxie inquirentes et undique privilegia antiqua requirentes et recitantes ; tandem pervenit ad manus libertas {ae}cclesiarum et institutio vel preceptum Wihtredi gloriosi regis de electione c{ae}nobiarum in regno Canti{ae} . quomodo vel qualiter secundum imperium et electionem archiepiscopi Cantuariensis fieri stare pr{ae}cipitur . Ex pr{ae}cepto itaque regis Adelbaldi lectum est hoc privilegium et h{ae}c libertas coram omnibus . et placuit cunctis pariterque condixerunt nullam aliam tam nobilem tamque prudenter constitutam invenire potuisse secundum {ae}cclesiasticam disciplinam . et hoc annuentes stare . ab omnibus firmare sanxerunt .
Ego igitur Adelbaldus rex Merciorum pro salute anim{ae} me{ae} et pro stabilitate regni mei nec non ex persona {AE}delberhti regis Canti{ae} seu etiam pro reverentia Cutberhti archiepiscopi hoc idem munifica mea propria manu subscribo . ut per omnia honor . autoritas. et securitas . Christi {ae}cclesi{ae} a nulla persona denegetur . necnon omnium c{ae}nobiarum intra Cantiam constitutis tam in libertate secularium servitiis quamque etiam in omnibus causis majoribus minoribusve secura permaneant sicut Wihtredus rex' pro se suisque constituit servandum et optinendum . ita per omnia irrefragabiliter et immutabiliter usque in finem seculi perdurare pr{ae}cipimus .
Si quis autem regum successorum nostrorum seu episcoporum vel principum hoc salubre decretum infringere temptaverit ; reddet rationem Deo omnipotenti in die tremendo . Si autem comes . presbiter . diaconus . clericus . aut monachus . huic institutioni restiterit ; sit suo gradu privatus . et a participatione corporis et sanguinis separatus et alienus a regno Dei . nisi ante ea satisfactione emendaverit. quod malo superbi{ae} inique gessit . quia scriptum est 'qu{ae}cunque ligaveritis super terram erunt ligata et in c{ae}lo . et qu{ae}cunque solv . e . s . et in . c .'
Ego Adelbaldus rex divino suffragio fultus gentis Merciorum imperium regens . signum sanct{ae} crucis subscribo .
Ego Cutbertus archiepiscopus propria manu subscribo .
Cum his etiam xiiii.cim . episcopi subscripscrunt . et mult{ae} ali{ae} person{ae} diversorum ordinum.
q[K[Tī Anglo-Saxons.net : S 91 S 91
A.D. 748 (London, May). {AE}thelbald, king of Mercia, to Eadburga, abbess, and her familia in the minsters of St Mary and SS Peter and Paul, Thanet; remission of half the toll due on a ship (? at London). Latin.
Archive: Canterbury, St Augustine's (ex Minster-in-Thanet)
MSS: Cambridge, Trinity Hall, 1, 66v-67r (s. xv)
Printed: Lewis 1736, pp. 65-6; K 98; Hardwick, Elmham, pp. 314-16; Thorpe, pp. 31-3; B 177; Kelly, St Augustine's, no. 51.
Comments: Vollrath-Reichelt 1971, p. 140, on King Eadberht's subscription; Sawyer 1978, p. 39, cited; Scharer 1982, pp. 119 n., 202-8, fundamentally authentic; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Kelly 1992, on ship-toll privileges; Kelly, St Augustine's, pp. lxxxv-xc passim, on diplomatic, pp. 177-8, authentic; cf. S 1788.
Rubric: Carta Ethelbaldi regis Merciorum Edburge abbatisse qua donauit eidem dimidium uectigal unius nauis et tributum quod sibi de iure spectabat.
In nomine Domini saluatoris nostri. Omnem hominem qui secundum Deum uiuit et remunerari a Deo sperat et optat, oportet ut piis precibus assensum ex animo hilariter prebeat, quomodo certum est tanto facilius ea que ipse a Deo poposcerit consequi posse, quanto et ipse libencius hominibus recte postulata concesserit, quod tunc bonorum omnium largitori Deo acceptabile fit, cum pro eius amore et utilitate famulancium ei peragitur. Quocirca ego {AE}thilbaldus < Merciorum iuxta peticionem uestram tibi Eadburge abbatisse tueque familie conuersanti in monasterio beate Dei genetricis Marie quod situm est in insula Taneti, necnon in monasterio apostolorum Petri et Pauli quod tu ipsa non longe a predicto monasterio construxisti, unius nauis quod a Leubuco nuper emisti dimidium uectigal atque tributum quod meum erat, pro intuitu superne mercedis et amore consanguinitatis religiose abbatisse Mildrede cuius uenerabile corpus a priori sepultura translatum in ipso monasterio apostolorum decenter posuisti, accipiendum possidendumque eterna donacione concedo. Et cuicumque uolueritis heredum successorumque uestrorum seu quolibet hominum hoc ipsum de iure in re uestra perdonare liberam habeatis potestatem. Hinc igitur precipio ac precor in nomine Dei omnipotentis patriciis, ducibus, comitibus, theloneariis, accionariis ac reliquis publicis dignitatibus ut hec inoffense donacio per presentes ac posteros percurrat. Si autem contigerit ut nauis ista disrupta ac confracta sit uel etiam uetustate detrita aut omnino quod absit naufragio perdita, tunc quoque ad cumulum huiusce donacionis hoc addo et concedo, ut alia in huius donationis locum et condicionem construatur et habeatur. Et hoc non solum me uiuente in hac uita, sed etiam post obitum meum per succedentes semper generationes precipio et per Christum Iesum iudicem omnium postulo fieri. Quisquis uero heredum successorumque meorum uel aliorum quilibet hominum siue secularium siue ecclesiasticorum huic pie donationi nostre in aliqua re contraire quoquo tempore fuerit ausus, nouerit se quisque ille sit audaci malicie sue racionem esse redditurum coram omnipotente Domino nostro qui iudicabit orbem terre in equitate, reddens unicuique secundum opera sua, Iesus Christus filius Dei filiusque sancte Marie semper uirginis, cuius scilicet in prefato monasterio sacris atque magnificis indesinenter die noctuque frequentatur et adoratur precibus, iudex seculi Iesus Christus Dominus noster, Amen. Igitur manente hac cartula in sua semper firmitate quam propria manu sacro signaculo roborare curaui et testes nonnullos ut id ipsum consencientes agerent feci quorum nomina infra tenentur. Actum mense Maio in ciuitate Lundonia, indiccione .xiiii., anno ab incarnacione Christi .dccxlviii.
+ Ego {AE}thilbaldus rex Merci{ae} suprascriptam donacionem meam signo sancte crucis in hac cartula expresso diligenter confirmaui.
+ Ego {AE}dbeortus rex Cantie testis consenciens subscripsi.
+ Signum manus Cuthberti archiepiscopi.
+ Signum Milredi episcopi.
+ Signum Ecguulfi episcopi.
+ Signum manus Obani ducis.
+ Signum manus Kyniberti.
+ Signum Eoppani.
+ Signum Fri{dh}urici.
+ Signum Ealhmundi.
+ Signum Panti thelonearii.
q\K\Tö Anglo-Saxons.net : S 92 S 92
A.D. 749 (Gumley, Leics.). {AE}thelbald, king of Mercia, in favour of the minsters and churches (of Mercia); grant of privileges. Latin.
Archive: Canterbury, Christ Church, Crowland and Malmesbury
MSS: 1. BL Arundel 178, 30v (s. xvii; extract)
2. BL Royal 13 D. ii, 21r (s. xii; incomplete)
3. BL Cotton Otho A. i, 7r (s. viii2; damaged; cf. Ch.L.A., ii. 88; Keynes 1996/1, pp. 126, 130, 132)
4. Bodleian, James 10, pp. 13-14 (s. xvii; incomplete)
Printed: Savile, Ingulph, p. 853 ex MS 1; Fulman, Ingulph, p. 5, ex MS 1; Spelman, Concilia, i. 256, ex MS 3; Alford 1663, ii. 487 (short version), 584-5; Wilkins, Concilia, i. 100-1; K 70 ex MSS 1, 2; K 99 ex Spelman and MS 2; Mon. Angl. (rev. edn), ii. 108 (no. 3) ex MS 1*; Thorpe, pp. 16-17, 33-4; HS, p. 247, ex K 70, pp. 386-7, ex K 99; Stubbs, William of Malmesbury, G.R., i. 83-4, ex MS 2; B 140 ex MS 1; Birch, Ingulph, p. 9, ex MS 1; B 178 ex K, Spelman, Thorpe and MS 2 etc.; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 43; Pierquin, Conciles, pp. 168, 292-3.
Comments: HS, pp. 247, 387, genuine, a copy existed in MS 3; Maitland 1897, pp. 239-40, cited; Stevenson 1914, p. 700 n. 49, similar formulation in S 583, B 140 is an extract from B 178; John 1960, pp. 67-70, authentic; John 1966, p. 107 n., on immunity; Stenton 1970, pp. 1-2, on identification of Gumley; Brooks 1971, pp. 76-8, authentic; Stenton 1971, p. 205, cited; Vollrath-Reichelt 1971, pp. 134-5, 139; Finberg 1972, p. 459, on immunity; Harrison 1976, p. 188, on dating; Scharer 1982, pp. 188-95, would be suspicious did it not occur in a MS of s. viii2; Vollrath 1985, p. 145 n.; Wormald 1985, p. 25, early copy; Abels 1988, p. 52; Sims-Williams 1990, pp. 135-6, treats as authentic; Keynes 1996/1, especially pp. 117-19, 122, 126, 140, on MS 3, pp. 137-9, substantially authentic.
Cum plerumque contingere soleat pro incerta temporum vicissitudine , ut ea qu{ae} multarum et fidelium personarum testimonio , consilioque roborata fuerunt , per contumaciam plurimorum et machinamenta simulationis fraudulent{ae} , et sine ulla consideratione rationis , in animarum suarum periculo dissipentur , nisi auctoritate literarum , et testimonio chirographorum in perpetuam memoriam fuerint consignata :
Quapropter ego Ethelbaldus, rex Merciorum , pro amore c{ae}lestis patri{ae} . et pro redemptione anim{ae} me{ae} , studendum esse providi ut eam per bona opera liberam efficerem ab omni vinculo delictorum . Dum enim mihi omnipotens per misericordiam clementi{ae} su{ae} absque ullo antecedente merito , sceptra regni largitus est , ideo libenter ex eo quod dedit retribuo . Huius rei gratia hanc donationem meam me vivente concedo , ut omnia monasteria et ecclesi{ae} regni mei a publicis vectigalibus , operibus , oneribus absolvantur , nisi in instructione archium vel pontium qu{ae} nunquam ulli possunt laxari . Preterea habeant famuli Dei propriam libertatem in proficuo silvarum , in fructu agrorum , in captura piscium , nec munuscula pr{ae}beant regi vel principibus nisi voluntaria , sed liberi serviant Domino in contemplatione pacifica per totum regnum meum usque in {ae}vum.
+ Plerunque contingere solet pro incerta futurorum temporum vicissitudine , ut ea , qu{ae} multarum et fidelium personarum testimonio consilioque roborata fuerunt ; ut fraudulenter per contumaciam plurimorum , et machinamenta simulationis, sine ulla consideratione rationis periculose dissipata erant , nisi auctoritate literarum , et testamento cyrographorum {ae}tern{ae} memori{ae} inserta sint.
Quapropter ego {AE}thelbaldus rex Merciorum pro amore c{ae}lestis patri{ae} , et pro remedio anim{ae} me{ae} , hoc maxime agendum esse pr{ae}vidi , ut eam bonis operibus liberam efficerem ab omnibus vinculis piaculorum . Dum enim mihi omnipotens Deus per misericordiam clementi{ae}, absque ullo antecedente merito , sceptra regiminis honorificem largitus est , ideo ei libenter et voluntarie ex eo quod accepi iterum retribuo.
Huius rei gratia hanc donationem Deo teste me vivente concedo , ut monasteria et {ae}cclesi{ae} a publicis vectigalibus , et ab omnibus operibus oneribusque , auctore Deo , servientes absoluti maneant , nisi sola qu{ae} communiter fruenda sint , omnique populo edicto regis facienda jubentur , id est instructionibus pontium , vel necessariis defensionibus arcium contra hostes non sunt renuenda . Sed nec hoc pr{ae}termittendum est , cum necessarium constat {ae}cclesiis Dei : quia {AE}thelbaldus rex , pro expiatione delictorum suorum et retributione mercedis {ae}terni famulis Dei propriam libertatem in fructibus silvarum agrorumque , sive in c{ae}teris utilitatibus fluminum vel raptura piscium , habere donavit : et ut munuscula ab {ae}cclesiis in s{ae}culare convivium regis vel principum a subditis minime exigantur , nisi amore et voluntate pr{ae}bentur : Sed cunctas tribulationes qu{ae} nocere vel impedire possunt in domo Dei , omnibus principibus sub ejus potestate degentibus , demittere et auferre pr{ae}cipit ; quatenus sublimitas regni ejus prosperis successibus polleat in terris , et meritorum manipuli multipliciter maturescunt in c{ae}lis.
Qui vero h{ae}c benigna mentis intentione atque inl{ae}sa cogitatione custodierit , {ae}terna claritate coronetur , ornetur , glorificetur . Si quis hoc , quod absit , cujuslibet person{ae} tyrannica cupiditate instinctus , contra hanc donationis cartulam , s{ae}culari potentia fretus , venire nititur , sit sub anathemate Jud{ae} , proditoris domini nostri Jhesu Christi.
Ad confirmandum vero hoc nostr{ae} beneficenti{ae} munus , hii testes adfuerunt , et nostri magistratus optimates et duces fidelissimique amici consenserunt et scripserunt .
+ Ego {AE}delbald divino fultus suffragiis . hiis statutis consentiens, confirmandoque signum crucis aravi .
+ Ego Huita Mercensis {ae}cclesi{ae} humilis episcopus subscripsi .
+ Ego Torhthelm gratia Dei episcopus signum crucis infixi .
+ Ego Headberht primatum tenens subscripsi .
+ Ego Eada his statutis consentiens subscripsi .
+ Ego Cyneberht his gestis consentiens subscripsi .
+ Ego Bercul patricius his donis consentiens subscripsi .
+ Ego Friothuric consentiens subscripsi .
+ Ego Eopa his statutis consentiens subscripsi .
+ Ego Eadbal subscripsi .
+ Ego Byrnhelm subscripsi .
+ Ego Mocca subscripsi .
+ Ego Aldceorl subscripsi .
+ Ego Alhmund subscripsi .
Huius scedul{ae} scriptio dominic{ae} incarnationis anno . dccxlviiii . indictione secunda in loco celebre cujus vocabulum est Godmundeslaech . xxxiii . anno {AE}delbaldi regis peracta est .
q]K]T` Anglo-Saxons.net : S 93 S 93
A.D. 726 x 737. {AE}thelbald, king, to St Mary's Minster, Abingdon; confirmation of lands and grant of 27 hides (cassati) at Watchfield and 10 by Ginge Brook, Berks., with further confirmation by {AE}thelheard, king (of Wessex). Latin.
Archive: Abingdon
MSS: 1. BL Cotton Claud. B. vi, 13r (s. xiii)
2. BL Cotton Claud. C. ix, 106rv (s. xii)
Printed: K 81; Stevenson, Chron. Abingdon, i. 38-40; B 155; Kelly, Abingdon, no. 5.
Comments: Napier and Stevenson, p. 37 n. 1, very dubious, p. 117; Stenton 1913, p. 22 n. 2, fabricated; Gelling 1957, p. 56; Lapidge 1975, p. 814; PN Berks., i. 10, ii. 445; Gelling, ECTV, no. 14, spurious; Keynes 1980, p. 11 n. 14, spurious; Scharer 1982, p. 186, spurious; Fleming 1985, p. 252, cited; Edwards 1988, pp. 177-9, fabrication, but some details perhaps derive from early records; Dumville 1992, p. 40 n. 55, bogus; Kelly, Abingdon, no. 5, spurious, but forger has used some contemporary records.
C. BL Cotton Claudius C. ix, 106rv: copy, s. xii
Rubric: Carta regum {AE}{dh}elbaldi et {AE}thelhardi.
D. BL Cotton Claudius B. vi, 13r: copy, s. xiii
Rubric: Carta {AE}{dh}elbaldi regis West Saxonum de Wachenesfeld.
Domino regnorum regna regenti, iura imperiorum disponenti, semper gloria. Precedentium etenim temporum antiquitate ac diuersitate succedentium imperiorum a predecessoribus prouide plura disposita, ignorantie caligine iccirco cassabuntur, dum litterarum notis origo institutionum minime deprehenditur tradita. Ne qua uero ex accidenti obiectione posteris dissensio oriatur, prout pridem censuit peritorum constitutio ueluti uice testamenti stilo edenda ac iure sunt hereditaria successoribus relinquenda, ut seculis et generationibus ueritas in preteritis actibus declaretur. Quam ob rem utile uisum ac necessarium fore iudicauimus dilucide huic scedule describere quantitatem terre monasterii fundato in honore sancte Dei genitricis Marie semper uirginis, situm e latere montis Ebbandune, cui uenerabilis presidet usque hodie abbas Cumma. Nam ex utraque parte fluuii Tamise cis citra suis antecessoribus ad ius monasterii prefati quedam territoria collata fuerant. Plaga predicti fluminis occidentali data in Dei oblatione terra his Saxonum regibus, Cissa, Ceadwalla, Ini, quantitate huius numeri .ccl. cassatuum continentur. Plaga uero orientale Mercie [ ] potentissimi reges ad sustentationem Dei seruorum suprafato monasterio terram hac supputatione manentium .xx., qui additis uocabulis inspiciantur {AE}thelred, Cuthred, Coenred. Insuper et rex {AE}thelbaldus suam specialiter oblationem monasterio eidem obtulit, locoque in Wacenesfeld .xxvii. cassatos dedit, alibi quoque iuxta riuum Geenge .x. erogauit. Prescriptas quoque preteritorum regum donationes una cum suis presulibus et principibus sed et optimatibus perhenniter Dei cultui eodemque monasterio prefato firmauit, quorum nomina subscriptionibus annexa declarantur. {AE}thelbaldus Brittannie Anglorum monarchus preformatas propinquorum sed et regum donationes hoc signo + firmauit.
Ego Daniel plebi Dei famulus canonica subscriptione manu propria + firmaui.
Ego Wor episcopus hanc donationem + subscripsi.
Ego Forthere episcopus in Banesinga uilla iubente rege crucis signum + infixi.
Ego Walcstod episcopus signum crucis + ad confirmationem imposui.
Ego {AE}thelhardus hanc suprafatam donationem sancto hoc signo + una cum comitibus supter nominatim descriptis roboraui, in expeditione ultra fluuium Sabrina aduersus Britonum gentem.
q^K^Tf Anglo-Saxons.net : S 94 S 94
A.D. 716 x 737. {AE}thelbald, king of Mercia and of the South Angles, to {AE}thelric, comes; grant of 20 hides (cassati) in regione ... Stoppingas at Wootton, Warwicks. Latin.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 103rv (s. xi1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 218-19; K 83; B 157; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 35.
Comments: Turner 1916, p. xxxiii, citing Stevenson, authentic; Stenton 1918, p. 442, formulas and name-forms contemporary (= Stenton 1970, p. 56); Stenton 1918/1, p. 257, authentic; PN Warwicks., p. xvii, cited; Stenton 1955, pp. 35-6, authentic; John 1966, pp. 105-6, authentic; Chaplais 1968, p. 333, on royal style (= 1973, p. 85); Hart, ECNE, no. 46, authentic; Cox 1976, pp. 38, 42, 43, on place-names; Sawyer 1978, p. 160, cited with reference to place-name; Scharer 1982, pp. 176-9, authentic, date later rather than earlier within range; Hooke 1985, pp. 110, 134-5, cited; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Scharer 1988, p. 57, on royal style; Sims-Williams 1990, p. 35 n. 99, pp. 149-50, genuine; Bassett 1996, p. 164, on estate.
Into W{ae}rincg Wican . Wudu tun.
+ Ego {AE}thilbalth . Non solum Mercensium . sed et universarum provinciarum qu{ae} communi vocabulo dicuntur . Suthengli . divina largiente gratia . Rex . reverentissimo comiti meo mihique satis caro . filio quondam Huuicciorum regis . Oosher{ae}s . {AE}thilric{ae} . terram viginti cassatorum in possessionem {ae}cclesiastic{ae} rationis atque regul{ae} . Cum consensu vel episcoporum vel optimatum meorum larga mentis benivolentia donans concedo . Est autem idem ager qui traditur in regione qu{ae} antiquitus nominatur . Stoppingas . in loco qui vetusto vocabulo dicitur Uuidutuun , juxta fluvium quem priores nostri appellare solebant et adhuc nominantur . {AE}luuinn{ae} . Omnem itaque hunc agrum intra terminos ab antiquis possessoribus constitutos . Cum campis et saltibus et pratis necnon et universis qui ex eo provenire possint necessariis redituum usibus . Ita nimirum pr{ae}fato comiti meo {AE}thilric{ae} . in jus monastic{ae} rationis rogatus ab eo tradens largior . ut et ipse quamdiu vita comite voluerit prospere possideat . et cuicumque placuerit vel se vivente vel obeunte ea condicione qua sibi traditum acceperit licenter omnino nobis concedentibus libens tradat .
+ Ego {AE}thilbalth . hanc donationem meam subscripsi .
+ Ego . Uuor episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego . Piot . abbas consentiens subscripsi .
+ Ego . Uuilfrith . comes consensi et subscripsi .
+ Ego . Sigibed . comes consentiens subscripsi .
+ Ego . Oba . comes consensi et subscripsi .
+ Ego . Beorcol . comes consentiens subscripsi .
+ Ego . Heardberht . frater regis subscripsi .
+ Ego . Eadberht . comes subscripsi .
+ Ego . Tepra . consentiens subscripsi .
+ Ego . Aduulf . consentiens subscripsi .
+ Ego . Ceoba . consentiens subscripsi .
+ Ego . Stronglic . consensi et subscripsi .
+ Ego . Beonna . consensi et subscripsi .
+ Ego . Uuilfriht episcopus consensi et subscripsi .
+ Ego . Cuthred . abbas consentiens subscripsi .
+ Ego . Eobe . abbas consentiens subscripsi .
+ Ego . {AE}thiluuald . abbas consentiens subscripsi .
+ Ego {AE}lbred consentiens sub[scripsi.]
q_K_Td Anglo-Saxons.net : S 95 S 95
A.D. 723 x 737 (24 November). {AE}thelbald, king of Mercia, to Cyneburg; grant of 6 hides (cassati) at Bradley near Inkberrow, Worcs. Latin.
Archive: Worcester
MSS: 1. Lost original
2. BL Cotton Nero E. i, pt 2, 182rv (s. xi)
3. BL Cotton Tib. A. xiii, 7v (s. xi1)
4. BL Cotton Vitell. C. ix, 130v (s. xvii; incomplete; ex 1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 15-16, ex MS 3, p. 566, ex MS 4; K 79; B 153; Earle, p. 26; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 32.
Comments: B, vol. i. 221 n. 2, on date; Stenton 1913, p. 23 n. 1, possibly authentic; Turner 1916, p. xxxii, citing Stevenson, authentic; Stenton 1918, p. 439 n. 31, probably genuine (= Stenton 1970, p. 53 n. 5); PN Worcs., p. 166; Finberg, ECWM, no. 209, authentic; Cox 1976, p. 17, on place-name; Sims-Williams 1976, pp. 17-21; Scharer 1982, pp. 166-8, genuine apart from dating clause, correct date probably 723; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Hooke 1990, p. 26, on estate; Sims-Williams 1990, p. 146, cited, pp. 238-42, on beneficiary, p. 391, on Bradley topography.
+ Donante domino nostro Jhesu Christo . Ego {AE}{dh}elbaldus rex Merciorum terram juris mei . vi . cassatorum . cui vocabulum est Bradanl{ae}h . pro redemptione anim{ae} me{ae} Cyneburge trado . ut fiat ejus possessio in perpetuum . et cuicumque voluerit tradere . vel in vita illius vel post obitum ejus habeat [potestatem] tradendi .
Si quis temptaverit hanc donationem fraudare . sciat se reddere rationem in die judicii ; Huic donationi optimates mei testes sunt . quorum nomina infra expressa sunt .
+ Ego {AE}{th}elbaldus rex Merciorum confirmationem hanc confirmavi propria manu .
+ Ego Uuor episcopus.
+ Ego Offa confirmavi.
+ Ego Eadberht confirmavi
+ Ego Waldhere confirmavi.
+ Ego Uuilfrid episcopus.
+ Ego Aldberht confirmavi.
+ Ego Ontuuini confirmavi .
Hanc cartam composui in iiii . feria . viii . Kal . decembribus passio sancti Chrisogoni . martyris .
q`K`T Anglo-Saxons.net : S 96 S 96
A.D. 757. {AE}thelbald, king of Mercia, to Eanberht, abbot; grant of 10 hides (cassati) near the wood called Toccan sceaga (Tockenham, Wilts.) and the tumulus called Reada beorg. Latin.
Archive: uncertain (possibly Malmesbury)
MSS: BL Cotton Ch. viii. 3 (? s. viii2 or ix1; BM Facs., iv. 3; Ch.L.A., iii. no. 193)
Printed: K 100; B 181; Earle, pp. 283-4, in part; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 44.
Comments: Bond 1878, p. 7, 9th century; B 181 suggests Toccan sceaga is Tickenhurst, Kent; Stenton 1913, p. 23 n. 1, accepted as {AE}thelbald's last charter; Stenton 1918, p. 443, treats as authentic and discusses witness-list, rejects Birch's identification (= Stenton 1970, pp. 57-8); Robinson 1921, p. 37, original; Wallenberg, KPN, pp. 41-3, suggests connection with Tockenham, Wilts.; Darlington 1955, p. 5 n. 24, accepts Wallenberg's suggestion; Watkin 1956, p. 229, cited, Eanberht cannot have been abbot of Malmesbury; Ch.L.A., iii, no. 193, copy written c. 800; John 1966, p. 52, on royal style; Finberg, ECW, no. 189, authentic, agrees with Tockenham identification, Readabeorg is probably the tumulus on Waite Hill; Stenton 1971, pp. 204, 287, cited; Vollrath-Reichelt 1971, pp. 140-5; Bischoff 1976, p. 692, MS 1 later copy; Whitelock, EHD, p. 19, cited; Scharer 1982, pp. 182-4, authentic; Wormald 1985, p. 25, original or early copy; Edwards 1988, pp. 124-6, citing T.J. Brown, could be original; Scharer 1988, pp. 57, 60, 61, on royal style; Sims-Williams 1990, pp. 225-8, charter is probably of Malmesbury provenance if not origin, discusses witness-list; Dumville 1992, p. 82, non-contemporary copy.
Endorsement: Reada beorg
. . . . . . [d]ubitanter conuenit de his q . . . . . . . . . . [c]ommunicando tribuere . m . . . . . . ibus tanto plura cotidie . . . . . . os f . . e ceter . . . a Deo constat accepisse .
[Quapro]pter ego {AE}thilbald rex non solum Mercensium . sed etiam in circuitu populorum quibus me divina dispensatio sine meritorum suffragio pr{ae}esse voluit venerabili servo Dei Eanberhtt{ae} abbati agrum . x . cassatorum in dominium Christi {ae}cclesi{ae} pro redemptione anim{ae} me{ae} . et pro expiatione facinorum meorum libenter concedens largior . est autem terra illa juxta silvam quam dicunt Toccan sceaga . habens in proximo tumulum qui habet nomen Reada beorg . quem etiam agrum cum silvis et prateis et omnibus ad eum pertinentibus commodis supranominato servo Dei . benigno animo concedo , si quis vero hanc donationem violare temptaverit . sciat se in tremendo examine totius mundi Deo universorum judici terribiliter rationem redditurum .
+ Ego {AE}thilbald rex propriam donationem pro Christo factam signo sacratissim{ae} crucis firmabo .
+ Ego Cynulf rex Uuest Saxsorum consensiens et subscribo .
+ Manus Hereuualdi episcopi .
+ Manus Milredi episcopi .
+ Manus Cyneheardi episcopi .
+ Manus Forthere .
+ Manus Heardberhti .
+ Manus Eadbaldi .
+ Manus Eadan .
+ Manus Uuadan .
+ Manus Ealhmundi .
+ Manus Cuutferthi .
+ Manus Ecgfrith .
+ Manus Scillingis .
+ Manus {AE}t'h'elricis .
+ Manus Eoppan .
+ Manus Uuigferthi .
+ Manus Ealhferthi .
+ Manus Ceardici .
+ Manus . Tycc{ae}an abbatis .
+ Manus Herecan . abbatis .
+ Manus Cyneberhti . abbatis .
+ Manus B{ae}gloci . [a]bbatis .
+ Manus . Ecggan . [a]bbatis .
qaKaTå Anglo-Saxons.net : S 97 S 97
A.D. 716 x 717. {AE}thelbald, king, to the church of St Mary, Evesham; grant of part of a mansio in Droitwich, Worcs. Latin.
Archive: Evesham
MSS: BL Cotton Vesp. B. xxiv, 27v (s. xii)
Printed: K 68; Thorpe, p. 16; B 138.
Comments: HS, p. 281, spurious; Finberg, ECWM, no. 207, authentic; Sawyer 1977, p. 148 n. 44, doubtful authenticity; Sawyer 1978, p. 225, authenticity uncertain; Hooke 1981/1, pp. 123, 137, 148, on salt-trade; Scharer 1982, pp. 172-3, spurious, probably forged on the basis of a late 8th-century model; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Hooke 1990, p. 26.
Wich.
+ In nomine domini nostri Jhesu Christi .
Ego {AE}{dh}elbaldus dum mihi rex {ae}ternus omnipotens Deus terrigeni regni absque merito portionem aliquam contulisset ; cogitavi ut exinde aliquam partem pro remedio anim{ae} me{ae} ad utilitatem {ae}cclesiarum Dei perdonarem . Proinde unam portionem mansionis in Wico emptorio salis quem nos Saltwich vocamus cum conscientia principum ac ducum meorum quorum nomina inferius perscripta sunt ac notata ; pro spe supern{ae} remunerationis ad ecclesiam beat{ae} Dei genitricis semperque virginis Mari{ae} qu{ae} fundata est in Cronuchomme libenter concedens donabo . quatinus ab omni tributo fiscalis publici imperpetuum illa portio quam nostratim . 'Sele' nuncupamus libera sit .
Si quis autem quod absit h{ae}redum meorum hanc donationem meam quam pro redemptione anim{ae} me{ae} trado infringere ausus fuerit ; sciat se ante tribunal Christi rationem redditurum . nisi satisfactione digna emendaverit . Si quis autem augere voluerit ; augeat Deus partem illius in terra viventium .
Hanc vero donationem meam ego {AE}{dh}elbaldus dono Dei rex pro majori stabilimento signo sanct{ae} crucis munio .
+ Ego Ecgwinus episcopus hanc donationem confirmans subscripsi .
+ Ego A{dh}elwardus consensi et subscripsi .
+ Ego {AE}deluch consensi et subscripsi .
+ Ego Eadberht consensi et subscripsi .
+ Ego Wilfrid consensi et subscripsi .
+ Ego Oua consensi et subscripsi .
+ Ego Sigebald consensi et subscripsi .
+ Ego Eoppa consensi et subscripsi .
qbKbTU Anglo-Saxons.net : S 98 S 98
? A.D 743 x 745. {AE}thelbald, king of Mercia, to Milred, bishop, and St Peter's Minster, Worcester; remission of the toll due on two ships at London. English.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 20r (s. xi1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 45-6; K 95; Thorpe, pp. 28-9; B 171; Earle, pp. 41-2; Robertson, Charters, no. 1 (pp. 2-3) with translation.
Comments: Turner 1916, p. xxxiii, citing Stevenson, dubious; Robertson, Charters, pp. 259-60, a translation from a Latin original; Vleeskruyer 1953, p. 47; Dyer and Clarke 1968-9, p. 28; Brooke and Keir 1975, p. 367, probably authentic; Gelling, ECTV, no. 199, authentic; Scharer 1982, pp. 201-2, authentic basis, but not genuine in present form; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Sims-Williams 1990, pp. 146-7, 328; Kelly 1992, on ship-toll privileges; Kelly, St Augustine's, pp. lxxxv-xc, on diplomatic; John of Worcester, pp. 192-3 n. 4, on the difficulty that the witnesses include Milred's predecessor as bishop of Worcester.
+ In usses Dryhtnes noman h{ae}lendes Cristes . ic {AE}{dh}elbald Myrcna cincg w{ae}s beden from {th}{ae}m arfullan bisceope Milrede {th}{ae}tt ic him alefde 7 his {th}{ae}m halegan hirede alle nedbade tuegra sceopa {th}e {th}{ae}rto limpe'n'de beo{dh}, {th}ett ic him forgefe . {th}a {th}{ae}m eadgan Petre apostola aldormen in {th}{ae}m mynstre {th}eowia{dh} {th}{ae}t is geseted in Huicca m{ae}g{dh}e . in {th}{ae}re stowe {th}e mon hate{dh} Weogernacester {th}{ae}re bene swy{dh}e arfulre ge{dh}afunge ic w{ae}s syllende for minre sawle l{ae}cedome to {dh}on {th}{ae}tt for minum synnum hi heo geea{dh}medden {th}{ae}tte heo w{ae}ren gelomlice {th}ingeras wi{dh} drihten swy{dh}e lustfullice {th}a forgeofende ic him alyfde alle nedbade tuegra sceopa . {th}a {th}e {th}{ae}r ab{ae}dde beo{dh} from {th}{ae}m nedbaderum in Lundentunes hy{dh}e ond n{ae}fre ic ne mine lastweardas ne {dh}a nedbaderas ge{dh}ristl{ae}cen {th}{ae}t heo hit onwenden o{dh}{dh}e {th}on wi{dh}g{ae}n . gif heo {th}{ae}t nyllen syn heo {th}onne amansumade from d{ae}lneomencge liceman 7 blodes usses drihtnes h{ae}lendes Cristes . 7 from alre neweste geleafulra syn heo asceadene 7 asyndrade nym{dh}e heo hit her mid {th}ingonge bote gebete.
+ Ic {AE}{th}elbald . cincg mine agene sylene trymmende ic heo wrat. Milred bisceop {th}are halegan rode tacen he heron gef{ae}stnode. Inguwald biscop ge{dh}afiende he hit wrat. Wilfri{dh} biscop he hit wrat. Alda cinges gefera he hit wrat.
qcKcTć Anglo-Saxons.net : S 99 S 99
A.D. 743 for 737 x 740 (Bearuwe). {AE}thelbald, king of Mercia, to Osred, his faithful minister; grant of 20 hides (cassati) at Aston Blank and Notgrove, Gloucs., with note that the land was later granted to St Mary's, Worcester. Latin with English bounds.
Archive: Worcester
MSS: 1. Lost original
2. BL Cotton Tib. A. xiii, 26v-27r (s. xi1)
Printed: Hearne, Heming, pp. 56-7; K 90; B 165; Earle, pp. 40-1.
Comments: Wanley, Catalogus, p. 30, on MS 1; HS, p. 339, doubtful; Turner 1916, p. xxxiii, citing Stevenson, authentic; Robinson 1919, pp. 11, 22, some interpolation; Grundy, Gloucs., pp. 177-81, on bounds; PN Gloucs., i. 176, 183, 184, 196, 200, 201; Finberg, ECWM, no. 23, authentic, scribe may have conflated two documents; Scharer 1982, pp. 169-72, not genuine in present form, but authentic basis; Hooke 1985, pp. 99, 128, 161; Wormald 1985, p. 25, unreliable later copy, possibly genuine elements; Sims-Williams 1990, p. 36, on beneficiary, p. 148, corrupt, perhaps interpolated, p. 169 n. 119.
[E]astvn . 7 Na[t]an graf.
+ Sit nomen domini benedictum in secula .
Ego {AE}{th}elbaldus Deo dispensante rex Mercensium terram . xx . cassatorum . id est . x . et . viii . in loco quem dicunt {ae}t Eastune et ad Natangrafum . ministro meo valde fideli qui est de stirpe non ignobili prosapia regali gentis Huicciorum Osredo in possessionem juris {ae}cclesiastici pro redemptione anim{ae} me{ae} largiens concedo quatinus eo vivente possideat et regat . et post se cuicumque voluerit hominum possidendum liberum arbitrium habens derelinquat . et ut abomni tributo vectigalium operum onerumque s{ae}cularium sit libera in perpetuum . pro mercede {ae}tern{ae} retributionis regali potestate decernens statuo tantum ut Deo omnipotenti ex eodem agello {ae}cclesiastic{ae} servitutis famulatum inpendat . H{ae}c autem testamenti traditio perpetualiter postea tradita est sanct{ae} Mari{ae} Uueogernensis monasterii pro ipsius regis salute .
+ Ego {AE}{dh}elbald rex Mercensium hanc donationem meam subscribo .
+ Ego Uuilfri{dh}us episcopus .
Ego Huita episcopus .
Ego Torhthelm episcopus .
+ Ego Cu{dh}berht episcopus .
Ego Alhuig episcopus
Ego Sigebed episcopus .
{TH}is synd {th}a land gem{ae}ru {ae}t Eastune {th}e {AE}{th}elbald cyning Myrcna gebocade Utele bisceope into sancte Marian . {AE}rest of Turcanwyllas heafde andlang str{ae}te on Cynelmesstan on Mylenweg {th}onne andlang hrycges on Heortford {th}anen andlang streames on Buruhford on foron {th}a spelstowe {th}onan on Turcandene on Seofenwyllas middeweardan of {th}am wyllan to Balesbeorge su{dh}an {th}onne on Cealcweallas {th}onan eft on Turcandene andlang eft on Turcanwyllas heafod . {TH}is w{ae}s gedon {th}y geare {th}e w{ae}s ag{ae}n from Cristes fl{ae}scnesse . dccxliii . on {th}am cynehame {th}e is ge cyged Bearuwe .
qdKdTī Anglo-Saxons.net : S 100 S 100
A.D. 716 x 757. {AE}thelbald, king of Mercia, to Wihtred, his comes, and to Ansith, Wihtred's wife; grant of 7 hides (manentes) in the regio called Geddinges (cf. Yeading), Middx. Latin with bounds.
Archive: Canterbury, Christ Church
MSS: BL Cotton Aug. ii. 32 (s. xiii1)
Printed: K 101; B 182; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 45.
Comments: PN Mddx, pp. 1, 2, 40; Stenton 1971, p. 294, cited, with reference to place-name; Cox 1976, p. 42, on place-name; Gelling, ECTV, no. 198, authentic, estate need not be in the immediate vicinity of Yeading; Scharer 1982, pp. 184-6, 292, late single-sheet copy, possibly authentic, dates to c. 730 x 745; Brooks 1984, p. 142, on the beneficiary; Wormald 1985, p. 10, on formulation, p. 25, broadly trustworthy, dates 716 x c. 730; Bailey 1989/2, pp. 111, 118, on Middlesex background; Vince 1990, p. 120, on topography; Dumville 1992, p. 3 n. 16, cited, with reference to political background; Bailey 1996, pp. 64-6.
In nomine domini nostri Jhesu Christi .
Nichil intulimus in hunc mundum sed nec auferre quid possumus . Ideo pr{ae}mia {ae}tern{ae} patri{ae} nobis caducis c{ae}lestia momentaneis manentia sunt mercanda .
Iccirco ego {AE}thelbaldus rex Merciorum domino dispensante comite meo Withredo conjugique ejus Ansithe terram . vii tem . manencium in provincia Midelsexorum . in regione qu{ae} dicitur Geddinges in australi atque in occidente habens torrentem cujus vocabulum Ficesburne . et in aquilonale ulterius quam via publica jacet . duorum jujerum latitudine in oriente in aquam qu{ae} anglorum lingua Lake nominatur habens . qu{ae} est duarum qu{ae} ibi sunt . ulterior usque dum illam accipient sulcesque precedunt . Insuper memoratam aquam . id est Fissesburnam ea racione prorogans dono ut sit {ae}cclesiastice juris potestate subdita in per[pet]uum nunquam ego ullusque successorum meorum contra hanc donacionis descriptionem venire temptaverit .
Quod si quis hoc pr{ae}sumserit . noverit se in districto examine domino racionem reddendam insuper cum raptoribus insolubilem subire sentenciam .
qeKeTŻ
Anglo-Saxons.net : S 101 S 101
A.D. 727 x 736. {AE}thelbald, king of the South Angles, to Wilfrid, bishop (of Worcester); grant of 8 hides (manentes) at Batsford, Gloucs. Latin with bounds.
Archive: Worcester
MSS: 1. BL Cotton Nero E. i, pt 2, 183v (s. xi)
2. BL Cotton Tib. A. xiii, 15v (s. xi1)
3. BL Cotton Tib. A. xiii, 170rv (s. xi2)
Printed: Hearne, Heming, pp. 34, 376-7; K 88; B 163; Earle, p. 304; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 39.
Comments: Turner 1916, p. xxxiii, citing Stevenson, authentic; Stenton 1918, p. 442, contemporary formulas (= Stenton 1970, pp. 56-7); Finberg 1957, pp. 5-8, date and topography discussed; Finberg 1964, pp. 17-18, on estate; Finberg, ECWM, no. 15, authentic; Finberg 1972, pp. 392-3, with map, on topography; Cox 1976, p. 16, on place-name; Scharer 1982, p. 169, authentic; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Sims-Williams 1990, p. 146, cited; Bassett 1996, p. 167, on estate.
B{ae}ccesore.
+ Ego {AE}{th}elbald divina dispensatione rex Su{dh}anglorum terram . viii . manentium qu{ae} nominatur {ae}t B{ae}ccesore pro redemptione anim{ae} me{ae} ut sit juris {ae}cclesiastici domno Uuilfrido episcopo libentur largitus sum . notis limitibus h{ae}c terras ab aliis litem discernit agris montis ad meridiem versus . haut parvam obtinet partem . ad orientem via regia septa . ab aquilone fluvialibus cingitur undis.
+ Ego {AE}{th}elbald rex donum meum confirmo .
+ Ego Walhstod episcopus donationi regis humiliter consensi.
+ Ego Uuilfrid episcopus .
+ Ego Oba minister .
+ Ego {AE}thelred subscripsi .
+ Ego Sigebed minister.
qfKfTh
Anglo-Saxons.net : S 102 S 102
A.D. 716 x 717. {AE}thelbald, king of Mercia, to the church of Worcester; grant of land south of the river Salwarp, Worcs., at Lootwic and Coolbeorg, for the construction of salt works, in exchange for salt works north of the same river. Latin.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 196v-197r (s. xi2)
Printed: Hearne, Heming, pp. 442-3; K 67; Thorpe, p. 15; B 137; Earle, pp. 19-20; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 26.
Translated: Whitelock, EHD, no. 64 (p. 489).
Comments: HS, p. 280, genuine; Stenton 1913, p. 23 n. 1; Turner 1916, p. xxxii, citing Stevenson, genuine; Stenton 1918, p. 439 n. 31, probably genuine (= Stenton 1970, p. 53 n. 5); Forsberg 1950, pp. 155-6; Dyer and Clarke 1969, p. 28; Finberg, ECWM, no. 206, authentic; Cox 1976, pp. 19, 34, 38, 45, on place-names; Whitelock, EHD, p. 489, treats as authentic; Hooke 1981/1, pp. 135, 148, on salt industry; Scharer 1982, pp. 162-3, probably authentic; Wormald 1985, p. 25, broadly trustworthy; Hooke 1990, pp. 25-6, on estate; Sims-Williams 1990, p. 141 n. 122, genuine; Lapidge 1993, p. 292 n., has some claim to be genuine.
De Lotvvic et de Colhylle.
In nomine domini Jhesu .
Ego {AE}{dh}ilbald ex divina dispensatione Mercensium rex rogatus a sancta familia Christi consistenti in loco cui nomen est Wigranceastre aliquam agelli partem in qua sal confici solet ad meridianam plagam fluminis quod dicunt Saluuerpe , in loco qui dicitur Lootwic et Coolbeorg , ad construendos tres casulos et sex caminos , pro redemptione anim{ae} me{ae} in voluntariam possidendi libertatem concedens donabo sex alios a supradicta Christi familia caminos in duobus casulis in quibus similiter sal conficitur vicarios accipiens ad aquilonalem videlicet partem fluminis memorati cui vocabulum est Saluuerpe . Hanc autem mutuam vicissitudinem idcirco fecisse nos constat , quia utrisque nobis magis aptum esse visum est .
Hanc autem libertatem ego {AE}{dh}elbaldus . rex Merciorum . signo sanct{ae} crucis confirmabo .
Ego Eguuinus episcopus .
Ego Wilfridus dux .
Ego {AE}{th}eluuard dux .
Ego Stronglic dux .
Ego Sigberhtus minister .
Ego Eadberht minister .
Ego Oba minister .
Ego Eadwlf minister .
qgKgT€ Anglo-Saxons.net : S 103 S 103
A.D. 716 x 745. {AE}thelbald, king of the South Angles, to the church of St Peter, Worcester; grant of 3 hides (cassati) of woodland at Woodchester, Gloucs. Latin with bounds.
Archive: Worcester
MSS: 1. Lost original
2. BL Cotton Tib. A. xiii, 42v-43r (s. xi1)
3. BL Cotton Tib. A. xiii, 55rv (s. xi1)
4. BL Cotton Tib. A. xiii, 169v-170r (s. xi2)
5. BL Cotton Vitell. C. ix, 129r (s. xvii; incomplete; ex 1)
Printed: Hearne. Heming, pp. 92-3, 117, 375-6, 555; K 89 and vol. iii. 377-8; Woodchester, with translation; B 164; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 39.
Comments: Turner 1916, p. xxxiii, citing Stevenson, authentic; Stenton 1918, p. 442 n. 44, possibly represents a text that was produced before the Mercian witan in 896, cf. S 1441 (= Stenton 1970, p. 57 n. 2); Grundy, Gloucs., pp. 271-6, on bounds; Watson 1932, pp. 205-9, on bounds; PN Gloucs., i. 98, 102, 103, 116, on bounds; Davies 1972, p. 462, on formula; Finberg, ECWM, no. 14, authentic; Cox 1976, p. 38, on place-name; Scharer 1982, pp. 174-6, spurious, bounds possibly forged for the 896 meeting but rest of charter probably fabricated later; Wormald 1985, p. 25, unreliable later copy, possibly genuine elements; Cox 1992, on bounds; cf. S 1441.
De Wuduceastre.
Px In nomine sanct{ae} trinitatis .
Ait enim apostolus . 'Nichil intulimus in hunc mundum . nec auferre quid possumus'. Et beatus Job . 'Nudus egressus sum ex utero matris . et nudus revertar in terram' .
Quapropter ego {AE}thilbaldus . rex australium Anglorum brevitatem vit{ae} huius considerans . et quod cum his caducis mercanda esse {ae}terna polorum regna . rogatus a venerabili Uuilfrido episcopo terram trium cassatorum ruris silvatici . in loco qui vetusto vocabulo nuncupatur Uuduceastir . ad {ae}cclesiam beati Petri apostolorum principis in Uuigorna civitate . in jus proprium libentissime concedens possidendum donabo.
His terminibus institutis . in borea roddan beorg . in oriente smiececumb . in austrum sentodleag . et heardanleag . negles leag . minor totus uuidan cumb . in carlesleage . in occidente h{ae}slburg . haboccumb . in aquilone iemy{dh} teag.
+ Ego {AE}thelbald. rex Merciorum . signum sanct{ae} crucis Christi imposui .
+ Ego Uuilfridus episcopus .
+ Ego Uuilfer{dh} prefectus .
+ Ego Cu{dh}redus abbas .
+ Ego Sigeberht .
+ Ego Iebe Abbas .
+ Ego Oba .
+ Ego {AE}theluualdus abbas .
+ Ego Heardberht .
+ Ego A{dh}elricus presbyter .
qhKhTķ Anglo-Saxons.net : S 104 S 104
A.D. 759 for 777 x c. 781. Offa, king of the English, to the church of St Peter, Worcester; grant of 40 hides (cassati) at Readanoran (Pyrton, Oxon.). Latin with English bounds.
Archive: Worcester
MSS: BL Cotton Tib. A. xiii, 197r-198r (s. xi2)
Printed: Hearne, Heming, pp. 443-5; K 123 and vol. iii. 380-1; B 216; Pierquin, Recueil, pt 1, no. 60.
Comments: Stenton 1918, p. 448 n. 67, spurious (= Stenton 1970, pp. 62-3 n. 2); Ekwall 1932, p. 51 n. 1, on bounds; Grundy, Oxon., pp. 47-8; Forsberg 1950, pp. 168, 201, on bounds; PN Oxon., i. 86-9, on bounds, the charter is a late 10th-century forgery, see also i. 2, 84, 92, 123; Stenton 1955, p. 74 n. 1, on identification; Davies 1972, pp. 462, 469, spurious; Gelling, ECTV, no. 260, spurious, perhaps fabricated in 10th or 11th century; Scharer 1982, pp. 175, 234-5, forgery; Blair 1994, pp. xx, 128, on topography; cf. S 1568.
De Readanhoran.
+ In nomine sanct{ae} Trinitatis . Ait enim apostolus . 'Nichil intulimus in hunc mundum . nec auferre quid possumus' . et beatus Job . 'Nudus egressus sum ex utero matris et nudus revertar in terram' . Quapropter ego Offa rex Anglorum brevitatem vit{ae} ejus considerans . et quod cum his caducis mercanda esse {ae}terna polorum regna . rogatus a venerabili episcopo Milredo . terram . xl . cassatorum . in loco qui nuncupatur Readanoran . ad {ae}cclesiam beati Petri apostolorum principis in Wigerna civitate . in jus proprium libentissime concedens . possidendum donabo . Sit autem terra illa libera ab omni seculari rei negotio . pr{ae}ter pontis . arcisve restaurationem . et contra hostes communem expeditionem .
Si quis autem hanc donationem meam cum bona voluntate in omnibus custodire conaverit . sciat se in c{ae}lestibus habere consortium cum Deo et angelis ejus . et si aliquis convertere hoc voluerit et ad malam servitutem vel ergastulum mutare voluerit . sciat se separatum a consortio omnium sanctorum Dei in c{ae}lis . et cum diabolo et angelis ejus sine fine in perpetuum dampnatum . nisi ante hic Deo et hominibus cum satisfactione emendaverit .
Hic sunt termini pr{ae}fati ruris . Andlang englunga dene swa w{ae}ter wile yrnan in h{ae}{th}enan byrigels a be wyrtwalan in barfodsl{ae}d and swa on timbersl{ae}d in stepacnolles scydd on hansl{ae}des hea{th}dan {th}{ae}t innan grenan weg {th}anon innan healde m{ae}res hlinc in stanora lege {